ដំណើរជុំវិញអ្នកនិពន្ធម្នាក់៖​លោក​ គ ខូវនី៖​ឆ្ងាយពីវាយោខែកត្តឹក ​​

កកន៖

ខ្ញុំសូមចែករំលែកជូនប្រិយមិត្តអ្នកអាននូវស្នាដៃមួយ

របស់លោក គ ខូវនី។ លោកជាអតីតសាស្ត្រចារ្យរបស់

ស្វាមីខ្ញុំនៅមហាវិទ្យាល័យពាណិជ្ជសាស្ត្រនៃទីក្រុងភ្នំពេញ

ក្នុងទស្សវត្សរ៍៦០។

ខ្ញុំស្រឡាញ់និងចូលចិត្តអានស្នាដៃរបស់លោកណាស់ ។

ក្នុងពេលអានអត្ថបទ ឬ​កំណាព្យនិងរឿងប្រលោមលោក

របស់លោកម្តងៗខ្ញុំតែងតែរំជួលចិត្តជាខ្លាំង។

សម្រាប់ខ្ញុំ លោកជាអ្នកនិពន្ធឯកដែលបានប្រើ

ពាក្យពេចន៍ទន់តែខ្លាំង។

វិធីសាស្រ្តនៃការនិពន្ធរបស់លោកក៏ខុសប្លែកពីអ្នកនិពន្ធឯទៀត។

នេះជាសម្រស់ទឹកដៃថ្មីនៃអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរនៅបរទេស។

សូមជូនរឿង

ឆ្ងាយពីវាយោខែកត្តឹក ​​

ភាគ​ទី​១

 ព្រលឹង​ចេញ​ដំណើរ

 រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង

ថ្ងៃ​ទី​៩ មេសា ឆ្នាំ​១៩៧២

ចំហាយ​ក្តៅ​នៃ​ព្រះ​អាទិត្យ​ហូរ​ឆ្លាក់​មក​ពី​លំហ​មេឃា។ ព្រះ​សង្ឃ​មួយ​អង្គ​និមន្ត​ចេញពី​វត្ត​លង្កា​តាម​ខ្លោង​ទ្វារ​ទិសខាងលិច​ ហើយ​សំដៅទៅ​កាន់​ផ្ទះ​មួយ​ក្នុង​ភូមិ​បឹង​កេង​កង។ ផ្ទះ​យើង​ប្រក់​ក្បឿង​ក្រហម​មួយ​ខ្នង​បំពួន​​ខ្លួន​ក្នុង​ចំណោម​​ទុក្ខ​ជាតិ​ផ្សេង​ៗ​ដែល​ដុះ​បំព្រង​ក្រោម​ធាតុ​អាកាស​ក្តៅ​នៃ​ខែ​ចែត្រ។ ដើម​ក្រូច​សើច​ពី​រ​ដើម​និង​ដើម​ស្លា​ដុះ​ក្បែរ​របង​ខាង​កើត​ផ្ទះ​ ឯ​ដើមជម្ពូដុះ​អែប​នឹង​ដើមទឹក​ដោះ​គោ​ជិត​អណ្ដូង​ទឹក។ នៅ​ជិតនោះ ដើម​ស្លឹក​គ្រៃ ជីរអង្កាម និង​ម្ទេស​ច្រើន​គុម្ព​ដុំ​ប្រញាយ​គ្នា​ជិត​ដើម​ចំប៉ី​និង​ដើម​ទទឹម។ អង្រឹង​ក្រចៅ​មួយ​ចង​នៅ​ចន្លោះ​ ដើម​ដូង​មួយ​គូ​ ក្បែរ​មាត់​ទ្វារ​របង​អំពីឈើ​លាប​ពណ៌​បៃ​តង​ ហើយ​ដែល​មាន​ដើម​ផ្កា​​ក្ងោក​ក្រហម​ដុះ​អម​ទាំង​សង​ខាង។ នៅ​ខាង​លិច​ផ្ទះ​ ប្រប​នឹង​បន្ទប់​ទឹក​ ដើម​ត្របែក​ដុះ​ទន្ទឹម​គ្នា​និង​ដើម​ចេក​ច្រើន​ដើម។ ដើមននោង​ដែល​មាន​ផ្កា​ពណ៌​លឿង វាឡើង​គ្រប​ពី​លើ​តំបូល​រោង​ចង្ក្រាន​បាយ​ខាង​ជើង​ផ្ទះ។ ដើម​ម្លិះ​មួយ​គុម្ព​ធំ​ដុះ​ក្បែរ​ពាង​ទឹក​មួយ​ធំ​ ក្រោម​បង្អួច​ខាង​ត្បួង​ផ្ទះ។ ដើមផ្កា​រំយោល​ដុះ​ហ៊ុំ​ព័ទ្ធ​រាន​ហាល​ដែល​មាន​តាំង​រាន​ទេវតា។ ព្រះ​សង្ឃ​និមន្ត​ឡើង​តាម​ជណ្តើរ​ដែល​អម​ដោយ​ដើម​ផ្កា​ណាគ្រី។

នៅ​មាន​ជណ្តើរ​មាន​តាំង​ផើង​ប្រទាល​ក្អែប និង​ក្រពើ។ ស្រ្តី​ចាស់​ម្នាក់​ស្ទុះ​ចេញ​មក​លើ​រាន​ហាល​ហើយ​លុត​ជង្គង់​និមន្ត​ព្រះ​សង្ឃ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ផ្ទះ​ធំ។ ក្នុង​ពេល​នោះ​ នាឡិកា​ប៉ោល​ដែល​ព្យួរ​លើ​ជញ្ជាំង​ឈើ ចាប់​វាយ​ម៉ោង​១២​ថ្ងៃ​ត្រង់។ ស្នូរ​ម៉ោង​ដែល​ធ្លាក់​​មក​ពី​នាឡិកា មាន​សណ្ឋាន​ដូច​ជា​គ្រប់​ពេល​វេលា​ដែល​រាយ​ជា​ចំណាំ​នៅ​លើ​មាគ៌ា​ជីវិត​ចុងក្រោយ​នៃ​បុរស​ចាស់​ម្នាក់​ដែល​ស្ថិត​ក្នុង​ហត្ថា​នៃ​កូន​ប្រុស​ដេល​ក្រសោប​ប្រាណ​ឪពុក​យ៉ាង​តឹង​ហាក់​ដូច​ជា​ចង់​ឃាត់​កុំ​ឲ្យ​ដង្ហើម​ខ្សោយ​របស់​ឪពុក​ខ្លួន​របូត​ចេញ​ទៅ។ ស្ត្រីចាស់​អង្គុយ​បត់​ជើង​ក្បែរ​ក្តារ​ងឿ​ដែល​មាន​ក្រាល​កន្ទេល​ក្រហម​សម្រាប់​ព្រះ​សង្ឃ​គង់​លើ។ នៅ​ក្បែរ​បង្អួច​ខាង​កើត​ផ្ទះ​ មាន​តាំង​ទី​អាសនៈ​តម្កល់​ព្រះ​ពុទ្ធរូប ព្រម​ទាំង​ថូផ្កា​ និង​ជើង​ពាន​ដាក់​ធូប​និង​ទាន។ ស្ដ្រី​ចាស់​ដែល​មាន​សក់​ស្កូវ​ស​កាត់​ជ្រង​ខ្លី កំពុង​ជូ​ត​ទឹក​ភ្នែក​ដែល​ស្រក់​នឹង​​កូន​កន្សែងពណ៌​ក្រហម​តូច​មួយ។ កូន​ប្រុស​លូក​ហត្ថា​ចាប់​ដៃ​ម្តាយ​ ហើយ​បែរ​ភក្រ្ត​ទៅ​រក​ឪពុក​ខ្លួន​វិញ ព្រម​ទាំង​ឱន​និយាយ​ក្បែរ​ត្រចៀក​ឪពុក​ថា៖

– «ពុក! ម៉ែ​និង​កូន​ត្រូវ​ការ​ពុក​ណាស់… ​ពុក!​ កុំ​ទុកឲ្យ​យើង​កំព្រា…»

បរិយាកាស​ពេញ​ដោយ​ការ​ទុក្ខ​សោក​មួយ​យ៉ាង​ធំ​ កំពុង​គ្រប​សង្កត់​លើ​អារម្មណ៍​របស់​មនុស្ស​គ្រប់​គ្នា​​ដែល​អង្គុយ​បត់​ជើង​ជុំ​វិញ​បុរស​ចាស់។​ ដើមទ្រូង​គាត់​ហើប​ឡើង​​ជា​ចុង​ក្រោយ​បំផុត​។ គាត់​ខំ​បើ​​កភ្នែក​ឡើង ដើម្បី​សម្លឹង​ភក្ត្រ​ភរិយា​ចាស់​និង​កូន​ប្រុស។ រួច​មក​ គាត់​បែរ​ភក្រ្ត​ទៅ​រក​ទិ​អាសនៈ​តម្កល់​ព្រះ​ពុទ្ធ​រូប​ ដែល​គាត់​ធ្លាប់​បានថ្វាយ​បង្ខំ​ជាមួយ​ភរិយា​រាល់​រាត្រី​មុន​ពេល​ចូល​និទ្រា ។

បន្ទាប់​មក ត្របក​ភ្នែក​គាត់​បិទ​សន្សឹម​ៗ​លើ​កែវ​ភ្នែក​កាត់ ហាក់​ប្រៀប​ដូច​ជា​វាំង​នន​មួយ​ធ្លាក់​បិទ​ឆាក​ល្ខោន​ជីវិត​​ដែល​គ្មាន​ទុក​អ្វី​គួរ​ឲ្យ​ស្រណោះ​ឡើយ ក្រៅ​ពី​អនុស្សាវរីយ៍​នៃ​គ្រួសារ​ផ្ទាល់​ខ្លួន​ប៉ុណ្ណោះ​ ដែល​បាន​តស៊ូ​យ៉ាង​អត់​ធ្មត់​ជា​មួយ​គ្នា​ក្នុង​ការ​ខំ​បន្តុប​ដុំ​ថ្មសុភមង្គល​មួយ​ដុំ​ហើយ​មួយ​ដុំ​ទៀតរាល់​ថ្ងៃ​។  ព្រឹត្តិការណ៍​ប្រទេស​ជាតិ​ជា​កញ្ចក់​ឆ្លុះ​បង្ហាញ​​មហិច្ឆិតា​ភូត​ភរ​គ្មាន​ខ្មាស​អៀន​នៃ​អ្នក​នយោបាយ​ខ្លះ​ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ដំណើរ​ជីវិត​ធម្មតា​បាន​ជួប​ប្រទះ​តែ​នឹង​

ធាតុ​ក្លែង​ក្លាយ គ្មាន​សច្ចៈធម៌ គ្មាន​ឧត្ដម​គតិ គ្មាន​យុត្តិ​ធម៌ ហើយ​មាននៅ​សល់ ​តែ​ការ​ខក​ចិត្ត​ប៉ុណ្ណោះ។ កូន​ប្រុស​ដាក់​ត្រចៀក​ប្រប​លើ​ដើម​ទ្រូង​ឪពុក ហើយ​ផ្ទៀង​ស្តាប់​ដង្ហើម​ដែល​ធូរ​រសាយ​​ទៅ​បន្តិចម្តង​ៗ ដូច​តំណក់​ទឹក​ចុងក្រោយ​ដែល​ស្រក​ចេញ​ពី​ក្អម។ កូន​ប្រុស​ងាក​ភក្រ្ត​មើល​ម្តាយ​ខ្លួន​ទាំង​អស់​សង្ឃឹម ដោយ​គ្មាន​សមត្ថភាព​​ស្រវា​ចាប់​ ឬ​រវៃ​សរសៃ​ជីវិត​ឪពុក​ខ្លួន​ឲ្យ​វិល​មក​វិញ។ កូន​ប្រុស​ដាក់​មាត់​ផ្អឹប​នឹង​ត្រចៀក​ឪពុក​ហើយ​ខ្សឹប​ថា៖

– «ពុទ្ធោ!… ពុក… ពុទ្ធោ…»

ភ្លាម​មក សំឡេង​ខ្សាវ​មួយ​ផុស​​ចេញ​ពី​ដើមទ្រូង​ឪពុក អណ្តែត​ឡើង​តាម​បំពង់​ក ហើយ របូត​ចេញ​ពី​បបូរ​មាត់​ស្លាំង ហាក់​ប្រៀប​ដូច​ជា​បក្សី​មួយ​បើ​កស្លាប​ហើរ​ចេញ​ពី​សំបក​ប្រាណ​ដែល​ជា​ស្រទាប់​បុផ្ផាណា តាម​កាំ​រស្មីណា តាម​តំណក់

