ខួបរំឮកកំណើត​៧៣ឆ្នាំ​របស់​ខ្ញុំ

ជារៀងរាល់ឆ្នាំ បណ្តា​មិត្ត​និងក្រុម​គ្រួសារ​តែងតែ​ជូន​ពរ​ថ្ងៃ​កំណើត​ដល់​ខ្ញុំ​ជានិច្ច។ អ្នក​ខ្លះ​បាន​រចនា​ប័ណ្ណជូនពរ អ្នក​ខ្លះទៀត​តែង​កំណាព្យ ជូនពរ​ជាដើម។ អនុស្សាវរីយ៍​ទាំង​នេះ ធ្វើ​ឱ្យ​ខ្ញុំ​រំជួល​ចិត្ត និង​នឹក​ទទួល​ភាពកក់ក្តៅផ្លូវចិត្ត​ នៅលើ​ផ្លូវ​មេត្រីភាព និង​ថ្នាល់​តែងនិពន្ធ។

ខ្ញុំ​សូម​អនុញ្ញាត​ចុះផ្សាយ​ទីនេះ នូវ​សារ​របស់​មិត្ត​ភក្តិមួយ​ចំនួន​ ​ដែលបាន​ជូន​ពរ​ខ្ញុំ​ ថ្ងៃនេះ៖

លោក កែវ ឈុន ពី​ស្វីស ដែល​បាន​រចនាប័ណ្ណដ៏ស្អាតនេះ និងកវីបណ្ឌិត យឹម កិច្ចសែ ពី​អាល្លឺម៉ង់ ជាអ្នក​តែង​កាព្យ​ជូនពរដ៏ពីរោះនេះ៖

អរគុណប្អូនស្រីធម៌ ​ប៉ែនសេដ្ឋារិន ហៅនាងតូចជាទីស្រឡាញ់។​ បងក៏នឺកនិងស្រឡាញ់អូនដែរណា។ និយាយអញ្ចឺង ក្មួយស្រីរបស់បងស្រឡាញ់ប្រទេសជប៉ុនណាស់។ គេបានទៅលេងប្រទេសនេះម្តងដែរ។ ​យូរៗចូលទីនេះម្តង បងវាក់សឺងតែមិនចេះប្រើ។​ បងមិនអស់ចិត្តនៅដល់ម៉ោង១អធ្រាត្រនិង៤០នាទី។ ប៉ុណ្ណេ បងអាចគេងលក់ស្រួលហើយ៕

បណ្ឌិត ប៉ែន សេដ្ឋារិ ពី​តូក្យូ៖ សូមជូនពរបវរចំពោះអ្នកបងជាទីស្រឡាញ់និងរលឹក។

Thank you Mr Kazuhiko Mamada. I’ am very happy to hear from you here in my blog

លោក គី ពិសិដ្ឋ ពីកម្ពុជា៖ រីករាយថ្ងៃកំណើតអ្នកគ្រូ។ សូមបួងសួងដល់អ្នកគ្រូអោយមានសុខភាពល្អ ប្រាថ្នាអ្វីបានសម្រេចដូចបំណង។

អរគុណ លោកក្មួយគី​ពិសិដ្ឋ

លោក គង់ សំអ៊ុល (SamUl Kong‎ ) ពី​សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ក្នុងឧកាសបុណ្យកំណើត ប្អូន​សង្វារវ៉ាន់ សូមជូនពរ សូមអ្នកទទួលពុទ្ធពរប្រាំប្រការគឺ អាយុ វណ្ណៈ សុខៈ ពលៈ បដិភាណៈ! សូមមានសុខភាពល្អ មានជោគជ័យគ្រប់ប្រការ រកស៊ីមានបាន បានអាយុវែង!សូមមានសុភមង្គលក្នុងគ្រួសារ!

ចាស អរគុណ លោក គង់ សំអ៊ុល សូមឱ្យខ្ញុំបានទទួលអ្វីៗដូចបំណងតាមពររបស់លោក ជាពិសេស សូមឱ្យខ្ញុំសរសេរសៀវភៅអំពីខ្សែជិវិតរបស់ខ្ញុំនិងប្រលោមលោក១ចំនួនទាំអអស់ក្នុងឆ្នាំនេះ៕

Kazuhiko Mamada‎ ៖ Happy birthday !

Thank you, Mr KAZUHIKO YAMADA . Well, I’m very happy to hear from you here . How are you ?

កូនធម៌​និង​ក្មួយៗ​នៅ​កម្ពុជា​និង​បារាំង បាន​រៀបចំ​សៀវភៅ​មួយ ចំណងជើងថា«អក្សរសិល្ប៍សន្តិភាព» សម្រាប់បោះពុម្ព​នៅពេលឆាប់ៗ​​ខាងមុខ​។ ជាសៀវភៅ​ដែល​សមាគម​អ្នកនិពន្ធខ្មែរ​ប្រចាំនៅប្រទេស​បារាំង ក្រោម​អាណត្តិ​ខ្ញុំ​ជា​ប្រធាន បាន​រៀបចំ​ពានរង្វាន់​អក្សរិសល្ប៍​សន្តិភាព ខាងរឿងខ្លី​និង​កំណាព្យ ឆ្នាំ​២០១៧-១៨។ រង្វាន់​និង​សៀវភៅ គឺ​សម្រាប់​អបអរ​ខួប​កំណើត​ ៧០ និង​៧៣ឆ្នាំ​របស់ខ្ញុំ។ ខ្ញុំ​ថ្លែង​អំណរគុណ​គ្រប់​កវីអ្នកនិពន្ធ​និងអ្នក​ស្រាវជ្រាវ ដែល​បាន​ចូលរួម​ចំណែក​ផលិត​សៀវភៅ​នេះឡើង។​

បណ្ឌិតច្បាប់​ ឌុក​ រ៉ាស៊ី​ អ្នក​នយោបាយ​ខ្មែរជើងចាស់​ ទទួល​អនិច្ចកម្ម​ នៅប៉ារីស

បណ្ឌិត ឌុក រ៉ាស៊ី (រូបភាព​ថតនៅឆ្នាំ​២០១៧ ដោយ ហេង ឧត្តម)

