វិចារណកថា៖សតវត្សរ៍​រស្មី​ដោយ​លោកគ ខូវនី

សតវត្សរ៍​រស្មី


ដោយលោក  គ.ខូវនី

រូបថត៖ ប៉ិច វិរៈសិទ្ធ

រូបថត៖ ប៉ិច វិរៈសិទ្ធ វិចទ័រ

ជាតិ​កំណើត​យើងពី​ដំបូង​នឹង​ព្រឹត្តិការណ៍​ផ្សេងៗ​ដែល​កើត​ឡើង​ជា​លំដាប់​ជុំ​វិញ​ជីវិត​យើង​ បា​នឆ្នៃ​រចនាចរិយា​លក្ខណៈ​របស់​យើង​បច្ចុប្បន្ន​នេះ។ ក្នុង​ដំណើរ​ជីវិត​យើង​មួយ​ជំហានៗ ទោះ​បី​ចំពោះ​រាស្រ្ត​ខ្មែរ​ក្នុង​ស្រុក ឬ​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ​មួយ​ចំនួន​ដែល​និរាស​នៅ​បរទេស​ សុទ្ធ​តែ​មាន​ចំណង់​ទៅ​ជាមួយ​នឹង​សញ្ជាតិ​យើង​ជា​ខ្មែរ ទៅ​សាវតា​នយោបាយ​ប្រទេស​ជាតិ​ដែល​ទទួល​ឥទ្ធិពល​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍​នយោបាយ​អន្តរជាតិ។ តែ​ក្នុង​ឋានៈ​យើង​ជា​អ្នក​និពន្ធ​ខ្មែរ​ម្នាក់​នៅ​បរទេស​ យើង​ចង់​បម្រះ​ឲ្យ​រួច​​ផុត​ពី​ពុម្ព​អកុសល​ដែល​រឹត​រួត​សតិសម្បជញ្ញៈ​យើង​សព្វ​ថ្ងៃ ដោយយើង​មិន​ព្រម​ចុះ​ចាញ់​ព្រហ្ម​លិខិត​ដែល​យក​ចម្លើយ​ស្រួល​មក​សា​ក​ល្បង​ទាក់​ទាញ​មនោ​សញ្ចេត​នា​យើង​ឲ្យ​កករឹង​គ្មាន​សកម្មភាព​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​អក្សរសាស្រ្ត​ខ្មែរ​នៅ​បរទេស។