សន្សើម​ណា តាម​ស្ពាន​មាស​ស្ពាន​ប្រាក់​ណា? តើ​ត្រូវ​ទូង​ជួង​មាស​ឬ​ស្គរ​សំរឹទ្ធិ​ណា ដើម្បី​ប្រកាស​ហៅព្រលឹង​ឪពុក​ឲ្យ​វិល​វិញ​​ហើយ​បន្ត​ជីវភាព​ធម្មតា​ជាមួយ​ម្តាយ​ចាស់? បរិយាកាស​ជុំ​វិញ​មាន​សភាព​ស្រពាប់​ស្រពោន ហើយ​គេ​គ្មាន​ឮអ្វី​

ក្រៅ​ពី​ស្នូរ​យំ​ខ្សឹក​ខ្សួល​នៃ​​ម្តាយ​ចាស់ និង​សំឡេង​ធម្ម​ដែល​ព្រះ​សង្ឃ​កំពុង​សូត្រ។

នៅ​តាម​មាត់​បង្អួច​ខាង​កើត​ផ្ទះ​បក្សី​មួយ​គូ​ប្រកួត​ចម្រៀង​គ្នា​លើ​ធាង​ស្លា។​ ជីវិតតែង​តែ​ពេញ​ដោយ​ភាព​ផ្ទុយ​គ្នា​យ៉ាងនេះ​ខាងម្ខាង​ស្នូរ​យំ​ ខាង​ម្ខាង​ទៀត​ស្នូរ​ចម្រៀង គឺ​ទុក្ខនិងសុខ ធម៌និង​អធម៌ សប្បុរសនិងអសប្បុរស យុត្តិធម៌​និង​​អយុត្តិធម៌…។

កូន​ប្រុស​ដែល​កំពុង​ឪប​សព​នៃ​ឪពុក​ចាស់​នោះ គឺ​និស្ស័យ។

ក្នុង​ពេល​នេះ មាន​សនោសញ្ចេតនា​ដូច​ជា​ប្រាណ​ខ្លួន​បែកភាគ​ជាពីរ។

មួយ​ផ្នែក​នេះ​ដក​ខ្លួន​ទៅ​អង្គុយ​បត់​ជើង​ក្បែរ​សព​ឪពុក ហើយ​កំពុង​ជូត​ទឹក​ភ្នែក​ម្តាយ​ចាស់។ មួយ​ផ្នែក​ទៀត​តាំង​ខ្លួន​ដូច​ជា​ភ្ញៀវ​ ហើយ​អង្គុយ​មើល​សកម្មភាព​ជុំ​វិញ ដោយ​ឆ្ងល់​នឹង​ទំហំ​នៃ​សេចក្តី​ទុក្ខ​ព្រួយ​ដែល​សាយ​សព្វ​ពេញ​តួ​ផ្ទះ។ និស្ស័យ​ប្រមូល​ផ្តុំ​ស្មារតី​មកវិញ ហើយ​បែរ​ប្រាណ​ទៅ​រកម្តាយ​ចាស់​និស្ស័យអញ្ជើញ​ម្តាយ​មក​ជួយ​រៀប​ចំ​សព​ ហើយ​លើ​ហត្ថា​ទាំង​ពីរ​របស់​ឪពុក​មក​ផ្គុំ​ប្រណម​លើ​ដើម​ទ្រូង​គាត់។

បន្ទាប់​មក​ ម្តាយ​និស្ស័យក្រោក​ឡើង​ទៅ​ចាក់​សោទូឈើ​ទ្វារ​កញ្ចក់​មួយ ហើយ​រើ​យក​ផាហ៊ុម​សូត្រ​ពណ៌​ស​មួយ​មក​គ្រប​​ពី​លើសព្វ​ស្វាមី។ បង​ប្រុស​និស្ស័យចេញ​ទៅ​អង្គុយ​យំ​លើកាំ​ជណ្តើរ​ខាង​មុខ​រាន​ហាល​ ចំណែក​ឯ​បងប្អូន​មីង​មា​និង​ក្មួយ​ប្រុសស្រី​ទាំង​ប៉ុន្មាន​នាំ​គ្នា​យំ​ខ្សឹក​ខ្សួល​ពេញ​ផ្ទះ​ធំ។ ព្រះ​សង្ឃ​បញ្ជា​ឲ្យ​រៀប​ចំ​ទី​អាសនៈបូជា​ផ្កា ធូប ទាន​ ដល់​ព្រះ​ពុទ្ធ​រូប ព្រម​ទាំង​ឲ្យ​ចង​ពិតា​មួយ​លើ​ជញ្ជាំង​ក្បែរ​សព។​

ដំណឹង​មរណៈភាព​នៃ​ឪពុក​និស្ស័យបាន​សាយ​ភាយ​ឆ្លង​កាត់​ពី​ផ្ទះ​មួយ​ក្នុង​ភូមិ​បឹង​កេង​កង​ សង្កាត់​វត្ត​លង្កា។

បន្ត​បន្ទាប់​គ្នា អ្នក​ផ្ទះ​ជិត​ខាង​កាន់​ធូប​ទាន អង្ករ​ ឬ​ប្រាក់​កាស​មក​ចូល​បុណ្យសព​ក្នុងនាម​សាមគ្គី​ធម៌និង​ការ​ជួយ​រំលែក​ទុក្ខ​ជាមួយ​គ្រួសារ​និស្ស័យ។

និស្ស័យបានផ្តល់​ដំណឹង​មរណៈភាព​នេះ​ដល់​ទី​ក្រសួង​​ធ្វើការ​ និង​ទីចាត់​ការ​នៃ​មហា​វិទ្យាល័យ​​ដែល​ខ្លួន​ជាសាស្រ្តា​ចារ្យ ដើម្បី​សុំ​ឈប់​សម្រាក​ក្នុង​ឱកាស​រៀប​ចំ​ពិធិ​បូជា​សព​ឪពុក។

ទី​ផ្ទះ​ដែល​ធ្លាប់​តែ​មាន​បរិយា​កាស​ស្ងប់​ស្ងាត់​ ដោយ​គ្មាន​ឮសូរ​អ្វី​ក្រៅ​ពី​ស្នូរ​អង្រឹង​យោល​ក្រោម​ដើម​ដូង ឬ​ស្នូរ​ត្បាល់​បុក​ស្លា​នៅ​ពេល​ម្តាយ​និស្ស័យបាន​បរិភោគ​បាយ​ថ្ងៃ​ត្រង់​រួច ឥឡូវ​នេះស្រាប់​តែ​មាន​សកម្មភាព​មមាញឹក​​ពេញ​ដោយ​សំឡេង​អ៊ូអរ​ទាំង​លើ​ផ្ទះ និង​ទាំង​ខាង​ក្រោម​​ផ្ទះ។  កូន​ក្មួយ​ទាំង​ប៉ុន្មាន​ដែល​ធ្លាប់​បាន​ទទួល​ការ​ទំនុក​បម្រុង​​ពី​គ្រួសារ​​និស្ស័យ បាន​មក​ដល់​ផ្ទះ​សព ហើយ​ចូល​ទៅ​អុជ​ធូប​គោរព​សព។ និស្ស័យ​បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​គេ​បង្ហូត​ទង់​មរណៈ​នៅ​​លើ​មាត់​ទ្វារ​របង​ផ្ទះ ព្រម​ទាំងឲ្យ​សង់​ជម្រក​ក្នុង​ទី​ធ្លា​ខាង​មុខ​ផ្ទះ​​សម្រាប់​ទទួល​ភ្ញៀវ។

និស្ស័យ​មិន​ប្រទះ​ឃើញ​ម្តាយ​ចាស់​ក្នុង​ចំណោម​មនុស្ស​ទាំង​ឡាយ​ដែល​កំពុង​រៀប​ចំ​ផ្ទះ ដើម្បី​នឹង​តម្កល់​សព​ទេ។

បន្ទាប់​ពី​​បាន​ដើរ​រក​ម្តាយ​អស់​ចំនួន​ច្រើន​នាទី​មកស្រាប់​តែ​និស្ស័យ​ឮ​ស្នូរ​យំ​ក្នុង​បន្ទប់​មួយ។

និស្ស័យឃើញ​ម្តាយ​ចាស់​អង្គុយ​យំ​លើ​គ្រែ​តំណេក ហើយ​កំពុង​រៀប​ចំ​ខ្នើយ​និង​ផាហ៊ុម តាម​របៀប​ដែល​គាត់​​បាន​ធ្វើ​សព​ដង​នៅ​ពេល​រាត្រី បន្ទាប់​ពី​បាន​ថ្វាយ​បង្គំព្រះ​រួច​ជា​មួយ​ឪពុក​និស្ស័យ។ និស្ស័យ​ដើរ​ចូល​ទៅ​ជិត​ម្តាយ​

ហើយ​ទាញ​ដៃ​ម្តាយ​មក​ក្តោប​ទាំង​សែន​អាណិត។ និស្ស័យ​ពិនិត្យ​មើល​សក់​ស្កូវ​សរបស់​ម្តាយ ហើយ​នឹក​ទៅ​អំពី​ចម្ងាយ​មាគ៌ា​ជីវិត​ដែល​ម្តាយ​ចាស់​បា​នត្រេច​លើជា​មួយ​ឪពុក​ចាស់ តាំង​ពី​ពេល​រៀប​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​ជាមួយ​គ្នា​មក។

ម្តាយ​និស្ស័យ​ងើប​ភក្រ្ត​មើល​និស្ស័យ ទាំង​ភ្នែក​ក្រហមដោយ​បាន​យំ​យូរ។ ក្នុង​ពេល​នេះ ម្តាយ​និស្ស័យ​ហាក់​ដូច​ជា ​​មាន​មហា​សមុទ្រ​ខ្មៅ​ធំ​មួយ​ក្នុង​ដើម​ទ្រូង​ ដែល​កំពុង​ត្របាក់​លេបផេះ លេប​មិន​រួច ខ្ជាក់​​មិន​កើត។

សតិ​អារម្មណ៍​រវើរវាយ គ្មាន​ធាតុ​រឹង​ គ្មា​ន​ជំហរ​ ផត​ទន់​ជ្រាយ ហើយ​រង់​ចាំ​យក​ស្នាម​នៃ​ការវាយ​លុក​អំពិ​ទុក្ខ​និង​​អនុស្សាវរីយ៍​គ្រប់​យ៉ាង។ ម្តាយ​និស្ស័យ​លើក​ម្រាល​ដៃ​ចង្អុល​ទៅ​រូប​ថត​ធំ​ពីរ​ដែល​ព្យួរ​លើ​មាត់​ទ្វារ​នៃ​ផ្ទះ​ធំ។

រូប​ថត​ទាំង​ពីរ​នេះ មាន​ទំហម​នីមួយៗ ១ម៉ែត្រ​ គុណ ០.៥០ម៉ែត្រ។ នេះ​ជា​រូប​ថត​នៃ​ឪពុក​ម្ដាយ​និស្ស័យ ដែល​គាត់​បាន​ថត​​នៅ​ពេល​បន្ទាប់​ពី​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​រួច។ រូប​ខាង​ឆ្វេង គឺ​រូប​ម្តាយ​និស្ស័យ​ដែល​មាន​សក់​ខ្មៅ​រលើប កាត់​ខ្លី​លើក​ញ្ជឹង​ក។

គាត់​ពាក់​ទុំហ៊ូមួយ​គូ និង​ខ្សែក​មួយ​ដែល​ធ្លាក់​លើ​ដើម​ទ្រូង។ ចំណែក​ឯ​រូប​ថត​ខាង​ស្តាំ គឺ​រូប​ថត​ឪពុកនិស្ស័យដែល​ពាក់​អាវកុត។

និស្ស័យ​ធ្លាប់​បាន​ឃើញ​រូប​ថត​ទាំង​ពីរ​នេះ​​តាំង​តែ​ពី​តូច​មក។ នៅ​ពេល​ដែល​និស្ស័យ​បាន​ឃ្លាត​ពី​ស្រុក​កំណើត​ ដើម្បី​ទៅ​បន្ត​វិជ្ជា​ឯបរទេស​ គ្រប់​ពេល​វេលា​ដែល​និស្ស័យ​នឹក​មក​ផ្ទះ​ទៅ​ភូមិ​បឹង​កេង​កង គឺ​រូ​ប​ថត​ទាំង​ពីរ​នេះ​អណ្តែត​ចេញ​មក​ជា​តំណាង​អនុស្សាវរីយ៍​គ្រប់​យ៉ាង​ដែល​មាន​ចំណង​ជាមួយ​ផ្ទះ​ឈើ​នេះ។