ខ្ញុំ​ ប៉ិច សង្វាវ៉ាន និងស្វាមី ប៉ិច ឈុន មាន​សេចក្តី​សោកស្តាយ​ជាពន់ពេល​ ដែល​បាន​ទទួល​ដំណឹង​មរណភាព​របស់​លោកពូ ឌុក រ៉ាស៊ី។ លោក​ជាអតីតសាស្ត្រាចារ្យ​ច្បាប់របស់​ស្វាមីខ្ញុំ។ គ្រួសារយើងទាំងពីរ​រាប់​អាន​គ្នា​យ៉ាង​ជិត​ស្និត និងស្រឡាញ់គ្នា​ដោយ​ក្តីគោរព​យ៉ាង​ស្មោះស្មើ​។ ខ្ញុំ​​រន្ធត់ និង​សោកស្តាយ ដែល​ខ្មែរ​យើង បាន​បាត់​បង់​ បណ្ឌិត​ច្បាប់​និងអ្នកនយោបាយ ដ៏ក្លាហាន​រូប​ទៀត​ដូចលោកពូ ឌុក រ៉ាស៊ី។ ខ្ញុំ​និងស្វាមី សូមសម្តែង​ក្តី​គោរព​ចំពោះ​វិញ្ញាណក្ខន្ធលោកពូ និង​សូម​សម្តែង​ក្តីក្រៀមក្រំ ​ព្រមទាំងចូលរួម​ចំណែក​រំលែក​ទុក្ខ​ព្រួយ​ជាមួយ​ក្រុមគ្រួសារ និង​លោកជំទាវ​បង ឌុក សេដ្ឋា (បណ្ឌិត មាស សេដ្ឋា) ពី​ចម្ងាយ​ផង។ សូម​វិញ្ញាណក្ខន្ធ​របស់លោកពូ សោយសុខ​គតិភព​នៅ​ឋានសួគ៌នៃបរលោក កុំបីឃ្លាងឃ្លាតឡើយ។​

ខាងក្រោមនេះ ជាអត្ថបទរបស់ វិទ្យុ​បារាំង​អន្តរជាតិ RFI ផ្សាយថ្ងៃទី២៥ ខែមីនា ឆ្នាំ​២០២០។​ គួរ​បញ្ជាក់ថា សពរបស់​លោក ឌុក រ៉ាស៊ី បាន​បូជា​នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ ទី​៣០ មីនា ២០២០។​

បណ្ឌិត ឌុក រ៉ាស៊ី នៅថ្ងៃទី​៨មីនា២០២០ ទិវារម្លឹក​ខួបកំណើត គម្រប់​៩៥ឆ្នាំ។ (រូបភាព​ថតនៅឆ្នាំ​២០១៧ ដោយ ហេង ឧត្តម)

បណ្ឌិត ឌុក​ រ៉ាស៊ី​ អ្នក​នយោបាយ​ខ្មែរជើងចាស់​ ទទួល​មរណភាព​ នៅជន្មាយុ​ ៩៥ឆ្នាំ

ដោយ ហេង ឧត្តម​

បណ្ឌិតច្បាប់ លោក ឌុក​ រ៉ាស៊ី​ អតីត​ឯកអគ្គរដ្ឋទូតខ្មែរ​ប្រចាំទីក្រុងឡុងដ៍  បាន​ទទួល​មរណភាព​  ដោយជរាពាធ នៅថ្ងៃពុធ ទី​២៥មីនា នៅរដ្ឋធានីប៉ារីស។  លោកគឺជា​អ្នកនយោបាយជើងចាស់ មាន​កិត្តិនាម​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​ល្បីល្បាញ នៅក្នុង​​សម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម​ ​និងសម័យសាធារណរដ្ឋខ្មែរ។ ជំនាន់នោះ ​លោក​មាន​តួនាទី​ជាអ្នកតំណាងរាស្ត្រ​ មណ្ឌលកំពង់ឆ្នាំងនិងជាព្រឹទ្ធបុរសមហាវិទ្យាល័យច្បាប់នៅភ្នំពេញ។  តើ​ព្រឹទ្ធាចារ្យ​បណ្ឌិត​នីតិសាស្ត្រ​រូបនេះ មាន​ជីវប្រវត្តិ​ យ៉ាង​ដូច​ម្តេច​ខ្លះ?

«ចេះច្បាប់  គេបោកមិនបាន ធ្វើអ្វីត្រឹមត្រូវ និងដឹងខុសដឹងត្រូវ​» នេះជា​គំនិត​ដែល​លោក ឌុក រ៉ាស៊ី យល់ឃើញ​តាំងតែ​ពីក្មេងវ័យ​ម្ល៉េះ។ ឈរ​លើ​ទស្សនៈ​​នេះហើយ ដែលលោក​បាន​ប្រឹង​ប្រែង​បន្តវិជ្ជាវិស័យច្បាប់​ រហូត​បញ្ចប់​ថ្នាក់​បណ្ឌិត​នីតិសាស្ត្រ​សាធារណៈ ពី​ប្រទេស​បារាំង នៅឆ្នាំ​១៩៥៧។ បណ្ឌិត​រូប​នេះ ចូល​​​បំពេញការងារ​ នៅ​​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ចំនួន២ឆ្នាំ​ ក្នុង​គណៈកម្មការនីតិកម្ម​ នៅ​បុរី​ញូវយក សហរដ្ឋអាមេរិក​ ហើយ​បន្ទាប់មកទៀត​ បម្រើ​ការងារ​​​នៅស្ថានទូតខ្មែរ​នៅ​ប្រទេស​ថៃ​ ចំនួន​១ឆ្នាំ រួចត្រឡប់ មកធ្វើការនៅក្រសួងការបរទេសវិញ ដល់១៩៦២។

ក្រោយជម្លោះរឿង​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ លោក ឌុក រ៉ាស៊ី ចាក​ចេញ​ពី​ក្រសួងការបរទេស និង​ផ្តើម​ប្រលូក​​ជីវិត​នយោបាយ ហើយ​ក្លាយ​ជាអ្នក​តំណាងរាស្ត្រ។ លោកយល់ថា «ធ្វើ​ជាអ្នក​នយោបាយនិង​​សមាជិកសភា​ មានសិទ្ធនិយាយស្តី​បានច្រើន ទាក់ទងជិតស្និទ្ធជាមួយប្រជា​​ពលរដ្ឋ  និងអាច​បង្រៀនបុរីជន​​​ឱ្យក្លាហាន ​យល់ចេះដឹង​ពីសិទ្ធ​របស់ខ្លួន​។» ក្នុង​ពេល​ដំណាលគ្នា អ្នកតំណាងរាស្ត្ររូបនេះបាន​បង្កើត​កាសែត​ជា​ភាសា​បារាំង​ ឈ្មោះថា Phnom Penh Presse។ នៅ​លើ​សង្វៀន​នយោបាយ លោក​មាន​ការ​ខ្វែង​គំនិត​ទស្សនៈ​នយោបាយ​មួយ​ចំនួន ជាមួយ​សម្តេច​ នរោត្តម សីហនុ រហូត​ដល់​ព្រះអង្គ​​បិទកាសែតភាសាបរទេស​ទាំងអស់ ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦៧។ សម្តេច សីហនុ ក៏ធ្លាប់​​មាន​បន្ទូល​គំរាម ​តាម​វិទ្យុ​ជាតិទៀតផង​ថា«ចង់​​បញ្ជូន ឌុក រ៉ាស៊ី ទៅបរលោក»។

នៅ​សម័យ​សាធារណរដ្ឋខ្មែរ ដោយ​ឈរលើគោលការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ​និង​យុត្តិធម៌​សង្គម​​ បណ្ឌិត​ ឌុក រ៉ាស៊ី បាន សរសេរ​រិះគន់ស្ថាបនា​​របប​ លន់ នល់ ជា​រៀងរាល់ថ្ងៃ តាម​ទំព័រសារព័ត៌មាន​។ អត្ថបទ​វិចារណកថាទាំង​នោះ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​របបថ្មី ក្តៅ​ស្លឹកត្រចៀក​មិនតិចទេ​​។