ក្នុង​ជម្រៅ​អណ្តូង​អនុស្សាវរីយ៍​របស់​យើង យើង​បាន​ដក​ស្រង់​មក​ពិចារណា​នូវ​ព្រឹត្តហេតុ​មួយ​ដែល​ដិត​នៅ​ក្នុង​សតិ​វិញ្ញាណ​របស់​យើង។ យើង​បាន​ចាំ​ថា នៅ​ក្នុង​ពេល​ដែល​យើង​ស្រវា​ឡើង​តាម​កាំ​ជណ្ដើរ​ថ្មី​ទៅ​កាន់​ខឿន​លើ​នៃ​ប្រាសាទ​អង្គរ​វត្ត​ នេត្រា​យើង​សម្លឹង​ទៅ​កំពូល​ទាំង​ប្រាំ។ ជណ្តើរ​មួយ​កាំៗនាំ​យើង​ឲ្យ​កាន់​តែ​ខិត​ជិត​ទៅ​កំពូល​ប្រាសាទ​ ប្រៀប​ដូច​យើង​ដើរ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ជម្រៅ​មេឃា​ដូច្នោះ​ដែរ។ យើង​សម្លឹង​ពិនិត្យ​ផែន​សិលា​មួយ​ដុំ​ៗ​ពាស​ពេញ​ដោយ​ក្បាច់​ភ្ញី​ចម្លាក់ ភ្ជាប់​ទៅ​ដុំ​សិលា​មួយ​ដុំ​ទៀត ហើយ​តភ្ជាប់​ទៅ​ដុំ​សិលា​ផ្សេងៗទៀត ក៏​បាន​ផ្សំ​ឡើង​ជា​តួ​ប្រាសាទ​អង្គរ​វត្ត។ យើង​បាន​ដណ្ដឹង​សួរ​ក្នុង​ចិត្ត​យើង​ថា តើ​មាន​វត្ថុអ្វី​ដែល​ចង​ភ្ជាប់​ផែន​សិលា​ទាំងអស់​នេះ​តាំងពី​ឆ្នាំ​១១៤០ មក​ទល់​គ្រា​ឥឡូវ​នេះ ហើយ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​សតវត្សរ៍​ទី​១២ ក្លាយ​ទៅជា​«សតវត្សរ៍​រស្មី» នៃ​រាស្រ្ត​ខ្មែរ​ក្នុង​សម័យ​អង្គរ? តើ​មាន​វត្ថុ​អ្វី​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​ចង​ភ្ជាប់​ផ្តុំ​ឆន្ទៈ​ពលរដ្ឋ​អង្គរ​ក្នុង​សម័យ​នោះ? គឺ​មិន​មែន​ត្រឹម​ជំនឿ​នៃ​បណ្ណា​រាស្រ្ត​ខ្មែរ​ទៅ​លើ​ចេស្តា​មហាក្សត្រ​ប៉ុណ្ណោះ​ឡើយ ពី​ព្រោះ​ហួស​ពី​តួអង្គ​មហា​ក្សត្រ​ទៅ​ទៀត រាស្រ្ត​ខ្មែរ​ជឿ​ទៅ​លើ​និមិត្ត​រូប​នៃ​សាមគ្គី​ភាព​ជាតិ​ខ្មែរ​ដែល​មាន​តួ​ប្រាសាទ​អង្គរ​វត្ត​ជា​តំណាង។ បើ​កំពូល​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត​កាន់​តែ​ខ្ពស់​ស្កឹម​ស្កៃ នោះ​ជំនឿ​រាស្រ្ត​ខ្មែរទៅ​លើ​មត៌ក​អារិយ​ធម៌​ខ្មែរ ក៏​កាន់​អណ្តែត​ខ្ពស់​តាម​នោះ​ដែរ។ យើង​មិន​ភ្លេច​ទេ គឺ​នៅ​ក្នុង​សតវត្សរ៍​នោះ​ដែរ ដែល​យើង​បាន​ស្គាល់​អ្នកនិ​ពន្ធ​ខ្មែរ​យ៉ាង​ឆើត​ម្នាក់​ដែល​យើង​តម្កល់​ជាឧទាហរណ៍​ជា​អ្នកនិពន្ធ​ខ្មែរ​ទី​១ គឺ​ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់​ក្សត្រី​ឥន្រ្ទទេវី ដែល​បាន​តែង​សុន្ទរកថាមួយ​​ចារឹក​លើ​ផ្ទាំង​សិលា​នៅ​ប្រាសា​ទ​ភិមាន​អាកាស ព្រម​ទាំង​ស្ទាត់​ជំនាញ​ខាង​ទស្សន​វិជ្ជា​ក្នុង​មុខ​ងារ​ជា​សាស្រ្តាចារ្យ​ ហើយ​ហ៊ាន​ជជែក​ពិភាក្សា​ជាមួយ​ពួក​ព្រាហ្ម​ណ៍​ទៀត​ផង។