នៅ​ពេល​ថ្ងៃ​ទី​មួយ​នៃ​ការ​វិល​ត្រឡប់​ពី​បរទេស​វិញ បន្ទាប់​ពី​បាន​ទៅសំពះ​គោរព​ឪពុក​ម្តាយ​រួច​ហើយ​ និស្ស័យប្រញាប់​ប្រញាល់​ទៅ​មើល​រូប​ថត​ទាំង​ពីរ ហាក់​ប្រៀប​ដូច​ជា​ចង់​សាក​សួរ​សុខ​ទុក្ខ​ និង​ព្រឹត្តិការណ៍​គ្រប់​យ៉ាង​ដែល​បាន​កកើត​មក​ក្នុង​ចន្លោះ​ពេល​ដែល​និស្ស័យ​ជាប់​សិក្សា​ឆ្ងាយ​ពី​មាតុ​ភូមិ។ ទោះ​បី​ក្នុង​ពេល​យល់​​សប្តិ​ក៏​ដោយ ព្រលឹង​និស្ស័យ​តែង​តែ​វិល​មក​​សារសង​ជា​មួយ​នឹង​រូប​ថត​ទាំង​ពីរ​ ដែល​និស្ស័យ​ប្រដូច​ទៅ​នឹង​រូប​ថត​ទាំង​ពីរ ដែល​និស្ស័យ​ប្រដូច​នឹង​អ្នក​តាឬ​ទេវតា​រក្សា​ផ្ទះ។

នៅ​ចំ​កណ្តាល​ផ្ទះ​ធំ មាន​តាំង​មឈូស​សព​ឪពុក​និស្ស័យ។ កម្រង​និង​បាច់​ផ្កា​គ្រប់​យ៉ាង​បាន​ត្រូវ​មិត្ត​ភក្តិ​ សហការី​ក្នុង​ក្រសួង​ធ្វើ​ការ​​និង​ប្រតិភូ​និស្សិត​​មហា​វិទ្យា​ល័យ​ បាន​យក​មក​ដាក់​អម​ជុំវិញ​មឈូស។ ដូន​ជី​បីនាក់​កំពុង​តែ​ស្មូត​កំដរ​សព។

និស្ស័យបាន​ស្នើសុំ​ម្តាយ​យក​សំពត់​ហូល​ចាស់​មួយ​មក​គ្របពី​លើ​មឈូស។ សំពត់​ហូល​នេះ​មាន​ន័យ​សំខាន់​ណាស់​​ចំពោះ​ម្តាយ​និស្ស័យ គឺ​ជា​និមិត្ត​រូប​នៃ​បន្ទាត់​ជីវិត​ប្រកប​ដោយ​សីលធម៌​នៃ​ស្វាមី​តាំង​តែ​ពី​កសាង​ជីវិត​ជា​មួយ​គ្នា​មក

ដោយ​សំពត់​ហូល​នេះ​ត្រូវ​បាន​ឪពុក​និស្ស័យ​ស្លៀក​ក្នុង​ពេ​លបំបួស​នាគ​កាល​ពី​កុមារ​ក្នុង​វត្ត​ភូមិ​ក្រាំង​ស្លា ស្រុក​ព្រៃ​កប្បាស​​ខេត្ត​តាកែវ ដើម្បី​សង​គុណ​ឪពុក​ម្តាយ។ ឥឡូវ​នេះ និស្ស័យ​យក​សំពត់​ហូល​នេះ​មក​គ្របពី​មឈូស​ឪពុក​ ក្នុង​ន័យ​ជា​សញ្ញា​ឬ​​ទង់​សីលធម៌ ដើម្បី​កំដរ​និង​ដង្ហែរ​ជំហាន​ចុងក្រោយ​នៃ​សំបក​ប្រាណ​ឪពុក​ក្នុង​លោកនេះ​ដែល​ពោរពេញ​ដោយ​មហិច្ចតា​គ្មាន​ព្រំ​ដែន។

ក្នុង​រាត្រីទីពីរ​នៃ​ការ​តម្កល់​សព កូន​ប្រុ​សច្បង​បងប្រុស​និស្ស័យដែល​និទ្រា​ដូច​សមា​ជិក​​គ្រួសារ​ឯទៀតៗ​ជុំ​វិញ​មឈូស​​ក្នុង​កណ្តាល​ផ្ទះ​ធំ​ បាន​យក​យល់​សប្តិ​ឃើញ​ឪពុក​និស្ស័យ​ដែល​ពិនិត្យ​មើល​មនុស្ស​ទាំង​អស់​ដែល​កំពុង​និទ្រា។

គាត់​សម្តែង​ទឹក​មុខ​អាណិត​ចំពោះ​ភរិយា​ចាស់​ដែល​សម្រាក​នៅ​ចុង​ជើង​មឈូស​ ហើយ​ដែល​នៅ​តែ​មមើ​យំ​អណ្ដឺត​អណ្ដក​​ក្នុង​ពេល​និទ្រា។ រួច​មក​ ឪពុកនិស្ស័យ​ឱន​ស្ទាប​ក្បាល​និស្ស័យ​យ៉ាង​ថ្នម។

នៅ​ពេលព្រឹក​ស្អែក​ឡើង ក្មួយ​ប្រុស​និស្ស័យលើក​យក​រឿង​យល់​សប្តិ​របស់​ខ្លួន​ពី​រាត្រី​កន្លង​ទៅ​ មក​ពណ៌នា​ប្រាប់​សមាជិក​​គ្រួសារ​ទាំង​អស់ ដែល​ជា​ហេតុ​បណ្តាល​ឲ្យ​ម្ដាយ​និស្ស័យសម្រក់​ទឹក​ភ្នែក​ជា​ថ្មី ហើយ​សម្តែង​ការ​សោក​ស្តាយ​ដោយ​ព្រលឹង​ស្វាមី​ចាស់​មិន​ថ្ពក់​នាំ​ព្រលឹង​របស់​គាត់​ទៅ​ជាមួយ​គ្នា​ក្នុង​ពេល​នោះ​ទៅ។

បន្ទាប់​ពី​បាន​តម្កល់​សព​អស់​រវាង​បី​ថ្ងៃ​មក ពិធី​ដង្ហែ​សព​ត្រូវ​ប្រព្រឹត្ត​ឡើង​នៅ​ពេល​ម៉ោង​ពីររសៀល។

ភ្លេង​ខ្លង​ខែង​បា​នបន្លឺ​បទ​គ្រលួច ជា​សញ្ញា​កំដរ​ពិធី​រំកិល​មឈូស​ចេញ​ពី​ផ្ទះ​ធំ​មក​តាម​រាន​ហាល រួច​ចុះ​តាម​ជណ្តើរ​

ខាង​មុខ​ផ្ទះ​ ដែល​អម​ដោយ​ដើម​ផ្កាណា​គ្រី។ និស្ស័យនិង​សមាជិ​ក​គ្រួសារ​ឯទៀត​ដែល​មាន​សម្លៀក​បំពាក់ស​ ហើយ​ដែល​ពាក់

​ប៉ាន​ដៃ​ខ្មៅ​ជា​សញ្ញា​កាន់​ទុក្ខ បាន​លើ​មឈូស​តម្កល់​លើ​រថយន្ត​មួយ​ពណ៌​ស និង​តុប​តែង​ដោយ​កម្រង​ផ្កា។

ក្បួន​ដង្ហែ​ដែល​មាន​គណៈប្រតិភូ​និស្ស័យ​មហា​វិទ្យាល័យ​នាំ​ពី​មុខ បា​នចេញ​ដំណើរ​យ៉ាងយឹត​ យ៉ាង​ស្រណោះ​ពី​ផ្ទះ​ឈើ​​ហ៊ុំ​ព័ទ្ធ​ដោយ​រុក្ខជាតិ​ស្រស់​បំព្រង។ និស្ស័យ​ងាក​ភក្រ្ត​មើល​ផ្ទះ​កំណើត ហើយ​ហាក់​ប្រៀប​ដូច​ជា​ឮ​សម្រែក​យំ​លេច​ចេញ​មក​​ពី​ជញ្ជាំង​ ទ្វារ បង្អួច​ផ្ទះ ពី​គ្រប់​ដើម​ឈើ​និង​ដើម​ផ្កា​នៃ​សួន​ច្បារ ពីធុង​យោង​ទឹក​លើ​មាត់​អណ្តូង ពី​រានទេវតា​នៅ​រាន​ហាលពី​អាសនៈ​តម្កល់​ព្រះ​ពុទ្ធរូប ពីអង្រឹង​ក្រោម​ដើម​ដូង ពី​ផ្លិត​ផ្តៅ​លើ​ក្តារ​ងឿ ពី​រូប​ថត​នៃ​ឪពុក​ម្តាយ​ដែល​ព្យួរ​លើ​ខ្លោង​ទ្វារ​ផ្ទះដែល​រួម​គ្នា​ស្រែក​ដង្ហោយ​ហៅ​ឲ្យ​ព្រលឹង​ឪពុក​និស្ស័យ​វិល​មក​វិញ៖

-​ «ព្រលឹង ! ម្តេច​ក៏​ទៅ​ចោល​សំបក​ប្រាណ

ម្តេច​ក៏​ដើរ​ផ្សង​ព្រេង​ក្នុង​ឋាន​ឆ្ងាយ

ម្តេច​ក៏​ទុក​ឲ្យ​ភរិយា​ចាស់​អង្គុយ​យំ​តែម្នាក់​ឯង

ម្តេច​ក៏​បោះបង់​ចោល​យើង​គ្មាន​មេត្តា ?

ឱ ព្រលឹង ! សូម​អញ្ជើញ​ត្រឡប់​មក​វិញ

នេះ​ម្ហូប​ឈ្ងុយឆ្ងាញ់​និង​ទឹក​ត្រជាក់​ត្រាំផ្កា

នេះ​គ្រែ ពូក ខ្នើយ ផាហ៊ុម​សូត្រ​ទន់​ល្មើយ

នេះ​អង្រឹង​ នេះ​ផ្លិត នេះ​ជើង​ពាន​ដាក់​ផ្កា​ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ !

ឱ ព្រលឹងវិល​វិញ !»

នៅពេល​ក្បួន​ដង្ហែ​សព​បាន​ចាកចេញ​ផុ​ត​ពី​ទ្វារ​របង​ផ្ទះ និស្ស័យយល់ថា ចាប់​តាំង​ពី​ថ្ងៃ​នេះ​ទៅ​ ម្តាយ​ចាស់​នឹង​ក្លាយ​ទៅ​ជា​មេម៉ាយ មេម៉ាយ​ស្វាមី​ចាស់ មេម៉ាយ​សង្ឃឹម មេម៉ាយ​ចំណង់​រស់​នៅ មេម៉ាយ​សភមង្គល មេម៉ាយ​អនាគត ហើយ

​ជីវិតដែល​នៅ​សល់ នឹងត្រូវ​សង្ខេប​មក​ត្រឹម​ការ​រង់​ចាំ​ប៉ុណ្ណោះ រង់​ចាំ​ព្រឹក​មួយ​ថ្មី​បន្ទាប់​ពី​រាត្រី​ខ្មៅ​វែង រង់​ចាំ​​ព្រឹក​ខាន​ស្អែក​បន្ទាប់​ពី​ព្រឹក​ស្អែក​ រង់​ចាំ​រដូវ​ភ្លៀង​បន្ទាប់​ពី​រដូវ​ប្រាំង រង់​ចាំ​មិន​ចំ​ជា​ការ​រង់​ចាំ ពីព្រោះ​អ្វីៗ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ជុំ​វិញ ទោះបី​ជា​សម្តី​សារ​សងបទ​ចម្រៀង​ សុន្ទរកថា​នយោបាយ សុទ្ធ​សឹង​មាន​រស​ជាតិ​ក្លែង​ក្លាយ គ្មាន​អត្ថន័យ សែន​ឆ្ងាយ​ពី​ពិត​ប្រាកដ​នៃ​សេចក្តី​ទុក្ខ​សោក​​ដែល​កំពុង​ទន្រ្ទាន​ក្នុង​ឱរា។