មុនពេល​ ​ខ្មែរក្រហម លេបត្របាក់​រដ្ឋធានីភ្នំពេញ លោក ឌុក រ៉ាស៊ី បានត្រូវ​តែង​តាំង​ជា​​ឯកអគ្គរដ្ឋទូត វិសាមញ្ញ​និងពេញសមត្ថភាព​​ ប្រចាំ​ចក្រភព​អង់គ្លេស បែលហ្សិក ដាណឺម៉ាក និងហូឡង់ដ៍។ ចាប់ពីឆ្នាំ​១៩៧៥ លោក​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ​នីតិសាស្ត្រ​ បង្រៀន​នៅ​សកលវិទ្យាល័យ Amiens ប្រទេសបារាំង​។  ​​ពេល​ចូលនិវត្តន៍ លោកបង្កើត​ព្រឹត្តិបត្រ​ Le Salut Khmer និង ​បង្កើត​សមាគមសិទ្ធមនុស្ស​ឈ្មោះថា «សម្ព័ន្ធខ្មែរការពារ​សិទ្ធមនុស្ស​និង​សិទ្ធបុរីជន»។ ក្រោយ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ក្រុង​ប៉ារីសរួចមក លោក​ ឌុក រ៉ាស៊ី​ បាន​រៀបចំ​សន្និសីទ​និងសិក្ខាសាសា​​ជាច្រើន​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​សិទ្ធ សេរីភាព និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​​នៅ​កម្ពុជា។ ពេញ​មួយ​ជីវិតនេះ លោក​បាន​និពន្ធសៀវភៅ ​អត្ថបទវិភាគ​ច្បាប់​ ​និង​វិចារណកថា​ជាច្រើន ជាភាសា​ខ្មែរ​និង​បារាំង។

ជីវិត​របស់​លោក ឌុក រ៉ាស៊ី ហាក់​ជាប់ប្រទាក់​ក្រឡារដឹក​ទៅនឹង​នៅ​ស្ថានការណ៍​ប្រទេស​កម្ពុជា​។​ ក្នុង​មជ្ឈិមវ័យនិងជរា​ភាព​ លោក ឌុក រ៉ាស៊ី តែងតែរញ្ជួល​​ចិត្ត និងបង្ហូរទឹកភ្នែក​ជាញឹកញយ​ ​កាលណា​គេ​និយាយ​លើកឡើងពីរឿង​ខ្មែរ លោក​ស្រណោះស្រុកទេស​ ដែលមិន​គួរ​ធ្លាក់គ្រោះថ្នាក់​​លំបាក​វេទនា ដូច​សម័យ​ខ្មែរក្រហម​សោះ​។​

សព្វថ្ងៃ ភរិយានិង​បុត្រាបុត្រីរបស់លោក ​ចំនួន​៥នាក់ រស់​នៅប្រទេស​បារាំង​។ ភរិយារបស់លោក ឌុក រ៉ាស៊ី គឺ​លោកស្រី​បណ្ឌិត មាស សេដ្ឋា សោកស្តាយ​ និងរន្ធត់ជាពន់ពេក​​ចំពោះការ​បាត់បង់​ស្វាមី ដែលជា​ឥស្សរជន​មួយ​រូប​របស់ខ្មែរ។ លោកស្រីបានរម្លឹកប្រាប់វិទ្យុបារាំង​អន្តរជាតិ​ RFI ពីពាក្យសម្តី​របស់​ស្វាមី ដែល​តែងតែពោល​ និងសរសេរថ្លែងជាញឹកញយ គឺ ៖ «Une paix juste et durable ne peut être fondée que sur les Droits, l’Education et la Morale» (សន្តិភាពសង្គម ពិតប្រាកដនិងគង់វង្ស តែងសំអាងទៅលើច្បាប់, ការអប់រំ និងសីលធម៌)៕​

វណ្ណកម្ម​មួយចំនួន​របស់​អ្នក​និពន្ធ ឌុក រ៉ាស៊ី

-«វិចារណកថា ឌុក រ៉ាស៊ី» បោះពុម្ពឆ្នាំ​២០១៨ ដោយ​ គ្រឹះស្ថាន​បោះពុម្ពឯកសារខ្មែរ នៅភ្នំពេញ​

-«វាសនាខេមរៈបុត្រ» បោះពុម្ពឆ្នាំ​២០១២ ដោយ​បណ្ណាគារអង្គរ នៅភ្នំពេញ​

-«វាសនាប្រទេសជាតិ » បោះពុម្ពឆ្នាំ​២០១២ ដោយ​បណ្ណាគារអង្គរ នៅភ្នំពេញ​

-«Cambodge, Déclin et résurrection», 2012, Société des Ecrivains, Paris

-«La Question de la Représentation khmère à l’ONU, Droit ou Politique», 1974, ed. PEDONE, Paris

-«Les Frontière de la faute personnelle et de la faute de service dans le droit administratif français», 1963, collection Bibliothèque de droit public, Tome XLIII, Paris

 

ភូមិគ្រឹះរបស់មាតាបិតាខ្ញុំ

នេះជាភូមិគ្រឹះរបស់មាតាបិតាខ្ញុំ ដែលស្ថិតនៅលេខ៣៩​វិថីសម្តេចល្វីឯម សង្កាត់លេខ៤ក្រុងភ្នំពេញ។ ទិដ្ឋភាពបច្ចុប្បន្ន មិនដូចពីដើមទេ ព្រោះអ្នកដែលចូលមកនៅមិនបានរក្សាសភាពដើមឡើយ។

ស្រណោះណាស់ ព្រោះគ្រួសារខ្ញុំទាំងមូលធ្លាប់រស់នៅយ៉ាងសប្បាយ និងសុខសាន្តប្រកបដោយកិត្តិយសតាំងពីកុមារីនិង យុវ័យនិងក្រោយពីរៀបការបានកូនៗ រហូតដល់ថ្ងៃ១៧មេសាថ្ងៃសោកសៅត្រូវខ្មែរក្រហមបញ្ឆោតឱ្យចុះចេញតែ៣ថ្ងៃ។ យើងមិនបានយកអ្វីក្រៅពីសម្លៀកបំពាក់ខ្លួនឯង៣បន្លាស់ និងថ្នាំពេទ្យ​ ព្រមទាំងសម្លៀកបំពាក់កូនទាំងពីរដែលនៅតូចៗអាយុ២ខួបនិង៨ខែកន្លះប៉ុណ្ណោះ។

ខ្ញុំសូមជូនកំណាព្យ១ដែលខ្ញុំបាននិពន្ធនិងស្រង់ចេញពីសៀវភៅ១ដែលខ្ញុំមិនទាន់សរសេរចប់នៅឡើយ។

ពេលនោះ ខ្ញុំបានដើរ ​ទៅមើលដើមជម្ពូ ស ដែលខ្ញុំធ្លាប់បានបេះញ៉ាំ និងដើមចំប៉ាដែលខ្ញុំបានបេះផ្កាថ្វាយព្រះនិង
ចងសក់ ឬដាក់នៅក្បាលដំណេកជិតខ្នើយកើយដូចតទៅ។