ដូច្នេះ​ហើយ យើង​ត្រូវ​ហ៊ាន​យល់​សប្តិ​ដោយ​យោង​ទៅ​លើ​អនុស្សាវរីយ៍​ដែល​យើង​បាន​ស្គាល់​ក្នុង​ពេល​ដែល​យើង​ទស្សនា​ប្រាសាទ​អង្គរ​វត្ត។ ក្នុង​ខណៈ​ណា​ យើង​ខ្វះ​ការ​យល់​សប្តិ​ ពេល​នោះ​យើង​ចុះ​ចាញ់​ចំពោះ​គ្រប់​ឧបសគ្គ​ដែល​យើង​តែង​បាន​ជួប​ប្រទះ​លើ​មាគ៌ា​នៃ​ជីវិត​យើង។ ពី​ការ​ចុះ​ចាញ់​ទី​១ ទៅការ​ចុះ​ចាញ់​ទី​២ យើ​ង​នឹង​ជួប​តែ​ការ​ចុះ​ចាញ់​ជានិច្ច។ កាល​ណា​យើង​ចង់​លើក​យក​រឿង​អារិយ​ធម៌​ខ្មែរ​មក​និយាយ​មាន​អ្នក​ខ្លះ​បក​ប្រែ​ពេបជ្រាយ​ថា យើង​ចង់​លូក​ដៃ​មក​ក្នុង​រឿង​នយោបាយ ពី​ព្រោះ​មិន​ខ្វះ​អ្នក​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ក្នុង​មជ្ឈ​ដ្ឋាន​នយោបាយ​ទេ​ដែល​មាន​សមត្ថភាព​ដោះ​ស្រាយ​ក្នុង​ករណី​ការពារ​វប្បធម៌​និង​អារិយធម៌​ខ្មែរ​នេះ។ ដល់​ដូច្នេះ​ទៅ​ អ្វី​ក៏​នយោបាយ ហើយ​បើ​នៅ​ស្ងៀម​ក៏​នយោបាយ​ ឬ​រៀប​ចំ​សមាគម​អ្នកនិពន្ធ​ខ្មែរក៏​នយោបាយ ផ្សាយ​វិទ្យុការពារ​វប្បធម៌​ខ្មែរ​ក៏នយោបាយ​។ ចំពោះយើង​វិញ កាល​ណា​យើង​ធ្វើ​កិច្ច​ការ​អ្វី​មួយ​ដែល​មាន​ន័យ​ជ្រៅ​ក្នុង​ជីវិត​ គឺ​យើង​បាន​រោយ​អំបិល​ឲ្យ​ជីវិត​យើង​មាន​រស​ជាតិ​ប៉ុណ្ណោះ​ ហើយកុំ​ឲ្យ​យើង​មាន​ការ​ខ្មាស​អៀន​ខ្លួន​យើង​នៅ​នាទី​ចុង​ក្រោយ​ក្នុង​តុល្យការ​នៃ​ជីវិត​យើង​ម្នាក់ៗ។ គម្រោង​ការ​នៃ​សមាគមអ្នកនិពន្ធ​ខ្មែរ​នៅ​បរទេស ដែល​ចាប់​ដំណើរ​រៀប​ចំ​ទស្សនាវដ្តី​ឬប្លក គ្មាន​គោល​បំណង​រកកម្រៃ​ខ្លួន​ឡើយ តែ​យើង​មាន​សេចក្តី​សង្ឃឹម​នឹង​នាំ​អារម្មណ៍​មិត្ត​អ្នក​អាន​ម្នាក់ៗ​ទៅ​ជួប​ប្រទះ​នឹង​បញ្ហា​យ៉ាង​សំខាន់​បំផុត​ដែល​កប់​ជ្រៅ​ក្នុង​សតិ​វិញ្ញាណ​នៃ​បុគ្គលនីមួយៗ​ គឺ​ខ្សែ​ចំណង​ទៅ​ដើម​​កំណើតសញ្ជាតិ​យើង ទៅអតីត​របស់​យើង​ ទៅ​អនាគត​របស់​យើង​ គឺភាសា​ជាតិ គឺ​អក្សរ​សាស្រ្ត​ជាតិ គឺវប្ប​ធម៌​ជាតិ គឺ​អារិយ​ធម៌​ខ្មែរ។ ចំពោះ​ពាក្យ​ទាំង​ប៉ុន្មាន​នេះ យើង​ពុំ​អាច​ពូត​ផ្តុំ​ឲ្យ​មាន​រូប​រាង​ជា​វត្ថុពិត​ប្រាកដ​ឡើង តែ​ជា​ឫស​គល់​នៃ​អត្ត​សញ្ញាណ​ជាតិ​យើង ហើយ​យើង​មាន​ករណី​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​​អត្ថបទ​ផ្សេងៗ​តាម​រយៈ​សារព័ត៌មាន តាម​វិទ្យុ តាម​រឿង​ប្រលោម​លោក តាម​ប្លក និង​ ទស្សនាវដ្តី។ សកម្មភាព​ទាំងអស់​នេះ មិន​មែន​មាន​ន័យថា យើង​មានបំណង​ធ្វើដំណើរ​ទេស​ចរណ៍​ក្នុង​អក្សរ​សាស្រ្ត​ឡើយ។ យើង​ធ្វើ​ឡើង​ដោយគ្មាន​ចាប់​អារម្មណ៍​ចំពោះ​ការ​រិះ​គន់​ពេប​ជ្រាយ​ផ្សេងៗ ហើយ​យើង​គ្មាន​គំនិត​ចង់​ស្រប​នឹង​បំពេញ​ចំណង់​នៃ​មជ្ឈ​ដ្ឋាន​ណា​មួយ​ឡើយ។ យើង​មាន​ការ​ស្មោះ​ត្រង់​ចំពោះ​​មនសិការ​របស់​យើង​ប៉ុណ្ណោះ ហើយ​ទោះ​បី​យើង​រស់​នៅ​លើ​ដី​បរទេស​ក៏ដោយ ក៏​សេចក្តី​សង្ឃឹម​នឹង​ការ​យល់​សប្តិ​របស់​យើង​នៅ​តែ​មាន​ឫសគល់​ចាក់​សំដៅ​ទៅ​គ្រឹះ​នៃ​ប្រាសាទ​អង្គរ​វត្ត​និង​អក្សរ​សិលា​ចារឹក​តាម​ថែវ​ប្រាសាទ​ និង​ស្ដម្ភ​សិលា​នានា​ដែល​ជា​ជ័រ​ជីវិត​របស់​យើង។