បទ​ភ្លេង​ខ្លង​ខែក​អូ​សណ្តោង​ក្បួន​ដង្ហែសព​តាម​មហាវិថី​នរោត្ដម​ដោយ​ឆ្លង​កាត់​មុខ​អាគារ​សង្កាត់​លេខ​៦រួច​បត់​ជុំ​វិញ​វិមាន​ឯករាជ ហើយ​កាត់​តាម​មុខ​វត្ដ​លង្កា​ មុន​នឹង​បត់​មក​ទិស​ខាង​ត្បូង​តាម​បណ្តោយ​របងវត្ត​លង្កាដើម្បី​ចូល​ទៅ​ក្នុង​បច្ឆា។ និស្ស័យនិង​សមាជិក​គ្រួសារ​លើក​មឈូស​ពី​លើរថយន្ត​​ដង្ហែ ហើយ​ដើរ​ទក្សិណ​កន្លែង​បូ​ជា​​​សព​ចំនួន​បី​ដង មុន​នឹង​លើ​មឈូស​តម្កល់​លើ​គំនរ​ឧស​ដែល​បាន​រៀប​ចំ​ជា​មុន​ស្រេច។ បន្ទាប់​មក និស្ស័យ​បាន​និមន្ត​ព្រះ​សង្ឃ​ច្រើន​អង្គ​មក​ចម្រើន​ធម្ម​សង្សុកូល ហើយ​ប្រគេន​គ្រឿង​ទេយ្យទាន ដើម្បី​ឧទ្ទិស​ដល់​វិញ្ញាណ​ក្ខ័ន្ធ​នៃ​ឪពុក​ខ្លួន។ រួចមក​ និស្ស័យ​អញ្ជើញ​ភ្ញៀវ​ទៅ​ដាក់​បាច់​ផ្កា និង​ផ្កា​ខ្លឹម​ចន្ទ្រ​លើ​មឈូស​សព​ជា​សញ្ញា​នៃ​ការ​គោរព​ចុងក្រោយ​បំផុត។

លោក​អាចារ្យ​ម្នាក់​យក​ទាន​មួយ​ដើម​ដែល​ម្តាយ​និស្ស័យ​បាន​អុជ​ឡើង មក​ប្រគល់​ឲ្យ​និស្ស័យ។ ពេល​ដែល​ត្រូវ​បែក​គ្នា​មក​ដល់​ហើយ ពីព្រោះ​បន្តិច​ទៀត មនុស្ស​ម្នាក់​ដែល​មាន​សំបក​ប្រាណ​និងសាច់​ឈាម មាន​ភរិយា មាន​កូន​ចៅ​ មាន​សាវតា​ផ្ទាល់​ខ្លួន នឹង​ប្រែ​រូប​ទៅ​ជា​គំនរ​ផេះ​អានាមិក ហើយ​គ្មាន​ទុក​ដាន​អ្វី​ក្នុង​លោក​នេះ​ក្រៅ​​ពីរូប​ថត​ព្យួរ​លើ​ជញ្ជាំង​ផ្ទះ និង​សម្លៀក​បំពាក់​បត់​ជា​ផ្នត់​ទុក​ក្នុង​​ទូ​ប៉ុណ្ណោះ។ ភ្លេង​ខ្លង​ខែង​ថ្ពក់​ហៅ​អារម្មណ៍​និស្ស័យ​ឲ្យ​បោះ​ជំហាន​ទៅ​មុខ។ និស្ស័យ​ហាក់​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ការ​យល់​សប្តិ​អាក្រក់​មួយ​ដោយ​បោះ​ជំហាន​ដូច​មនុស្ស​មមើ ទៅ​កាន់​មឈូស​ឪពុក​ខ្លួន ដែល​រង់​ចាំ​អំណោយ​ភ្លើង។ ហេតុ​ម្តេចក៏​ពេល​វេលា​មិន​កក​រឹង​ក្នុង​ពេល​នេះ​ភ្លាម ហើយ​ផ្អាក​ជីពចរ​នៃ​ជីវិត​សត្វ​លោក​មួយ​រយៈ​ទម្រាំ​និស្ស័យ​និយាយ​លា​ឪពុក​ខ្លួន​ឲ្យ​អស់​ចិត្ត​សិន មុន​នឹង​ដាច់​ចិត្ត​យក​ភ្លើង​ទាន​ទៅ​ដាក់​ក្រោម​គំនរ​ឧស។ និស្ស័យឈរ​ពី​មុខមឈូស ហើយ​ចង់​ស្រែក​ហៅ​ឪពុក​ខ្លួន​ឲ្យ​ក្រោក​ឡើង។

និស្ស័យ​និយាយ​ក្នុង​ចិត្តថា៖

«ឱ ! ពុក ! សូម​ពុក​ឈប់​សម្រាន្ត ហើយ​ក្រោក​ចេញ​មក​ខាង​ក្រៅ ពីព្រោះ​ម៉ែកំពុង​តែយំ​តែម្នាក់​ឯង​ឯណោះ។

ខ្ញុំ​សូម​ពុក​ទុក​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ដើរ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​មឈូស​ជំនួស​ពុក​វិញ ដោយ​ខ្ញុំ​មិន​ចង់​ឲ្យ​ម៉ែ​រស់​នៅ​តែ​ឯក​ឯង​​គ្មាន​ពុក​ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ​ជាមួយ​គ្នា​រាល់​ពេល​ល្ងាច គ្មាន​ពុក​ដើម្បី​ផ្គាប់​គ្រប់​ពេល​ដួស​ម្ហូប​សម្ហ​ដាក់​ចាន​ពុក។

ពុក ! ជីវិតរបស់​កូន​មក​ទល់​នឹង​ពេល​នេះ គ្មាន​អតីត​កាលគួរ​ឲ្យ​សោក​ស្តាយ គ្មាន​អនាគត​គួរ​ឲ្យ​សង្ឃឹម។ ចំពោះ​ពុកវិញ​​អនុស្សាវរីយ៍គ្រប់​យ៉ាង​ជាមួយ​ម៉ែបាន​ក្លាយ​ទៅ​ជាកំណប់​មត៌ក​សីលធម៌​សម្រាប់​កូន​ចៅ​ជំនាន់​ក្រោយ។ ពុកឮខ្ញុំ​ហៅ​ពុក​ទេ ?…

ភ្លេង​ខ្លង​ខែក​ទទូច​ហៅ​សតិ​អារម្មណ៍​របស់​និស្ស័យឲ្យ​វិល​មក​រក​ការ​ពិត​វិញ។ និស្ស័យប្រមូល​ស្មារតី​ឡើង​វិញ ហើយ​លុត​ជង្គង់​ចុះ​នៅពី​មុខ​មឈូស។ និស្ស័យងាក​មើល​ភក្រ្តម្ដាយ ហើយ​យក​ភ្លើង​ទាន​ទៅ​ដាក់​ប្រប​នឹង​គំនរ​ឱស​

ដែល​ចាប់​ផ្តើម​ឆេះ​ឡើង​បន្តិច​ម្តងៗ។ និស្ស័យដោះ​យក​រូបថត​ឪពុក​ដែល​នៅ​ពី​មុខ​មឈូស ហើយ​យក​មក​ឱប​លើ​ដើម​ទ្រូង​ ហាក់​ប្រៀប​ដូច​មិន​ចង់​ឲ្យ​អណ្តាត​ភ្លើង​មក​ដណ្តើម​ឆក់​យក​អនុស្សាវរីយ៍​នេះ។ និស្ស័យនិយាយ​តិចៗ​ឡើង​ថា៖

«ពុក ! ម៉ែព្រម​និង​កូន​ចៅ​ទាំង​អស់​ សូម​ពុក​អញ្ជើញ​ទៅ​ឲ្យ​បាន​សុខសាន្ត​លុះ​ដល់​ត្រើយ​ព្រះ​និពាន្ត…»

ផ្សែង​ស​ហុយ​ខ្មួល​ត្របាញ់​ឡើង​ទៅ​លើ ហើយ​របូត​ចេញ​តាម​កំពូល​ទី​បច្ចា។ ក្នុង​ខណៈ​នោះ​និស្ស័យ​ហាក់​ដូច​ជា​ឃើញ​ សត្វ​លលក​ស​មួយ​ទទះ​ស្លាប​ហើរ​ចេញ​ពី​សំណុំ​ផ្សែង ហើយ​កាត់​តម្រង់​ទៅ​ក្នុង​លំហ​មេឃខៀវ​ធំធេង។

ឱ ! ព្រលឹងចេញ​ដំណើរ​ទៅ​ហើយ… ក្នុង​ពេល​នេះ​ ផ្ទៃ​មេឃ​លើ​ទីវត្ត​លង្កា​ក្លាយ​ទៅ​ជា​វាំង​នន​យ៉ាង​ធំ​មួយ​ដែល​ទទួល​ការ​បញ្ជាំង​អនុស្សាវរីយ៍​គ្រប់​យ៉ាង ​តាំង​តែ​ពី​និស្ស័យ​នៅ​ជា​កុមារ​មក។ អតីតកាល​ដើរ​ចូល​មក​ហើយ..     ។

+
+    +

 រាត្រីអំពិលអំពែក

ពពកពណ៌មាស ពណ៌ប្រាក់ រលាយបាត់រូបបន្តិចម្តងៗនៅទិសខាងលិច។ អស្តង្គតគ្មានបន្សល់ទុកអ្វីក្រៅពីជើងមេឃក្រហមដែលប្រែក្លាយទៅជាស្បៃខ្មៅ​មកគ្រប់ដណ្តប់លើរាជធានីភ្នំពេញ។ ព្រះចន្ទពេញបូណ៌មីអណ្តែងខ្ពស់​ដូច​ថា​សមាសក្នុងមេឃថ្លាគ្មានពពក ដែលលម្អដោយដែកគោលពេជ្រនៃតារា។
ពេលកាន់តែខិតជិតអាធ្រាត្រទៅហើយ និស្ស័យអង្គុយក្បែរមាត់អណ្ដូងទឹក ហើយបណ្ដែតអារម្មណ៍ឲ្យរត់តាមសកម្មភាពនៃធម្មជាតិដែលព័ទ្ធជុំវិញប្រាណ។ នាសានិស្ស័យដកស្រង់គន្ធាលាយឡំគ្នានៃផ្កាម្លិះ ផ្កាណាគ្រី និងផ្កាកូលាប។ នៅក្បែរគុម្ពដើមស្លឹកគ្រៃ សត្វចង្រិតប្រកួតចម្រៀងគ្នា។ សន្សើមធ្លាក់រោយរាយ ហាក់ប្រៀបដូចដង្ហើមត្រជាក់នៃរាត្រីដែលធ្វើឲ្យអង្គកាយព្រឺរងា។ សត្វជ្រឹងហើរទាំងហ្វូងទៅកាន់ចម្ការដើមមៀននៅតាខ្មៅ។អំពិលអំពែកមួយហើរទក្សិណដើមផ្ការំយោល រួចហើយមកក្រឡឹងជុំវិញនិស្ស័យ ដែលលូកហត្ថទៅចាប់យ៉ាងថ្នមដាក់លើបាតដៃ។ អំពិលអំពែករារែកមួយវិនាទី មុននឹងហើរយ៉ាងយឺតឆ្ពោះទៅទិសខាងលិច។ ក្រសែភ្នែកនិស្ស័យខំតាមដានចំណុចរស្មីភ្លិបភ្លែតដែលអណ្តែតឆ្ងាយទៅ។
តែនិស្ស័យសង្កេតឃើញអំពិលអំពែកចុះទំលើស្រមោលខ្មៅមួយដែលត្រេចកាត់តាមរបងកន្ធុំធេតក្បែរអណ្ដូងទឹក។ ស្រមោលខ្មៅមានដំណើរទន់ភ្លន់ឆ្ពោះមកនិស្ស័យ។ នៅពេលនោះ រស្មីព្រះ​ចន្រ្ទ​ចាំង​ទៅ​លើស្រមោលនោះដែលបង្ហាញភក្រ្តនាងសុណ្ណាវី។ នាងដើរមកជិត ហើយដាក់ប្រាណអង្គុយចុះលើគែមមាត់អណ្តូងទឹក។ អណ្តូង​ទឹកនឹង​ថ្កល់​ឆ្លុះរូប​ឆោម​នាងទន្ទឹមនឹងរង់ព្រះចន្ទ្រ។ ពីផ្ទះស្មៀនឈាងគ្រូភ្លេងមហោរីសំឡេងខ្លុយមួយបន្លឺបទតម្អូញមួយគួរឲ្យរំជួលចិត្ត។ ធម្មជាតិជុំវិញនិស្ស័យនិងនាងសុវណ្ណាវីមានសភាពស្ងៀមស្ងាត់ ដូចជា​ខំ​ទប់ដង្ហើមដើម្បីរង់ចាំស្តាប់ការសន្ទនាដែលត្រូវចាប់ផ្តើមឡើងរវាងអ្នកទាំងពីរ។
នេះជារាត្រីចុងក្រោយបំផុត ដែលនិស្ស័យនិងនាងសុវណ្ណាវី ត្រូវសម្រេចអំពីវាសនារបស់ខ្លួន។ ពាក្យមួយម៉ាត់ៗដែលត្រូវបញ្ចេ្មកក្នុងពេលនេះ មានតម្លៃលើនឹងកម្រងផ្កា ឬដុំអគ្គីដែលអាចឆាបឆេះសេចក្តីសង្ឃឹម