ផ្ទះអើយៗផ្ទះធ្លាប់ជ្រករស់ ធ្លាប់ផ្តល់កិត្តិយសរស់សុខសាន្ត

ពីថ្ងៃនេះទៅខ្ញុំអស់បាន​ យល់ភូមិគ្រិះស្ថានសែនអាល័យ។
ម្ល៉េះសមធូលីរួមរឹតផ្ទះ ​​ មួយក៏ផ្ទះក្លាយជាអ្វី?
ផ្ទះអើយៗព្រាត់ទីទៃ ព្រះអើយអាល័យស្តាយម៉្លេះណា។
ស្តាយអើយសែនស្តាយខានរក្សា ឪ ដើមជំពូដើមចំប៉ា
ធ្លាប់បេះចងសក់ជារឿយៗ មិនដែលកន្តើយបេះថ្វាយព្រះ។
ពេលនេះវចំប៉ាផ្កាតែឯង ម៉្លេះសមអ្នកផ្សេងកាប់ឬបេះ
ឬមួយចំប៉ាក្រៀមក្រំ​ផ្អេះ​​​​ ជនអត់តម្រេះកាប់បំផ្លាញ។
បំផ្លាញផ្ទះជំពូចំប៉ា សែនអនិច្ចាផ្កាក្រអូបឆ្ងាញ់
ព្រះអើយមើលចុះប្លន់ប្រវ័ញ្ញ បញ្ឆោតបណ្តេញម្ចាស់ខ្ចាត់ខ្ចាយ។
១៨មេសាចិតសិបប្រាំ​​​​​​ ទ្រូងសែនរកាំត្រូវបែកឃ្លាត
ទឹកភ្នែកជ្រែកហូរទ្រូងចង្អៀត ខាំមាត់សង្កៀតធ្មេចភ្នែកលា
លាហើយលាហើយលាទាំងអស់ លាទាំងស្រណោះទាំងខ្លោចផ្សា
ភ្នំពេញគ្មានសង្ឃឹមវិញ អាល័យម៉្លេះណាលុះអវសាន។
អនុស្សាវរីយ៍នៅស្រស់ៗ អាល័យអាឡោះភ្លេចមិនបាន
មុនធ្លាប់ជួបជុំញាតិសន្តាន ពេលនេះព្រាត់ខានសែនអាល័យ៕

លោកប៉ាលោកស្រីម្តាយជាទីគោរពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់និងជាទីស្រឡាញ់បំផុតនិងប្អូនស្រីប្រុសដប់នាក់(ពីព្រោះ២នាក់ត្រូវបានលោកប៉ាបញ្ជូនចេញទៅប្រទេសបារាំងក្នុងខែកុម្ភះ១៩៧៥​មុន)ព្រមទាំងខ្ញុំនិងស្វាមីរបស់ខ្ញុំនិងកូនស្រីកូនប្រុសយើង២នាក់ដែលនៅតូចៗ នាងស្រីបងមានវ័យអាយុប្រហែល៣២ឆ្នាំនិងកូនប្រុសអាយុ១ឆ្នាំ៦ខែ១៥ថ្ងៃដែលនៅប៉ៅដោះនិងទឹកដោះគោនៅឡើយគឺព្រមទាំងខ្ញុំនិងស្វាមី២ខែមុនថ្ងៃ១៧មេសា១៩៧៥ថ្ងៃដែលខ្មែរក្រហមបណ្តេញប្រជាជនចេញពីភូមិគ្រីះដ៏ស្តុកស្តមលេខ«៣៩ វិថីសម្តេចល្វីឯម ភូមិបឺងកេងកង សង្កាត់លេខ៤ ក្រុងភ្នំពេញ»ដោយប្រាប់ថាចេញតែ៣ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីអង្គការរៀបចំ»។ យើងចេញពីផ្ទះដោយចាក់សោរហើយយកសោរ១ចង្កោមធំតាមខ្លួនដោយលាក់ទុកគ្រឿងអលង្ការរមាសនិងពេជ្រគឺយកតែសម្លៀកបំពាក់សម្រាប់៣ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ សូមស្លេស។  ចង្កោមសោរនៃភូមិគ្រឺះរបស់លោកប៉ាលោកម្តាយត្រូវច្រះចាប់។  គ្រួសារយើងបានយកមកតាមហើយខ្ញុំរក្សាទុករហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ខ្ញុំកំពុងតែរៀបចំសរសេរហូតមកដល់ប្រទេសបារាំង។  អ្នកដែលយកភូមិគ្រីះរបស់មាតាបិតាខ្ញុំជាអ្នកបើកឡានឱ្យអង្គការ។ ប្រពន្ធគាត់ជាអ្នកលក់គ្រាប់ល្ពៅ រស់នៅរហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។

ខ្ញុំកំពុងតែរៀបចំសរសេរឆ្នាំនេះ ក្រោយពីលើកពេលដប់ឆ្នាំហើយ៕

ក្រោមមេឃពណ៌ខៀវនៃក្រុងតូក្យូ និពន្ធដោយ ប៉ែន សេដ្ឋារិន

ក្នុង​នាទី​អក្សរសាស្ត្រ​របស់​វិទ្យុ​បារាំង ខ្ញុំ​បានរៀបចំ​អធិប្បាយរឿង«ក្រោមមេឃពណ៌ខៀវនៃក្រុងតូក្យូ ឬក្រុងអង្គរ» ដែល និពន្ធដោយ ប៉ែន សេដ្ឋារិន សម្រាប់ផ្សាយ។ ក្នុង​នេះ មាន​បទសម្ភាស​របស់ខ្ញុំ ជាមួយ​អ្នកនិពន្ធផង។

សូម​ស្តាប់៖https://soundcloud.com/tags/dr%20penn%20setharin

កវីជូនពរខួបកំណើតខ្ញុំ

មិត្តកវីទាំងពីរ យឹម កិច្ចសែ និង សំ វិជ្ជា តែងតែសរសេរកាព្យទាក់ទងកិច្ចបម្រើអក្សរសាស្ត្រអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ ឬដ៏ជាទីស្រឡាញ់របស់ខ្ញុំចាប់តាំងពីយុវវ័យរហូតមកទល់វ័យ​ជរាសព្វថ្ងៃនេះ។
ជា​ពិសេស កវីសំវិជ្ជា ដែលមានទេពកោសល្យផ្នែករចនាប័ណ្ណបានយកចិត្ត​ទុក​ដាក់ក្នុង​ការ​រចនា​ប័ណ្ណ​យ៉ាង​ល្អដ៏​គាប់ចិត្តខ្ញុំ។