ស្ថាន​ភាព​ជីវិត​នៃ​អ្នកនិពន្ធ​ខ្មែរ​សព្វ​ថ្ងៃ​នៅ​បរទេស​ ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ចន្លោះ​ចង្អៀត​ចង្អល់​មួយ​លែង​ឲ្យ​ថយ​ក្រោយ​មិន​រួច​។ តែ​យើង​ក៏​គ្មាន​ការ​អស់​សង្ឃឹម​ដែរ ពីព្រោះ​ការ​អស់​សង្ឃឹម​ជាហេតុ​នាំ​ឲ្យ​យើងបោះ​បង់​រត់​​ចោល​បញ្ហា​ដែល​យើង​ជួប​ប្រទះ​ ហើយ​អាច​បង្ខំ​ឲ្យ​យើង​កែ​ប្រែ​សម្តី​និង​អាកប្ប​កិរិយា​របស់​យើង។ យើង​រិះ​រក​មធ្យោបាយ​​និង​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហានេះ ព្រម​ទាំង​បូក​បញ្ចូល​ការ​យល់​សប្តិ​របស់​យើង​ដែល​នាំ​បន្ថែម​នូវ​សមត្ថភាព​ជំនឿ​របស់​យើង​លើ​ភាព​អចិន្ត្រៃយ៍​នៃ​វប្បធម៌​ខ្មែរ៕

ក.ក.ន. ៖ សូមរង់ចាំអានរឿង«ឆ្ងាយពីវាយោខែកតិ្តក»​ដោយលោក គ. ខូវនីដែលនឹងប្រកាសក្នុងពេលឆាប់ៗនៅក្នុងប្លកនេះ។

Advertisements

ឆ្លើយ​តប

Fill in your details below or click an icon to log in:

ឡូហ្កូ WordPress.com

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី WordPress.com របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

រូប Twitter

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Twitter របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

រូបថត Facebook

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Facebook របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

Google+ photo

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Google+ របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

កំពុង​ភ្ជាប់​ទៅ​កាន់ %s