ឲ្យហ្មត់ខៃទៅជាផេះ។ ក្នុងគ្រានេះ អ្វីៗសុទ្ធតែមានន័យ បញ្ចេញវាចាក៏មានន័យ ការ​នៅស្ងៀមក៏មានន័យ។ នាងសុវណ្ណាវីជាអ្នកស្នើសុំជួបនិស្ស័យក្នុងរាត្រីនេះ ដើម្បីបញ្ជាក់ប្រាប់និស្ស័យអំពីសេចក្តីសម្រេចចិត្តរបស់នាង ទោះបីសេចក្តីសម្រេចចិត្តនេះប្រឆាំងនឹងមនោសញ្ចេតនាពិតប្រាកដនិងសេចក្តីប្រាថ្នារបស់នាងក៏ដោយ។ នាងពុំអាចស្ថិតក្នុងភាពអព្យាក្រិតឡើយ ហើយបិទភ្នែកអង្កុញវិញ្ញាណនាងដូចខ្យងលាក់ខ្លួនក្នុងសំបក។

នេត្រានាងត្រូវតែបើកមើល មើលហើយកត់ចាំក្នុងវិញ្ញានាងអំពី​រាត្រី​ពិសេស​នេះ។ នៅចំកណ្តាលមេឃ នាងសង្កេតឃើញព្រះចន្ទ្រពេញបូណ៌មី ហើយនៅចំពីមុខនាងគឺរូបនិស្ស័យដែលជាប្រភពនៃបញ្ហាក្នុងជីវិតនាងដែល

ទើបនឹងរីកក្រពុំ។ ដោយនាងបានយល់ថា យប់នេះជា​ឱកាស​តែមួយ​គត់​ហើយ​ចុង​ក្រោយបំផុតដែលនាងអាចឃើញ​ភក្រ្តនិស្ស័យនិងពោល​ពាក្យ​ស្នេហា​​​​និងផ្តំាលា នាងក៏សម្រេចចិត្តមកជួបនិស្ស័យ ដើម្បីរង់ចាំ​ស្តាប់​ពាក្យ​សម្តី​របស់និស្ស័យ ហើយឆ្លើយតបវិញ។

កាលពីមុននេះបន្តិច នាងមានបំណងនៅស្ងៀមមិនបញ្ចេញវាចាអ្វីឡើយ ដោយនាងចង់សំចៃពេលវេលាដែលរួញជាលំដាប់ចំពោះនាទីដែលត្រូវបែកគ្នា។ ដូច្នេះនាងត្រូវបើត្រចៀកនិងឱរានាង ដើម្បីត្រងយក​សម្តីដែល​នឹង​ត្រូវ​របូត​ចេញពីបបូរមាត់និស្ស័យ។ នាងពុំអាចបដិសេធចំពោះការពិតមួយដែល

មិនអាចចៀសផុត គឺនៅពេលព្រឹកស្អែកនេះ និស្ស័យនឹងត្រូវឃ្លាតពី​នាង​យ៉ាង​ទៀងប្រាកដ ប្រាកដដូចព្រះអាទិត្យរះឡើងរាល់​ព្រឹកនិងលិច​ទៅវិញ​នៅ​រាល់​ពេល​អស្ដង្គត។ ថ្ងៃស្អែកនេះ ជាថ្ងៃប្រជុំពេលវេលាទាំងអស់​ក្នុងជីវិតនាង ហាក់ប្រៀបដូចជាដង្កាប់មួយមកគាបសង្ខេបអតីតកាល បច្ចុប្បន្ន និង​អនាគត ជីវិតនាងដែលទើបនឹងមានពន្លកត្រួយក្រពុំព្រហ្មចារីយ ត្រូវ​និស្ស័យក្តិចនាំយកទៅជាមួយ ហើយទុកឲ្យនាងអង្គុយ​ទល់​មុខ​នឹងស​ភាព​ទ័ល​ច្រកប៉ុណ្ណោះ។ តើរូបឆោមលោមពណ៌របស់នាងមានសារៈសំខាន់អ្វី បើគ្មានភ្នែកនិស្ស័យជាកសិណសាក្សី? ទោះបីនាងអុជធូបទៀនឬថ្វាយភ្លេងមហោរីនិងកម្រងផ្កា ក៏ផ្សែងធូបទៀន ឬ​បទ​ភ្លេង​និងគន្ធារសាត់និងរោយស្រពោនទៅជាស្វ័យប្រវត្តិ ពីព្រោះនិស្ស័យ​ហើយ​និង​នាងត្រូវ​ដើរបែកផ្លូវគ្នាដោយ​គេចមិនផុត។ បើនាងអាចទាញយកឧទាហរណ៍ណាមួយមកប្រដូចនឹងស្ថានការណ៍របស់នាងក្នុងពេលនេះ គឺហាក់ប្រៀបដូចគេសរសេររៀប​រាប់​អំពីជីវិតរបស់​នាង​ដោយ​ទឹក​ខ្មៅ​នៅលើសន្លឹកក្រដាសផ្តិតដៃលស្រូបទឹកខ្មៅឲ្យស្ងួតភ្លាម

ពីតួអក្សរមួយទៅតួអក្សរមួយ គ្មានទុកចន្លោះឱកាសឲ្យគន្ធា​ជីវិត​របស់​នាងផ្សព្វ​ផ្សាយ​ដល់ចុងទំព័រស្នេហា។

ក្នុងខណៈនេះ អ្វីៗមានសភាពប្រឆាំងគ្នា មនោសញ្ចេតនាប្រឆាំនឹងសតិ​សម្បជញ្ញៈ តណ្ហាប្រឆាំងនឹងការត្រិះរិះពិចារណា សេចក្តីស្នេហាប្រឆាំង​នឹង​ប្រពៃណី។ តែនាងដឹងថា ក្នុងនាទីនេះ ប្រាណនាងមានស្ថានភាព​សមស្​របនឹងចិន្តានាង ហើយចិន្តានាងឆ្លើយស្របនឹងបរិយាកាសទិព្វនៃរាត្រីនេះ។ តើសេចក្តីស្នេហាពិតប្រាកដត្រូវការឮសូរបទចម្រៀងតែមួយ និយាយ​ភាសា​ដូច​គ្នា ហើយមានចង្វាក់ដង្ហើបស្មើគ្នាឬ? នៅក្នុង​ពេលដែលនាង​កំពុងស្ថិត​នៅក្នុង​ការសញ្ជប់សញ្ជឹង នាងឮសំឡេងមួយហៅឈ្មោះនាង៖
– សុណ្ណាវី! បងស្មានថាអូនមិនមកជួបបងក្នុងយប់ចុងក្រោយនេះទេ…
នាងសុវណ្ណាវីប្រមូលអារម្មណ៍ ហើយឆ្លើយទៅវិញថា៖
– បងនិស្ស័យ! អូនត្រូវតែមកជួបបង ដើម្បីបញ្ជាក់ជម្រៅដួងចិត្តរបស់អូនចំពោះបង ហើយនិងនិយាយលាបងក្នុងយប់

ចុងក្រោយនេះ ពីព្រោះចាប់តាំងពីពេលព្រឹកស្អែកទៅ អូនលែងបានឃើញរូបបងទៀតហើយ។ អូនទើបនឹងចូលក្នុងវ័យជំទង់ស្រាប់តែចិត្តអូនស្គាល់ការជ្រួលច្របល់ជាលើក​​ទី​មួយ ពីព្រោះបងនិងដោយសារបង។ តែបងត្រូវឃ្លាតពីអូនទៅហើយ…

និស្ស័យទាញប្រាណនាងសុវណ្ណាវីមកជិត។ រស្មីព្រះចន្ទ្រាចាំងថ្លាមកលើភក្ត្រនាង។ និស្ស័យឃើញទឹកភ្នែកហូរដក់លើគែមភ្នែកនាងដូចជាដុំពេជ្រពីរគ្រាប់។ និស្ស័យយកម្រាមដៃផ្តិចជូតទឹកភ្នែកចេញពីភក្រ្តក្មេងពេញសោភ័ណ។
និស្ស័យនិយាយទៅកាន់នាងសុវណ្ណាវីថា៖
– អូន! បងឥតមានចិត្តក្បត់នឹងអូនឡើយ គឺតាំងពីដំបូងឡើង បងមិនដែលបានលាក់រឿងបងត្រូវទៅបន្តវិជ្ជានៅបរទេសទេ។ នៅពេលបងរៀនចប់ បងនឹងត្រឡប់មកស្រុកកំណើតវិញ ហើយបើសិនជាអូននៅតែស៊ូរង់ចាំបង…។
នាងសុវណ្ណាវីលើកម្រាមដៃនាងដាក់ថ្នមទៅលើបបូរមាត់និស្ស័យ ដើម្បីកុំឲ្យបញ្ចេញវាចាតទៅទៀត ហើយនាងស្រដីឡើងថា៖
– បង! អូនសុំចិត្ដបងកុំឲ្យបងស្បថឬសន្យាចំពោះអនាគតរបស់យើងទាំងពីរ ពីព្រោះពីពេលយប់នេះទៅរហូតដល់

ពេលបងរៀនចប់ ហើយត្រឡប់មកស្រុកវិញ គឺរាប់ពាន់ថ្ងៃរាប់ពាន់យប់នឹងកន្លងទៅ។ តើបងចង់ឲ្យអូនសម្រក់ទឹកភ្នែក

ក្នុងការរង់ចាំបងឬ? នៅពេលនេះ បងឈេនៅពីមុខអូន ភ្នែកអូនឃើញបង នេះគឺជាការពិត។ ក្នុងគ្រានេះ អូននិយាយថា

អូនស្រឡាញ់បង នេះគឺជាការពិត។ តែ… រាប់ពាន់ថ្ងៃរាប់ពាន់យប់ឆ្ងាយពីគ្នា ឆ្ងាយដូចផែនដីពីឋានព្រះចន្ទ្រ

ហើយបើយើងមានតែការសង្ឃឹមទៅលើព្រេងវាសនាប៉ុណ្ណោះដើម្បីដឹកដៃយើង​ឲ្យ​ជួបគ្នា នេះគឺជាការយល់សប្តិ។ អូនសុំសម្រួលចិត្តបងយ៉ាងខ្លីថា អូន​ពិត​ជាស្រឡាញ់បង តែអូនមិនហាមាត់ឃាត់បងទេ ពីព្រោះធ្វើយ៉ាងនេះ​មាន​ន័យថា អូនបំបាក់អនាគតរបស់បង ដោយយក​សេចក្តីស្នេហាមកធ្វើជា​នុយ​ទាក់​ទាញ​បង​ឲ្យក្រាញនៅក្បែរអូន។ បើអូនឃាត់ទប់បង មុនជាអូនក្លាយទៅជាដើម​ហេតុ​នៃ​ការ​ឈ្លោះប្រកែក​គ្នា​មិន​ចេះ​ចប់ទៅថ្ងៃមុខ ពីព្រោះឥឡូវនេះអូនមាន​វ័យ​ក្មេង​ហើយនិងរូបឆោមស្រស់ ដើម្បីបំផុសសេចក្តីស្នេហាក្នុងចិត្តបង តែដល់ពេល​វេលា​មក​កោស​លុបសម្ផស្សទៅ នោះបងនឹងចាប់ផ្តើមមាន​ការរកាំ​ចំពោះ​ឱកាស​ខក​ខានដោយមិនបានដាច់ចិត្តទៅបន្តការ​សិក្សាស្វែង​រក​វិជ្ជា​ខ្ពង់​ខ្ពស់នៅ​បរទេស​។  ដល់ដូច្នេះទៅ ជីវិតរបស់យើងក្នុងពេលនោះនឹងក្លាយទៅជានរក ដោយមាន​ការ​ឈ្លោះប្រកែកគ្នារៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីទម្លាក់កំហុសលើគ្នាទៅវិញទៅមក។ បង! បងបានសុំឲ្យអូនរង់ចាំបងត្រឡប់មកវិញ តែអូនសុំបងកុំរត់តាមពេលវេលា ពីព្រោះគ្មាននរណាជាម្ចាស់ពេលវេលាទេ។ អូនសុំបងឆ្លៀតឱកាស​នៃពេល​យប់​ដ៏​សែនខ្លីនេះ ដើម្បីទុកឲ្យអូនបង្ហាញទំហំនៃសេចក្តីស្រឡាញ់​របស់​អូន​ចំពោះ​រូបបង។