សូមមិត្តកវីចំណាននិងចំណាប់ទាំងពីរទទួលការសរសើរនិងអំណរគុណជាអតិបរមាអំពីខ្ញុំដែលជាអ្នកនិពន្ធនិងអតីតអ្នកសារព័ត៌មាននៃវិទ្យុអាស៊ី RADIO ASIEសម្លេងខ្មែររយៈពេល៤ឆ្នាំដោយស្ម័គ្រចិត្តអត់បានទទួលកម្រៃរួមជាមួយស្វាមីខ្ញុំ ប៉ិច ឈុន ថាវរី នាមពិត ឡាំគៀងខាហួង បច្ចុប្បន្ន​អ្នកស្រី ក្លូត ណូឡង់និងលោករស់ សាលី និងចុងក្រោយក្នុងវិទ្យុបារាំង​អន្តរ​ជាតិ RFI ( RADIO FRANCE INTERNATIONALE នៅរដ្ឋធានីប៉ារីស៍ ទី​១៦​ នៃ​ប្រទេសបារាំង រយៈពេល១៨ឆ្នំាកន្លះ មុននឹងសុំចូលនិវត្តន៍មុនពេល​​កំណត់គ្រប់​​អាយុ​ត្រឹម​ត្រូវតាម​ច្បាប់ការងារនៃប្រទេសបារាំង។

ឆ្លៀតឧកាសនេះដែរ ខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណមិត្តអ្នកស្តាប់ទាំងអស់ដែល​បាន​គាំទ្រនិង​ទទួល​ស្គាល់​ការ​​ងារ​ និងសម្លេងខ្ញុំទាំង​ការផ្សាយព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃនិងផ្នែកវប្បធម៌ខ្មែរ។

សូមផ្ញើការរាប់អាននឹងការលឹកជូនមិតអ្នកស្តាប់ជិតឆ្ងាយដែលខ្ញុំមិនស្គាល់នាមនិងភ័ក្ត្រជាទីគោរពគ្រប់ទិស​ទីទាំងអស់ដែលចាប់សម្លេងនៃការផ្សាយនៃវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិនេះ។

នេះជាប័ណ្ណជូនពរដែលរចនាដោយលោក កែវ ឈុន ក្នុងប្រទេសស្វីស។ ខ្ញុំមាន​ចិត្តរំភើប​ក្រៃ​លែង​​និង​សូមថ្លែងអំណរគុណ​លោក ប្អូន កែវ ឈុន យ៉ាងជ្រាល​ជ្រៅអស់ពីដួង​ចិត្តដែល​បាន​រៀប​ចំ​រចនា​ប័ណ្ណដ៏ល្អនេះ​សម្រាប់​ទិវា​កំណើត​ខ្ញុំគម្រប់​៧៣ឆ្នាំ។

នេះជាអំណោយសំខាន់ដ៏ពិសេសនិងជាតំណាងមិត្តភាពរវាងគ្រួសារយើងទាំងពីរ ទោះបីជាយើងមិន​ទាន់ជួបមុខគ្នាផ្ទាល់នៅឡើយក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែ និស្ស័យវប្បធម៌ខ្មែរបានរឹតចំណងមិត្តភាពយើង​ទោះ​​បីជាប្រទេសបារាំងនិងប្រទេសស្វីសនៅឆ្ងាយពីមួយទៅមួយមែន ប៉ុន្តែសន្តានទឹកចិត្ដយើងដែល​ជាអ្នកស្រឡាញ់អក្សរសាស្ត្រអ្រក្សរសិល្យ៍ខ្មែរបានបង្ខិតឱ្យ​យើងនៅជិតគ្នានិង​រឹត​​ចំណង​មិត្តភាពរវាងគ្រួសារយើងទាំងពីរឱ្យវេញធ្លុងមួយជា«ក្រុម​អ្នកអក្សរសាស្ត្រវង់តូច»ដូចដែល​កវីបណ្ឌិត​ យឹម កិច្ចសែ ក្នុងប្រទេសអាល្លឺម៉ង់បានបង្កើត​ពាក្យនេះឡើង។

អរគុណ​កូនធម៌ ឡឹក ជំនោរ ដែល​រចនា​បណ្ណ​ខាងក្រោម​នេះ ហើយ​អរគុណ ហេង ឧត្តម ដែល​ជួយ​រៀបចំ​ប្រកាស​ផ្សាយ​អត្ថបទ​ និងរឿងខ្លីៗ កំណាព្យទាំងឡាយ នៅក្នុង​ឱកាស​ខួប​កំណើត​ខ្ញុំ។

កូន​ក្មួយ​ផ្សេងៗទៀត ក៏បាន​សរសេរ​មកខ្ញុំ​ និងជូន​ពរ​ខ្ញុំ​ជាហូរហែណាស់ដែរ តែ​ខ្ញុំ​ពុំ​ទាន់​អាច​យកមកផ្សាយ​អស់​នៅទីនោះ។ សូម​អរគុណ​ចំពោះសន្តានចិត្ត​ដ៏​ប្រពៃ​របស់​ប្អូន​កូនក្មួយ​និង​មិត្ត​ទាំងអស់​គ្នា។

កម្ពុជា : អំពើប្រល័យពូជសាសន៍នៃរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរក្រហមត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាលើកដំបូង

ឆ្នាំក្រោយ ជួបគ្នានៅភ្នំពេញ ​និពន្ធដោយ​កវី ​គឹម ខូវនី

 

 

 

 

មាត់កង្កែប​ និព​ន្ធ​ដោយ ប៉ិច​ សង្វាវ៉ាន

មិត្តអ្នកអានឃើញ មាត់ និងថ្លង់សំឡេងសត្វកង្កែបនេះ ពេលវាយំ ដើម្បីទាមទារឱ្យមេឃបង្អុរភ្លៀងហើយមែនទេ? «អែប! អែប! អែប!» សំឡេងកង្កែបខ្លាំងគួរឱ្យថ្លង់មែនពេលវាស្រែកយំម្ដងៗ។ រូបរាងកង្កែបក៏មិនល្អ ទំហំប៉ុនបាតដៃកូនក្មេងអាយុ ៤ឆ្នាំសោះ តែសំឡេងកង្កែបខ្លាំងឮដល់ព្រះពិរុណហ្ន៎!។ អ្នកអានចំណាំដូចខ្ញុំដែរមែនទេ កាលណាសត្វកង្កែបបបួលគ្នាយំហើយ ព្រះពិរុណលោកមេត្តាតែងតែមេត្តាបង្អុរភ្លៀងមួយមេពីរមេ ស្រោចស្រពលើព្រះធរណីមិនខានឡើយ។ ខ្ញុំនៅចាំកាលខ្ញុំនៅជាកុមារីម្នាក់ មាតាសម្លាញ់ជាទីគោរពរបស់ខ្ញុំ តែងតែមានប្រសាសន៍ជារឿយៗអំពីស្រីៗដែលចូលចិត្តនិយាយដើមគេពីនេះពីនោះ បែកជាអូរហូរជាស្ទឹងថាជាស្រី «មាត់ដាច ឬមាត់កង្កែប»។​ ស្រីមាត់ដាច ឬស្រីមាត់កង្កែប… ស្រីប្រភេទនេះមិនដែលបិទមាត់លាក់ការសម្ងាត់ណាមួយដែលមិនគួរនិយាយទេ មិនខុសពីសត្វកង្កែបឡើយ។ ពេលខ្លះវានាំគ្នាស្រែកយំយ៉ាងទ្រហឹងគួរឱ្យថ្លង់មិនចង់ឮទេ។ បើយើងហាមវាក៏វាមិនយល់។ វាមិនចេះស្ដាប់ភាសាមនុស្សដូចឆ្កែនិងឆ្មាទេ។

ខ្ញុំលើកយករឿងមួយដែលខ្ញុំបានឮផ្ទាល់ត្រចៀក តាមទូរសព្ទលើតុក្នុងការិយាល័យរបស់ខ្ញុំ។ ជាសំឡេងបុរសម្នាក់ដែលខ្ញុំមិនស្គាល់មុខ មិនស្គាល់ឈ្មោះ និងមិនស្គាល់សំឡេង គ្រាន់តែដឹងថាជាអ្នកស្ដាប់វិទ្យុម្នាក់ប៉ុណ្ណោះ។

-ម៉ាដាម (Madame អស់លោកប្រុសៗទម្លាប់ហៅស្ត្រីមានស្វាមីថា លោកស្រី-អ្នកស្រី ជាពាក្យបារាំង) ខ្ញុំដឹងថាម៉ាដាមជាអ្នកនាំគាត់មកធ្វើការ គួរតែទទួលស្ដាប់អំពើនេះ តែអ្នកស្រីនោះតែងតែនិយាយដើមម៉ាដាមប្រាប់គេឯង…។

-ចា៎… អរគុណលោក បើទោះជាខ្ញុំមិនអាចប្រព្រឹត្តអំពើនេះដូចសហការីរបស់ខ្ញុំ ក៏ខ្ញុំមិនអាចហាមប្រាម ឬបន្ទោសគាត់ក្នុងនាមជាមិត្តដែលធ្លាប់ស្គាល់គ្នាក្នុងវិទ្យាល័យទេ។ ខ្ញុំក៏មិនខឹងដែរ ព្រោះបើ​មាត់គាត់ដាច។ បើជារូបខ្ញុំវិញ ខ្ញុំពិតជាមិនអាចដើរនិយាយដើម អ្នកដែលបានធ្វើអំពើល្អ និងមានគុណ​ចំពោះខ្ញុំទេ។

និយាយចប់ខ្ញុំក៏ស្ងប់អារម្មណ៍ មិនអាក់អន់ចិត្ត ហើយថ្វាយបញ្ហានេះទៅព្រះ ហើយនឹកថា ហេតុអ្វីក៏ម្ចាស់វាចានេះ មិនប្រាថ្នាក់កើតជាតិក្រោយឱ្យមានស្អាតល្អសមសួនជាងជាតិនេះ? បើជារូបខ្ញុំវិញ ពេលណាខ្ញុំប្រទះរឿង ឬឮពាក្យនិយាយដើមខ្ញុំម្ដងៗ ខ្ញុំគិតថា «គួរណាស់គេស្គាល់ខ្លួនគេ មើលឃើញខ្លួនឯងក្នុងកញ្ចក់ ហើយខំប្រព្រឹត្តតែអំពើល្អ ក្រែងលោព្រះលោកប្រទានរូបសម្បត្តិ មុខមាត់ភ្នែកច្រមុះ ឱ្យល្អជាងជាតិបច្ចុប្បន្ននេះ ទើបប្រសើរជាង។ ខ្ជិលខឹង ជឿសុភាសិតខ្មែរយើង «ធ្វើល្អបានល្អ ធ្វើអាក្រក់បានអាក្រក់»។ គ្មាននរណាម្នាក់អាចខ្ទប់មាត់ជនមាត់ដាចបានឡើយ។ មនុស្សយើងរាល់រូបសុទ្ធតែមានមាតាបិតាអប់រំតាំងពីតូចក្រូចឆ្មារម្ល៉េះ។ កុសលធម៌មិនចាំបាច់យកប្រាក់មួយបាច់ ឬអំណោយមួយការ៉ុងទៅជួយជនខ្វះខាត ឬជនក្រីក្រទេ។ អំពើល្អដោយកាយវាចាចិត្តមិនបាច់ប្រើឬចំណាយប្រាក់កាសឡើយ ហើយទទួលផលល្អក្នុងជាតិនេះតកូនតចៅ…។ ខ្ញុំជឿជាក់ ពីព្រោះអំពើសប្បុរសធម៌របស់មាតាបិតាខ្ញុំគ្រប់យ៉ាង តាំងពីជំនួយប្រាក់កាស ទីកន្លែងក្នុងវីឡា ឬភូមិគ្រឹះឱ្យសាច់ញាតិដែលមកពីខេត្ត ឬជនបទស្នាក់នៅបរិភោគឥតបង់ថ្លៃនោះ បានហុចផលក្នុងជាតិនេះ គឺក្រុមគ្រួសារទាំងមូលរបស់យើង ចំនួន៩៤នាក់ បានគេចផុតពីរបបយង់ឃ្នងខ្មែរក្រហមទាំងអស់គ្នា ហើយបានចេញមកក្នុងនាមជាជនជាតិបារាំងធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍យ៉ាងងាយ ដោយគ្មានសំបុត្រស្នាមបញ្ជាក់ ព្រោះលិខិតបញ្ជាក់ទាំងអស់ត្រូវបានយើងកម្ទេចចោល គ្មានសល់នៅតាមផ្លូវដើម្បីបំបាត់ដានថាគ្រួសារយើងជាអ្នកអន្ទ្រើស មានឋានៈវណ្ណៈខ្ពស់ និងចេះដឹង ដែលជាទីប្រាថ្នារបស់អង្គការ ដើម្បីសំឡេះចោលឱ្យខ្ទេច។ សូមរង់ចាំអាន «ខ្ញុំជាស្រី» និង «ដំណើរឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាពក្នុងដែនឥណ្ឌូចិន» ដែលខ្ញុំនឹងនិពន្ធទុកជូនអ្នកស្នេហាវប្បធម៌ខ្មែរទាំងអស់ដែលចង់ដឹងជីវិតនៃអ្នកស្រឡាញ់អក្សរសាស្ត្រយ៉ាងប្ដូរផ្ដាច់មួយរូប។

សរសេរចប់នៅម៉ុងទីញី ប្រទេសបារាំង

ថ្ងៃទី១០ មេសា ២០១៩

មាត់វៀច និពន្ធដោយ ប៉ិច សង្វាវ៉ាន

ប្រអប់មាត់មនុស្សយើងម្នាក់ៗបញ្ជាក់ពីអត្តចរិតរបស់យើង។ អ្នកដែលកើតមកខ្វះនេះខ្វះនោះ ឬមានលក្ខណៈមិនសមរម្យដូចគេ ខ្មែរយើងតែងតែមានជំនឿ តែងតែនិយាយថា «យើងមិនបានធ្វើបុណ សាងកុសល ពីអតីតជាតិ ឬបច្ចុប្បន្នជាតិ»។ ខ្ញុំបានអានសៀវភៅខ្លះដែលសរសេរភាសាខ្មែរ ឬបរទេស (បារាំង ឬអង់គ្លេស) បានសរសេរអំពីលក្ខណៈប្រអប់មាត់របស់មនុស្សប្រុសស្រី។ ខ្ញុំយល់ស្របថាគេសរសេរត្រូវ។