…. យូរក្រោយមក នាងក្រោកចេញពី អង្រឹង ដោយដកថយផែនឱរាក្រពុំ​ណែន​របស់​នាងពីដើម្បីទ្រូងនិស្ស័យ។ នាងដើរឃ្លាតចេញពីនិស្ស័យដោយ​គ្មាន​ក្រឡេក​​មើលក្រោយ ពីព្រោះនាងចង់រក្សារូបភាពនិស្ស័យជាប់ជានិច្ចក្នុងឱរានាង មេរូប​ភាពនៃពេលទិព្វដែលនិស្ស័យបានផ្តិតស្នាមលើប្រាណនាង។ នៅទិស​ខាងលិច នាងសុវណ្ណាវីសង្កេតឃើញ​អាចម៌​ផ្កាមួយ​ឆូតមេឃក្នុង​ចន្លោះ​មួយ​ដង្ហើម។ នាងប្រដូចបាតុភូតនេះទៅនឹងជីវិតមនុស្សលោក ដែល​កើតមក​ហើយ​ស្លាប់​ទៅវិញ គ្មានទុកខដានអ្វីជាយូរអង្វែង ក្រៅពីឆ្នូត​រហ័ស​យ៉ាងខ្លីក្នុង​មេឃ​វដ្ដ​សង្សារ។ ជីវិតជាការយល់សប្តិ រូបឆោមស្រស់ជាការយល់សប្តិ សេចក្តី​ស្នេហា​ជា​ការ​យល់សប្តិ សម្បថ​ឬ​ពាក្យសន្យាជាការយល់សប្តិ អ្វីៗសុទ្ធសឹងជាការឆ្លងកាត់​ពីវគ្គ​មួយ​ទៅវគ្គមួយទៀត ប្រៀបដូចជាក្រមួនត្រូវកម្តៅប្រែរូប​ពីពុម្ពមួយ​ទៅពុម្ពមួយ​ទៀត​តាមការវិវត្តមិនចេះចប់។
នាងត្រឡប់ទៅផ្ទះ​នាងវិញ ហើយនាងផ្តេកប្រាណលើគ្រែក្នុងបន្ទប់នាង។ តារាង​ចាប់​រលត់បាត់ម្តងមួយៗក្នុងមេឃា តែនាងនៅតែនិទ្រាមិនលក់។ បន្ទាប់មក នៅ​ក្នុង​ដំណេកលក់ស្រាលរបស់នាង នាងយល់សប្តិ​ឃើញ​និស្ស័យអុំទូកតូច​មួយ​ក្នុងដងស្ទឹង ហើយនៅក្បាលទូនោះ មានចង្កៀងតូចមួយបំភ្លឺ។ នាង​ស្រែក​ហៅ​និស្ស័យពីមាត់ស្ទឹង តែនិស្ស័យមិន​ឮ​នាងហៅ ហើយនៅតែអុំទៅមុខ។ នាងរត់តាមនិស្ស័យលើ​មាត់​ស្ទឹង ដើម្បីឲ្យទាន់ស្មើទូកនិស្ស័យ។ តែ​ដល់​នាង​សម្លឹង​មើលទៅភក្រ្តអ្នកអុំ ស្រាប់តែនាងឃើញ​រូបនាង​ទៅ​វិញ​ជា​អ្នកអុំ នាង​ស្រវាំងភ្នែកមើលអ្វីលែងឃើញ នាងឈប់អុំ ហើយបណ្តោយ​ឲ្យ​អូន​អណ្តែត​តាមខ្សែទឹក។ ទូកអណ្ដែតទៅ… អណ្តែតទៅ… ស្រាប់តែទៅគឿង​នៅ​មាត់​ច្រាំង… នៃក្រុងកំពង់ឆ្នាំង។ នៅលើមាត់ច្រាំង នាងឃើញនិស្ស័យហុច​ដៃ​ឲ្យ​​នាងចាប់ ដើម្បីក្រោកចេញពីទូក។ នាងស្រែកឡើងថា៖

– បងនិស្ស័យ! បងនិស្ស័យ! បងនិស្ស័យ!

បងនិស្ស័យ! ។ ឱគឺនាងទេតើដែលកំពុងស្រែកហៅឈ្មោះនិស្ស័យ។ តាមស្លាបព្រិសបង្អួចនៃបន្ទប់នាង ព្រះអារុណចាំងរស្មីព្រឿងចូលមក។ នេះជាព្រឹកទីមួយ ក្នុងចំនួនព្រឹករាប់ពាន់ ដែលនាងត្រូវរស់នៅគ្មាននិស្ស័យ គ្មានជីវ្ហាចំពោះអនាគត។

+
+    +

តាំងតែនិស្ស័យបានត្រឡប់មកពីមាតុភូមិ វិញ បន្ទាប់ពីបានបំពេញកិច្ចការ​ខ្លួន​ឯង​រៀងរាល់ថ្ងៃក្នុងក្រសួងរដ្ឋ ហើយនិងជាសាស្រ្តាចារ្យក្នុងមហាវិទ្យាល័យមក និស្ស័យបានឆ្លៀតពេលទំនេរបន្តិចបន្តួចដើម្បីស៊ើបរកពត៌មានពីនាងសុណ្ណាវី។
ច្រើនខែបានកន្លងទៅ ទើបមានមិត្តភក្តិនិស្ស័យម្នាក់ដែល​ធ្វើការ​ក្នុង​ក្រសួងអប់រំ​ជាតិ បានឲ្យពត៌មានមានដល់និស្ស័យថា នាងសុណ្ណាវីកំពុងបំពេញមុខងារ​ជាគ្​រូប​ង្រៀននៅក្រុងកំពង់ឆ្នាំង បន្ទាប់ពីនាងបានផ្លាស់ពីក្រុងឧត្ដុង្គទៅ។
នៅថ្ងៃមួយនោះ និស្ស័យត្រូវបានក្រសួងចាត់ឲ្យទៅបំពេញ​បេសក​កម្ម​នៅក្រុង​កំពង់ឆ្នាំង។ក្រោយពីបានបញ្ចប់ ការប្រជុំជាមួយនឹង ក្រសួងមួយក្នុងក្រុងកំពង់​ឆ្នាំង និស្ស័យក៏ឆ្លៀតឱកាស​ទៅ​កាន់​​សាលារៀនដែលមិត្តភក្តិម្នាក់​បាន​​​​​ឲ្យ​អាស័យដ្ឋាន។ និស្ស័យបានបញ្ឈប់​រថយន្ត​នៅក្រោមម្លប់ដើម​ឈើមួយដើម ដើម្បី​រង់​ចាំពេលសិស្ស​ចេញ​ពី​សាលា​រៀន​។

ប្រហែលកន្លះម៉ោងក្រោយមក កុមារាកុមារីរត់ប្រញាយគ្នាចេញពីថ្នាក់រៀន។ ច្រើននាទីបានកន្លងទៅទើបនិស្ស័យឃើញបុគ្គលិកគ្រូច្រើននាក់ចេញមកតាមមាត់ទ្វារសាលា។ រូបភាពនៃស្រ្តីក្មេងម្នាក់បានអណ្តែតផុសចេញ​ពីក្នុងចំណោម​មនុស្ស​ទាំងអស់នោះ។ នាងស្លៀកសំពត់ពណ៌បៃតងខ្ចី។ សក់ខ្មៅវែងធ្លាក់មកលើស្មា។ ដៃម្ខាង នាងយួរសម្ពៀតដែលដាក់សៀវភៅ​បង្រៀន ហើយដៃម្ខាងទៀតកាន់តាំងយូ។ នាងនិយាយលាគ្រូបង្រៀនឯទៀត ហើយនាងដើរបត់មកកាន់ទីកន្លែងដែលនិស្ស័យឈររង់ចាំ។
លុះនាងដើរមកដល់ប្រមាណបីម៉ែត្រពីរថយន្តនិស្ស័យស្រាប់តែនាងមានសណ្ឋានដូចជាកករឹងនៅមួយកន្លែង ហើយសម្ពៀតជ្រុះពីដៃនាង។ អ្វីដែលជាប្រភពនៃការកង្វល់នឹងការយល់សប្តិរាប់ពាន់រាត្រី ឥឡូវនេះបានផ្តុំជា​រូបរាងនៅចំពីមុខនាង។ អតីតកាលមកលងប្រឡែងលេងជាមួយនឹងបច្ចុប្បន្នកាលទេឬ? តើព្រហ្មលិខិតនៅចង់តែមកផ្សះផ្សាម្លប់និងរស្មីទៀតឬ? តើគ្រប់ជំហានក្នុងជីវិតនាង ត្រូវតែវិលមកជួបនឹងអ្នកបង្កបង្កើត​រាត្រី​នៃ​អំពិល​អំពែក​កាលពីបីច្រើនឆ្នាំមុនឬ? នាងចង់យកម្រាមដៃជូតទឹកភ្នែកនាង ដើម្បី​រំលាយរូបភាព​ដែល​ឈរខាងមុខនាង ហាក់ប្រៀបដូចជាការយល់សប្តិមួយ​ដែលរលាយបាត់នៅពេលព្រឹកឡើង។ តែកំណប់ស្នេហាដែលលាក់ខ្លួនក្នុងឱរានាងជាយូរ​មកហើយ បានរស់​កម្រើក​ជា​ថ្មី ហើយបានវាយបំបែកទ្រុងឱរានាង ដើម្បីបង្ខំនាងឲ្យពោល​ពាក្យស្នេហា​ដែល​នាង​ហ៊ានត្រឹមតែទន្ទេញស្ងៀមស្ងាត់ក្នុងជម្រៅរាត្រី។ ឱរានាងបានព្យួរសេចក្តីសង្ឃឹមនិងការរង់ចាំឱកាសនេះតាំងពីរាត្រីចុងក្រោយនៅក្នុងអង្រឹងក្រោមដើមដូងក្នុងសួនច្បារ

ខាងមុខផ្ទះនិស្ស័យម្ល៉េះ តែសតិសម្បជញ្ញៈនាងបានប្រឆាំងនឹងសំឡេងឱរានាង ហើយបានរុញច្រានមនោសញ្ចេតនា​នឹកស្រណោះរបស់នាង​ចំពោះនិស្ស័យ។ ក្នុងវិនាទីនេះ តើសន្ទុះទឹកចិត្តឬវិចារណញ្ញាណរបស់នាងជាអ្នកឈ្នះ?

សេចក្តីស្នេហាជាអ្នកនិយាយជួសនាង៖
-បងនិស្ស័យឬ? អូនបានរង់ចាំបងជាយូរមកហើយ…
និស្ស័យបោះជំហានបំពេញចន្លោះរវាងអតីតនិងបច្ចុប្បន្ន ហើយស្ទុះទៅចាប់ហត្ថានាងសុណ្ណាវីដែលឥឡូវនេះ

ក្លាយជាកញ្ញាម្នាក់ពេញសម្ផស្សដែលចាំងឆ្លុះដូចគ្រាប់ពេជ្រមួយលានជ្រុង។
និស្ស័យនិយាយទៅកាន់នាងសុណ្ណាវីថា៖
-សុណ្ណាវីអូន! បងបានតាមរកអូនជាយូរមកហើយ ទម្រាំបានដំណឹងថា អូនមកធ្វើគ្រូបង្រៀនក្នុងក្រុងកំពង់ឆ្នាំងនេះ។ តើអូនបានសុខទុក្ខយ៉ាងណាទៅ?
នាងសុណ្ណាវីមិនទាន់ឆ្លើយតបទៅនិស្ស័យភ្លាមវិញទេ ។នាងយកម្រាមដៃនាងទៅស្ទាបអង្អែលភក្រ្តនិស្ស័យ

ដើម្បីបញ្ជាក់ប្រាប់ភ្នែកនាងថា បុរសដែលឈរនៅពីមុខនាងក្នុងពេលនេះ មិនមែនជាការយល់សប្តិទេ។

ក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លីនេះ នាងភ្លេចវត្តមាននៃមនុស្សទាំងឡាយដែលនៅជុំវិញនាង។ នាងភ្លេចចរាចរតាមវិថី នាងភ្លេចចម្រៀងបក្សាបក្សីលើមែកឈើ ពីព្រោះអារម្មណ៍របស់នាងបានប្រមូលផ្តុំមកលើរូបនិស្ស័យតែម្នាក់ ហាក់ប្រៀបដូចមកទល់នឹងពេលនេះ ទូកជីវិតនាងរង់ចាំវា​យោនិស្ស័យ​បក់​បំប៉ោងក្តោងឲ្យលឿនទៅមុខប៉ុណ្ណោះ។
និស្ស័យដឹកដៃនាងឡើងរថយន្ត ហើយស្នើសុំឲ្យនាងបង្ហាញទេសភាពនៃក្រុង​កំពង់​ឆ្នាំងតាមវិថីនានា។ មួយស្របក់ធំ​ក្រោយមក រថយន្តបានបរទៅ​ដល់​មាត់​ទន្លេដែលជាទីផែនៃក្រុងកំពង់ឆ្នាំង។

សកម្មភាពមមាញឹកបានបង្ហាញដល់និស្ស័យអំពីសារៈសំខាន់នៃកំពង់ផែនេះដែលជាចំណុចនៃការដឹកជញ្ជូនទំនិញផ្សេងៗហើយជាពិសេស គឺឆ្នាំង ចង្ក្រាន ក្អម និងវត្ថុជាច្រើនទៀតធ្វើអំពីដីឥដ្ឋដែលផ្ទុកក្នុងទូកធំៗ សម្រាប់នាំយកទៅ​ទីប្រជុំជន​​ទាំងឡាយតាមមាត់ទឹក ដូចជាទីក្រុងភ្នំពេញដែល​ទូក​ទាំងនោះ​មកសំចតនៅមុខវត្តឧណ្ណាលោម មុខរូបបដិមាព្រះគម្លង់។

និស្ស័យនិងនាងសុណ្ណាវីចុះពីរថយន្ត ហើយកាន់ដៃគ្នាដើរមើល​ផ្ទះផ្សារតាម​បណ្តោយមាត់ទន្លេ។ អស្ដង្គតចាប់រាយរស្មីក្រហមព្រឿងលើធម្មជាតិ។ ទឹកទន្លេប្រែពណ៌ហើយចម្លងតាមពណ៌មេឃា។ ចំណែកឯភ្នំនាងកង្រីបណ្តែតស្រមោលប្រផេះខាងត្រើយម្ខាង។ នាងសុណ្ណាវីលើកដៃចង្អុលភ្នំនាងកង្រី ហើយនាងនិយាយឡើងថា៖
-បង! មុននឹងបងបានស្កាត់មករកអូនក្នុងថ្ងៃនេះ ជីវិតអូនរៀងរាល់ថ្ងៃ​មក​ទល់​នឹងពេលនេះ មានសណ្ឋានប្រហាក់ប្រហែលគ្នានឹងភ្នំនាងកង្រីនេះ គឺ​ស្ថិត​ក្នុង​ការ​រង់ចាំ… រង់ចាំ… ស្ទើររហូតដេកដួលលើផែនដី។ អូនពុំអាចរកពាក្យណាឲ្យសមល្មមនឹងពន្យល់ប្រាប់បងអំពីការខ្វះបងឡើយ។ ក្នុងពេលនេះដែលអូនកំពុងក្តាប់ដៃបងជាប់ អូននឹកទៅការយល់សប្តិរ​បស់​អូន​កាល​ពីរច្រើនឆ្នាំមុន គឺក្នុងយប់ដែលយើងបានជួបគ្នាក្នុងអង្រឹងក្នុង​សួនច្បារ​ខាងមុខផ្ទះបង មុននឹងបងឃ្លាតចេញពីស្រុកកំណើតនៅពេលព្រឹកស្អែកឡើង។ ក្នុងយប់នេះ អូនបានយល់សប្តិឃើញអូនបានជិះទូកតូចមួយ

ដែលអណ្តែតមកដល់មាត់ច្រាំងនៃក្រុងកំពង់ឆ្នាំងនេះ។ នៅពេលនោះបង​បាន​ហុច​ដៃទាញអូន​ឲ្យក្រោកចេញពីទូក។ ឥឡូវនេះ ការយល់សប្តិ​ប្រែក្លាយទៅ​ជាការពិត។ និស្ស័យទាញប្រាណនាងមកអែបជិត ហើយស្រង់គន្ធាក្រអូប​ដែល​សាយចេញពីសក់និងប្រាណនាងអ្នកទាំងពីរបណ្តែតអារម្មណ៍ក្នុងមេឃពណ៌លឿងទុំនៃពេលព្រលប់ដែលធ្លាក់មកលើមាត់ទន្លេនៃក្រុងកំពង់ឆ្នាំង។ មួយស្របក់ក្រោយមក និស្ស័យដឹកដៃនាងឡើងរថយន្ត ហើយបរសំដៅ​ទៅ​កាន់​ភោជនីយដ្ឋាននៃសណ្ឋាគារ «បង់ហ្កាឡូ»​ដើម្បី​អញ្ជើញ​នាង​បរិភោគ​បាយ​ពេល​ល្ងាចជាមួយគ្នា។ក្នុងពេលបរិភោគបាយ និស្ស័យនិងនាងសុណ្ណាវីគ្មាន​បាន​ពោលពាក្យអ្វីទេ ពីព្រោះអ្នកទាំងពីររវល់តែសម្លឹងគ្នាទៅវិញទៅមក ដើម្បីបំបាត់សម្រេកនៃការនឹករឮកគ្នាទៅវិញទៅមកអស់កម្លុងជាច្រើនឆ្នាំ។ និស្ស័យនិងនាងសុណ្ណាវីបានបែកពីគ្នាក្នុងវ័យជំទង់។ ឥឡូវនេះបានជួបគ្នាជាថ្មីវិញក្នុងឋានៈជាបុរសនិងស្ត្រី។ម្នាក់ៗ

ពេញរូបរាង ពេញវិចារណញ្ញាណ ពេញតណ្ហា។ បន្ទាប់ពីបានបរិភោគបាយរួច នាងសុណ្ណាវីបានស្នើសុំឲ្យនិស្ស័យជូននាងត្រឡប់ទៅផ្ទះនាង។រថយន្ត​បាន​បរ​តាមវិថីនានា មុននឹងទៅឈប់នៅមុខផ្ទះ​ឈើប្រក់ក្បឿង​តូចមួយ​ដែលមានរបងស៊ីម៉ង់ត៍លាបពណ៌លឿងឃាំងពីខាងមុខ។

ក្នុងសួនច្បារតូចមួយខាងមុខផ្ទះ មានដាំផ្កាស្បៃរឿង ផ្កាកូឡាប ផ្កាក្រវាន់ និងផ្កាម្លិះ ក្បែរពាងទឹកធំមួយដែលសម្រាប់ត្រងទឹកភ្លៀងខាងត្បូងផ្ទះ។ នាងសុណ្ណាវីដឹកដៃនិស្ស័យឡើងទៅលើផ្ទះ។ នៅក្នុងបន្ទប់ទទួលភ្ញៀវ មានកៅអីផ្តៅធំបួនដែលមានកំណល់ពូកប្រកបដោយរូបផ្កាធំៗ និងតុទាបមួយបួនជ្រុងដែលមានតម្កល់ផ្តិលប្រាក់មួយដែលលម្អដោយផ្កាឈូកក្រពុំ។ វាំងននពណ៌សចម្រុះដោយក្បាច់ផ្កាតូចៗពណ៌លឿងខ្ចី ទម្លាក់ជាយអមគែមបង្អួច។ នៅជ្រុងម្ខាងនៃបន្ទប់នោះ មានតាំងទីអាសនៈ

មួយតូច ដើម្បីតម្កល់ព្រះពុទ្ធរូបមួយអង្គអំពីថ្លើមថ្មនៃខេត្តពោធិសត្វ ហើយដែលមានកម្រងផ្កាម្លិះដាក់តាំងថ្វាយលើជើងពាន់ប្រាក់តូចមួយ។ នៅលើជញ្ជាំងម្ខាង មានព្យួររូបស្ត្រីទេពអប្សរដែលផ្តិតចម្លង​តាម​រូបក្បាច់ចម្លាក់នៃប្រាសាទអង្គរវត្ត។ វត្ថុទាំងប៉ុន្មានក្នុងបន្ទប់ទទួលភ្ញៀវក្នុងផ្ទះនាង មានការរៀបចំដោយភាពសមរម្យ​គ្មានខុសឆ្គង គ្មានចេតនាបង្អួតឆើតឆាយ គ្មានការរចនាម្ញិកម្ញក់។ និស្ស័យមានមនោសញ្ចេតនាដូចជាបានដើរមកដល់ទីជម្រកសុខដុមរម្យនាមួយ ដែលខ្លួនបានស្វែងរកជាយូរមកហើយ។

នាងសុណ្ណាវីអញ្ជើញនិស្ស័យឲ្យអង្គុយសម្រាកប្រាណក្នុងកៅអីផ្តៅមួយដែលនាងរៀបចំពូកកល់ខ្នងជូននិស្ស័យ។ រួចហើយ នាងដើរចូលទៅក្នុងបន្ទប់បាយ ហើយកាន់ផ្តិលទឹកប្រាក់តូចមួយពេញដោយទឹកត្រជាក់ដែលមានបណ្តែតផ្កាម្លិះពីរឬបី ព្រមទាំងកែវទឹកមួយមួយដាក់លើតុទាបពីមុខនិស្ស័យ។ នាងចាក់ទឹកបំពេញកែវ ហើយ​នាងលើកហុចទាំង​ដៃ​​ទាំង​ពីរ​មក​និស្ស័យ​ទាំង​ញញឹម។ បន្ទាប់មក នាងចូលទៅក្នុងបន្ទប់ដំណេក ហើយចេញមកវិញដោយកាន់សារុងមួយមកឲ្យនិស្ស័យ។

នាងអញ្ជើញនិស្ស័យឲ្យផ្លាស់សម្លៀកបំពាក់ក្នុងបន្ទប់នាង ដើម្បីងូតទឹកជម្រះកាយពីការហត់នឿយពីពេលថ្ងៃ។ នាងស្នើសុំឲ្យនិស្ស័យស្នាក់នៅក្នុងផ្ទះនាងក្នុងរាត្រីនេះ រហូតដល់ថ្ងៃរសៀលនៃថ្ងៃអាទិត្យ មុននឹងត្រឡប់ទៅក្រុងភ្នំពេញវិញ។ ពោលរួចហើយ នាងវិលទៅក្នុងបន្ទប់នាងវិញ។

មួយសន្ទុះក្រោយមក នាងត្រឡប់មកក្នុងបន្ទប់ទទួលភ្ញៀវវិញ។ និស្ស័យងើបភក្រ្តឡើង ហើយប្រទះឃើញ… ទេពធីតាម្នាក់ឈរញញឹមពីខាងមុខ។ នាងសុណ្ណាវីស្លៀកសារុងចោមពុង ហើយសក់នាងខ្ទាស់ឡើងលើ ដែលជាហេតុបញ្ចេញសម្ផស្សនៃករមូលស្តើង និងដើមទ្រូងក្រពុំណែន។ និស្ស័យក្រោកឡើងពីកៅអី ហើយដើរចូលទៅ

ក្នុងបន្ទប់នាង ដើម្បីផ្លាស់សម្លៀកបំពាក់។​ នាងសុណ្ណាវីនិងនិស្ស័យដើរចុះកាំ​ជណ្តើរ​ទៅកាន់ពាងទឹកក្រោមបង្អួចខាងត្បួងផ្ទះ។

នាងយកផ្ដិលស្ពាន់មួយមកដងទឹកស្រោចនិស្ស័យ ហើយយកសាប៊ូក្រអូបមួយ​ដុំ​មកដុសប្រាណនិស្ស័យ។នៅពេលនោះ រស្មីស្បើយនៃព្រះចន្ទ្រាចាំងស្រោច