ខ្ញុំនេះរងកម្មណាស់ ជួបតែមនុស្សស្រីមួយចំនួនរិះគន់មិនសមហេតុផល អាងតែមាត់គ្មានគម្រប ចេះតែព្រួសវាចាអមិត្តតាមតែគំនិតខ្វះវិចារណញ្ញាណ មិនខ្វល់និងគ្មានវិប្បដិសារីលើពាក្យដែលខ្លួនបាននិយាយ។ ថាកូនក្មេងមិនទាន់ដឹងក្ដីចុះ គ្នាមិនទាន់ចេះពិចារណា មនុស្សកញ្ចាស់សក់ពីរពណ៌ទៅហើយ កោតនិយាយស្ដីមិនសមហេតុផល មិនខ្លាចគេវាយតម្លៃបន្ទាបបន្ថោក។

មេម៉ាយម្នាក់ដែលជាភរិយាបញ្ញវន្តម្នាក់ ដែលរស់នៅជាយក្រុងប៉ារីស៍។ តាមពិតខ្ញុំបានជួបស្ត្រីនេះតែពីរដងគត់ គឺនៅផ្ទះខ្ញុំម្ដងនៅពេលយើងអញ្ជើញមកពិសារបាយ និងម្ដងទៀត នៅផ្ទះស្ត្រីនោះដែលដែលអញ្ជើញស្វាមីខ្ញុំ និងខ្ញុំទៅបរិភោគនៅផ្ទះគាត់វិញ។ មិនដឹងជាខ្ញុំបាននិយាយពីអង្កាល់ថា «ខ្ញុំមាននិស្ស័យអាណិត និងចូលចិត្តជួយជនដែលមានជីវភាពទន់ខ្សោយក្រីក្រណាស់។ មេត្តាករុណាធម៌នេះ ជាគំរូប្រពៃដែលខ្ញុំទទួលបានពីអំពើ និងសកម្មភាពភាពរបស់លោកប៉ាចៅ យី ស៊ុម និងលោកម្ដាយ ឌីវណ្ណ ឌីឡូបែស្ស៍ តាំងពីរូបខ្ញុំនៅតូចអាយុ ៩ ឬ ១០ ឆ្នាំម្ល៉េះ។ នៅភ្នំពេញតាំងពីខ្ញុំមានអាយុ ១៣ ឬ ១៤ ឆ្នាំ ខ្ញុំចាប់ផ្ដើមដាក់ទានជាលុយ ជាសម្លៀកបំពាក់ឱ្យជនក្រីក្រដោយហេតុថា ខ្ញុំតែងតែពិចារណាធ្វើការប្រៀបធៀនខ្លួនខ្ញុំ ជាមួយនឹងអ្នកក្រីក្រតោកយ៉ាកដែលខ្ញុំបានឃើញផ្ទាល់ភ្នែក។ ធម្មជាតិស្មោះត្រង់របស់ខ្ញុំ ខ្ញុំតែងតែតំណាលពីសន្ដានចិត្តរបស់ខ្ញុំប្រាប់អ្នកដែលខ្ញុំស្រឡាញ់រាប់អាន រាប់ទាំងសាច់ថ្លៃរបស់ខ្ញុំ។ តាមពិតទៅមិនមែនមនុស្សតិចជាង ១០ ឬ ២០ ទេ ដែលខ្ញុំបាននិយាយពីទឹកចិត្តមេត្តាធម៌របស់ខ្ញុំនេះ។

ស្ត្រីម្នាក់បានលើកយកពាក្យពិតរបស់ខ្ញុំ ថាចូលចិត្តរាប់អានអ្នកក្រីក្រជាងអ្នកមាន ដែលវាយឫកមើលងាយបន្ថោកអ្នកទុរគត ទៅប្រាប់ក្មួយរបស់ស្វាមីខ្ញុំថា «ខ្ញុំចូលចិត្តរាប់អានអ្នកក្រនេះ ព្រោះតែចង់ឱ្យអ្នកទាំងនោះទ្រខ្ញុំ»។ ឱ! ម្ចាស់ថ្លៃអើយ! ខ្ញុំរាប់អានគាត់យ៉ាងស្មោះអស់ពីដួងចិត្ត គ្មានក្នុងគ្មានក្រៅ គ្មានចង់បានការកោតសរសើរពីអ្នកនេះ ឬអ្នកផងឯទៀតទេ ចុះហេតុអ្វីស្ត្រីនេះទិតៀននិយាយដើមខ្ញុំខុសពីសន្ដានចិត្តខ្ញុំទាំងស្រុងដូច្នេះ? ខ្ញុំហួសចិត្ត និងខកចិត្ត ហើយក៏ដកការរាប់អានអស់ពីបេះដូងខ្ញុំ។ ខ្ញុំមិនស្ដាយទេ មនុស្សណាក៏ដោយមិនថាជាបងប្អូន ជាញាតិសន្ដាន ឬជាមិត្ត មនុស្សដែលប៉ិនខាងវាយតម្លៃខ្ញុំមិនសមហេតុផល និងគ្មានមូលដ្ឋានពិតប្រាកដនិងច្បាស់លាស់ ខ្ញុំកាត់ចោលឥតស្រណោះ និងមិនចង់ឃើញស្រមោល ឬដានជើងមនុស្សប្រភេទនេះ។ ខ្ញុំយល់ថា សេពគប់ជនប្រភេទនេះនាំឱ្យខាតពេល ខាតទឹកមាត់ដើម្បីនិយាយគ្នា។

ខឹងពេក ថ្ងៃនេះខ្ញុំនិយាយប្រាប់អ្នកនៅជិតខាងខ្ញុំថា ប្រហែលពីជាតិមុន គាត់មានចរិតចូលចិត្តពេបជ្រាយ ឬនិយាយមិនល្អពីគេហើយ បានជាក្នុងជាតិនេះមាត់គាត់វៀច។ បើគាត់យកគំនិតមកគិតបញ្ហាល្អៗ និងសំខាន់ៗប្រហែលជាត្រូវបានគេគោរព និងកោតសរសើរ ជាជាងគេដៀលជេរ។

បុរសណាបានភរិយាបែបនេះ ច្បាស់ជាយ៉ាប់ហើយ ទោះជាបុរសនោះមានសញ្ញាបត្រខ្ពស់កម្រិតណា​ក៏ដោយ។

ខ្ញុំតែងតែបន់ព្រះរាល់យប់ សូមព្រះអង្គបញ្ចៀសមនុស្សមិនល្អពីខ្ញុំ៕

ភ្លើងប្រចណ្ឌ​​ និពន្ធដោយ ប៉ិច សង្វាវ៉ាន

មិនថាភេទស្រី ឬភេទប្រុស បើជនណាម្នាក់មានចិត្តប្រចណ្ឌស្វាមី ឬភរិយារបស់ខ្លួនហើយ ជនប្រភេទនោះបាត់បង់ទាំងអស់នូវវិចារណញ្ញាញ។ អារម្មណ៍ពួកគេត្រូវភ្លើងប្រចណ្ឌឆេះរោលរាលពេញខួរក្បាល និងដុតរោលពេញបេះដូងដែលអាចធ្វើឱ្យខូតខាត ឬបែកបាក់គ្រួសារក៏មាន។

ក្នុងមួយជីវិតរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំបានទទួលពាក្យសម្ដីរបស់ស្ត្រីនាក់ដែលធ្វើឱ្យខ្ញុំហួសចិត្ត និងគិតស្មានមិនដល់។ ខ្ញុំពិចារណាថា ចុះហេតុអ្វីបានជាស្ត្រីទាំងនេះ ព្រួសភ្លើងប្រចណ្ឌមកលើខ្ញុំដែលមិនបានប្រព្រឹត្តអំពើថោកទាបលើស្វាមីនារីទាំងនេះឡើយ ​កុំថាឡើយដល់ទៅសម្ដី ឬអាកប្បកិរិយា និងរូបកាយ។

រសៀលថ្ងៃមួយ កាលនោះខ្ញុំមានវ័យ៣០ឆ្នាំ និងមានកូនពីរនាក់ គឺស្រីម្នាក់អាយុ១៧ឆ្នាំ និងកូនប្រុសបន្ទាប់អាយុ១៦ឆ្នាំ​ ទូរសព្ទរោទ៍ឡើង សំឡេងនិងសម្ដីស្រីបញ្ញវន្តម្នាក់បានថ្លែងទាំងកំរោលមកកាន់ខ្ញុំថា៖

-មើលវិក្កយបត្រទូរសព្ទ ឃើញតែផ្ទះនេះដែលប្ដីខ្ញុំបានហៅមកមិនឈប់ឈរ…

ខ្ញុំមិនបាច់គិតច្រើនថាអ្នកដែលខំហៅទូរសព្ទមករករឿងខ្ញុំនេះ ជាអ្នកដែលខ្ញុំមិនស្គាល់ឡើយ។ ខ្ញុំស្គាល់ច្បាស់ណាស់សំឡេងរបស់អតីតមិត្តនារីខ្ញុំដែលបានរួមថ្នាក់រៀនទីបញ្ចប់នៃវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ។ ខ្ញុំក៏បានឆ្លើយទៅវិញយ៉ាងហី និងចិត្តត្រជាក់៖

-ហេតុអ្វីក៏ឯងមិនហាមប្ដីរបស់ខ្លួន ឬសួរដើមហេតុ ហៅទូរសព្ទមកខ្ញុំញឹកញាប់? ខ្ញុំគ្រាន់តែជាអ្នកលើកទូរសព្ទមកស្ដាប់ ខ្ញុំខុសដែរឬ? ធម្មតា មិនថាខ្លួន មិនថាខ្ញុំទេ កាលណាទូរសព្ទក្នុងផ្ទះរោទ៍ហើយ ត្រូវតែលើកស្ដាប់និងឆ្លើយ។ ហេតុអ្វីថាឱ្យខ្ញុំ។ គួរតែសួរប្ដីរបស់ខ្លួនជាមុនសិន ឬក៏ហាមប្ដីខ្លួនទៅ មុននឹងព្រួសកំហឹងលើខ្ញុំ។ សូមបញ្ជាក់ខ្លីថា៖ លោកប្ដីរបស់ខ្លួនទូរសព្ទមកសួរអំពីចំនួនអ្នកចូលរួមក្នុងរាត្រីជប់លៀងរាំកម្សាន្ត ដើម្បីរកកម្រៃមកផ្គត់ផ្គង់សកម្មភាពអក្សរសាស្ត្រ នៃសមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរនៅបរទេស ដោយចង់ដឹងថា តើមានភ្ញៀវចូលរួមសមតាមប្រាថ្នាឬទេ? ខ្លួនក៏ដូចខ្ញុំដែរ កាលណាទូរសព្ទក្នុងផ្ទះរោទ៍ ត្រូវតែលើកដើម្បីឆ្លើយជាដរាប។

ប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយមក អ្នកដែលហៅទូរសព្ទមកខ្ញុំច្រើនលើកច្រើនសារនោះ ក៏បានហៅមកទៀត។ ខ្ញុំបាននិយាយតាមត្រង់៖

-សូមលោកឈប់ហៅមកខ្ញុំទៀត។ ភរិយាលោកប្រចណ្ឌលោកជាមួយខ្ញុំមិនសមហេតុផល។ ខ្ញុំឆ្លៀតពេលនេះជម្រាបលោកឱ្យប្រាប់ភរិយាលោកផងថា ខ្ញុំនេះមិនយកប្ដីនរណាទេ។

ខ្ញុំមានប្ដីមានទាំងកូន។ ខ្ញុំជាមនុស្សមានពូជអម្បូរ បើទោះជាខ្ញុំនៅទំនេរឯកា ក៏ខ្ញុំមិនសម្លឹងស្វាមីរបស់ស្ត្រី។​

ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ខ្ញុំឈប់ទាក់ទងគ្រួសារនេះ ហើយក៏មិនដែលនឹកស្ដាយអតីតមិត្តនារីរួមថ្នាក់ម្នាក់នេះទាល់តែសោះ ពីព្រោះខ្ញុំមិនឱ្យនរណាម្នាក់ប្រមាថតម្លៃទឹកចិត្តរបស់ខ្ញុំជាដាច់ខាត។ លើសពីនេះពូជរបស់ខ្ញុំ គ្មាននរណាម្នាក់យកស្វាមី ឬយកភរិយារបស់នរណាឡើយ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ខ្ញុំសុខចិត្តហត់នឿយធ្វើការបម្រើសមាគមតែម្នាក់ឯង មិនត្រូវការសមាជិកម្នាក់នេះ ដែលមិនបានជួយខ្ញុំម្ដងណានោះទេ។ មនុស្សខ្លះធ្វើការកាប់គាស់ លីសែងធ្ងន់ៗ គេមិនត្អូញត្អែរមួយម៉ាត់ផង ចុះត្រឹមការចំណាយពេលវេលាដើម្បីសមាគមមួយដែលខ្ញុំស្រឡាញ់អស់ពីដួងចិត្ត ដើម្បីអក្សរសាស្ត្រជាតិ ទោះណាជាមានកិច្ចការច្រើនជាងនេះក៏ខ្ញុំអាចទ្រាំទ្របំពេញកាតព្វកិច្ចខ្ញុំជាអ្នកបង្កើតសមាគមនេះ ប្រៀបបីដូចជាមាតាល្អម្នាក់ដែលបានបង្កើតកូនមកហើយត្រូវតែចិញ្ចឹម និងមើលថែបុត្រីបុត្រា ទោះជាអត់ងងុយ ភ្ញាក់កណ្ដាលយប់អាធ្រាត្រក៏ដោយ៕

សរសេរនៅថ្ងៃទី១០ មេសា ២០១៩