លើធម្មជាតិ។គន្ធានៃផ្កាម្លិះដែលដុះនៅក្បែរនោះ អណ្ដែតមកហ៊ុំព័ទ្ធអ្នកទាំងពីរ។

នាងសុណ្ណាវីនិយាយទៅកាន់និស្ស័យថា៖
-តើបងបានសង្កេតឃើញអ្វីជាពិសេសនៅទីកន្លែងនេះឬទេ?
និស្ស័យបង្វិលប្រាណជុំវិញ ហើយឆ្លើយឡើងថា៖
-ទេ! បងមិនឃើញមានអ្វីប្លែកទេ ក្រៅតែពីបងបានមកងូតទឹកជាលើក​ដំបូង​ជា​មួយអូន… នាងសុណ្ណាវីញញឹម ហើយលើកម្រាមដៃចង្អុលពាងទឹក ដើមផ្កាម្លិះ និងបង្អួចខាងត្បូងផ្ទះ។ នាងពោលឡើងថា៖
-កាលយើងមានផ្ទះនៅជិតគ្នាភូមិបឹងកេងកង អូនបានសង្កេតឃើញឪពុកបងបានប្រើកូនក្មួយឲ្យត្រងទឹកភ្លៀងដាក់ក្នុងពាងមួយក្រោមទរក្បែរបង្អួចខាងត្បួងផ្ទះបង ហើយនៅជិតពាងទឹកនោះ មានផ្កាម្លិះមួយដើមដែលម្តាយបងបានបេះមកក្រងជាភួងដើម្បីដាក់ថ្វាយព្រះនៅពេលល្ងាច។ ដោយហេតុនេះហើយ បានជាអូនរៀបចំផ្ទះអូនឲ្យមាន​សណ្ឋាន​ស្រដៀង​ផ្ទះបង ដើម្បីជាសញ្ញា ជាដាន ជាផ្លូវស្រមៃទៅរកបងដែល​បាន​នៅឆ្ងាយពីអូន គឺរៀបចំយ៉ាងណាឲ្យផ្ទះអូនក្លាយទៅជាផ្ទះបង…
និស្ស័យមានសេចក្តីពេញចិត្តយ៉ាងក្រៃលែងចំពោះការពន្យល់របស់នាងសុណ្ណាវី ហើយទាញភក្រ្តដែលជោគដោយតំណក់ទឹក មកថើបយ៉ាងថ្នម។ បន្ទាប់មក និស្ស័យនិងនាងសុណ្ណាវីផ្លាស់សារុងថ្មី ហើយដើរឡើងទៅលើផ្ទះ។ អ្នកទាំងពីរអង្គុយជជែកគ្នាក្នុងបន្ទប់ទទួលភ្ញៀវរហូតដល់ពេលជិតអធ្រាត្រ ទើបនាងសុណ្ណាវីសម្រេចចិត្តក្រោកពីកៅអី ហើយដឹកដៃនិស្ស័យចូល​ទៅក្នុង​បន្ទប់នាង។ ទូដាក់ខោអាវមួយស្ថិត​ជាប់នឹង​ជញ្ជាំងខាងស្តាំគ្រែដំណេក។ នៅខាងជញ្ជាំងខាងឆ្វេង មានតុមួយដាក់ក្បែរ​មាត់​បង្អួច​ហើយនៅលើតុនោះ មានតាំងថូមួយពេញដោយផ្កាកូលាប។ នៅលើតុទាបក្បែរក្បាលគ្រែដំណេក នាងសុណ្ណាវីមានតាំងរូបថតនៃឪពុកម្តាយនាង។ លើគ្រែដំណេកមានកម្រាលមួយដែលមានគំនូរផ្កាធំៗ

ស្របដូចគ្នានឹងភិនភាគនៃវាំងននបង្អួចដែលបើកចំហទៅក្នុងរាត្រីពេញដោយគន្ធា។ រស្មីថ្លានៃព្រះចន្ទ្រាចាំងចូលមកក្នុងបន្ទប់។នាងពន្លត់ចង្កៀង ហើយ​ទាញ​កម្រាល​គ្រែចេញ។ រួចហើយ នាងផ្តេកប្រាណ​ទៅលើ​កម្រាល​ពូក​ស។ សារុងរបូតសន្សឹមៗចេញពីដងប្រាណនាង។ និស្ស័យដើរចូលទៅជិតគ្រែ ហើយនិយាយទៅកាន់នាងសុណ្ណាវីថា៖

-អូន! ឥឡូវនេះ បងឃើញអ្វីដែលហៅថាសម្ផស្សកិន្នរ…
នាងសុណ្ណាវី ឆ្លើយឡើងថា៖
«បង! កិន្នរដែលបងឃើញពីមុខបងនេះ ជាកិន្នរដោះស្លាប។ តាំងពីយប់ចុងក្រោយក្នុងអង្រឹងក្នុងសួនច្បារនៃផ្ទះបង

កាលពីច្រើនឆ្នាំមុន អូនបានស្គាល់រសជាតិនៃរង្វង់ដៃបងជាលើកដំបូង តែព្រឹកស្អែកឡើង ហើយរាប់ពាន់ព្រឹកបន្ទាប់មក

អូនខ្វះរូបបង។ អូនបានសន្យាក្នុងចិត្តអូនថា អូនដោះស្លាប ហើយមិនហោះហើរទៅរកឋានថ្មី ឬទៅតាមរកបងទេ នៅពេលណាបងត្រឡប់មកស្រុកវិញ។ ដោយបងបានទៅចោលអូន ត្រូវតែបងស្វះស្វែងតាមរកអូនវិញ។ យប់នេះជាយប់

របស់អូន យប់ដែលបងជំពាក់អូន។ អូនសុំឲ្យបងសងពេលស្នេហាខកខាន ដោយអស់កំឡុងជាច្រើនឆ្នាំ។ បងបានបណ្ដោយឲ្យអូនអង្គុយម្នាក់ឯងទល់មុននឹងស្រមោលអូន។ រាប់ខែរាប់ឆ្នាំបានកន្លងទៅ មេឃជីវិតអូនកាន់តែទាប

កាន់តែធ្ងន់។បង! ឥឡូវនេះ អូនសុំបងធ្វើការយល់សប្តិរបស់អូនឲ្យក្លាយទៅជាការពិត…
និស្ស័យបន្ទាបប្រាណទៅលើគ្រែ។ នាងសុណ្ណាវីបើករង្វង់ហត្ថទទួលនិស្ស័យ។ ក្នុងរយៈមួយនាទី និស្ស័យមានវិប្បដិសារីដោយបានចាកចោលនាងសុណ្ណាវីអស់ជាច្រើនឆ្នាំ តែពេលនេះជាឱកាសនាំនាងលើមាគ៌ាមួយពេញដោយមួយពាន់ស្រមៃ មួយពាន់សង្ឃឹម។ និស្ស័យស្រាយសំណុំសក់នាងសុណ្ណាវីដែលធ្លាក់រាយលើខ្នើយ។និស្ស័យយកហត្ថបង្អូសតាមរង្វង់ចិញ្ចើមនាងសុណ្ណាវីរួច

តាមគែមបបូរមាត់ តាមបណ្តោយកញ្ជឹងកនិងលើសម្ផស្សក្រពុំនៃផែនឱរានាង។ ផ្កាកូលាបមួយទងដែលនាងបានក្តាប់កាន់

ក្នុងដៃនាង របូតចេញពីបាតដៃនាង ហើយធ្លាក់ពង្រាយស្រទាប់លើកម្រាលក្តារនៃបន្ទប់។ ក្នុងពេលនេះ ព្រះអាទិត្យ ព្រះចន្ទ្រ

និងតារា រលាយចូលគ្នាគ្មានអ្វីជាទីដៅ ហាក់ប្រៀបដូចជាប្រាណអ្នកទាំងពីរអណ្តែតគ្មានកោះត្រើយ ឆ្លងកាត់

ទ្វារមាស ទ្វារប្រាក់ ទ្វារពេជ្រច្រើនជាន់ ច្រើនត្រួត ច្រើនពណ៌។

+
+    +

ភាគទី៨

ឆ្ងាយពីវាយោខែកត្តិក


ពេលវេលាដែលបានកន្លងទៅបានទុកស្នាមច្រេះដុះស្នឹមលើច្រាំងជីវិតរបស់និស្ស័យ ហើយបើធ្វើបញ្ជីតុល្យការសរុបទៅនិស្ស័យយល់ថា ថាស​ជញ្ជីង​ទុក្ខ​សោក​មានទម្ងន់ធ្ងន់ជាងថាសជញ្ជីងសុភមង្គល។

ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៦០ ដែលនិស្ស័យបានត្រឡប់ពីសិក្សាពីបរទេសវិញ ការ​យល់​សប្តិ​ទៅលើស្ថានភាពរុងរឿងនិងសន្តិភាពនៃមាតុភូមិ មានសណ្ឋាន​ដូចជា​ផ្កា​ដែល​ជ្រុះស្រទាប់ស្វិតស្រពោនម្តងមួយៗ។

ពេលវេលាដូចជាមានការតក្កហលអន្ទះសារត់កាន់តែលឿនឡើងៗហើយសណ្តោងមកជាមួយនូវក្បូនទុក្ខនិងសុខ។ មួយអាទិត្យ មួយខែកន្លងទៅ និស្ស័យ​បាន​សង្កេតឃើញផ្នត់ជ្រីវជ្រួញកើនចំនួន លើភក្រ្ត នៃឪពុកម្ដាយខ្លួន។

ចំណែកឯសក់គាត់កាន់តែស ។ខ្នងកាន់តែកោងហើយភ្នែកកាន់តែងងឹតតែ​ភក្រ្ត​គាត់​នៅតែរីកញញឹមជានិច្ចនៅគ្រប់ពេលដែលគាត់ ឃើញនិស្ស័យ។ និស្ស័យ​ដឹង​ច្បាស់ថា ជីវិតក្នុងលោកនេះ មិនបណ្តោយឲ្យមនុស្សម្នាក់ៗ​រស់ក្នុង​ភាពមនោរម្យ​ស្ងប់​ស្ងៀមបានយូរអង្វែងទេគឺមិនយូរមិនឆាប់នឹងមកទារពន្ធទឹកភ្នែក និង​បំណុល​នៃការព្រាត់ប្រាស់។ម្ដងមួយៗដូចគេទម្លាក់រាយដុំគ្រួសលើមាត់មាគ៌ា​នៃ​វដ្ដ​សង្សារដើម្បីទុកជាសញ្ញាចំណាំ។ និស្ស័យរាប់ចំនួនសមាជិកគ្រួសារ​ដែល​បាន​ចាកឋានលោកនេះទៅ​ហើយខំនឹករំឮកភក្រ្តនិង​សំឡេង​ដែលធ្លាប់​ឃើញ​និង​ធ្លាប់ឮ ហើយដែលគ្មាននៅសល់អ្វីក្រៅពីអនុស្សាវរីយ៍ដែលកូនចៅនៅរស់ តែងតែបាននិយមលើកយកមកនិយាយនៅឱកាសជួសជុំគ្រួសារម្តងៗហើយជាពិសេសនៅពេលភ្ជុំបិណ្ឌ។

ដូច្នេះហើយជីដូនជីតាទាំងសងខាងម្តាយនិស្ស័យបានទទួលមរណៈភាពបន្តបន្ទាប់គ្នា។ ក្នុងពេលនោះនិស្ស័យមានមនោសញ្ចេតនា​ដូចជា​ផ្ទះ​មួយ​ដែលគ្រឹះ​ចាប់​រញ្ជួយញ័រ ហើយធ្វើឲ្យតួផ្ទះទាំងមូលរង្គើរ។

បុគ្គលម្នាក់ៗត្រូវការឫសដែលមានជីដូនជីតាជាតំណាងដើម្បីដុះលូតលាស់បែកមែកផ្កា។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ​ជីដូនជីតាជាអ្នករក្សាប្រពៃណី​ដែលចែក​បន្តជា​មត៌កត​កូនចៅ។ និស្ស័យនៅចាំពុំភ្លេចទេកាលពេលនៅកុមារ​និស្ស័យធ្លាប់បាន​ទៅ​អង្គុយ​ស្តាប់រឿងព្រេងនិទានដែលជីតាខាងម្តាយ​និស្ស័យធ្លាប់បាន​និទាន​ទៅ​ពេល​ព្រលប់រួចពេលបាយល្ងាច។ ជីតានិស្ស័យបានបញ្ជាឲ្យកូនចៅសែង​រាន​ឫស្សី​ដាក់នៅក្នុងទីធ្លាខាងមុខផ្ទះ​ហើយឲ្យគេអុជចង្គៀងប្រេង​កាត​ដាក់​នៅ​មុខ​រាន​ទេវតា។ គាត់ឡើងអង្គុយលើកន្ទេលផ្តៅដែលក្រាលលើរានឫស្សី ហើយ​ចាប់​និទាន​រឿងព្រេងនិងរឿងសាវតាផ្សេងៗដែលទាក់ទងនឹងភូមិស្រុក។ ក្នុងខណៈនោះ កុមារនិស្ស័យស្ថិតនៅក្នុងបរិយាកាស​ទិព្វ​មួយ​ហាក់​ប្រៀប​ដូច​ជា​ប្រាណ​នឹងព្រលឹងរបស់និស្ស័យរលាយចូលជាធ្លុងមួយនិង​ធម្មជាតិជុំវិញ។ អារម្មណ៍របស់និស្ស័យផ្លាស់ប្តូរសភាព និងទ្រង់ទ្រាយទៅជាព្រះចន្ទ្រដែល​កំពុង​រះខ្​ពស់លើចម្ការអំពៅ ឬទៅជារលកពណ៌ប្រាក់ដែលអណ្តែត​រណ្ដំ​គ្នា​សន្សឹមៗ​តាម​ដងទន្លេបាសាក់ទៅឯឆ្ងាយ ឬទៅជាវាយោដែលបក់អង្អែល​ចុង​ដើម​គគីរ​ខាង​មុខវត្ត ហើយវិលត្រឡប់មកស្តាប់ដំណើររឿងនិទានរបស់ជីតាជាថ្មី។ជីតានិស្ស័យដេលធ្លាប់បានរៀនធម៌កាលពីពេលកុមារ ត្រូវបានអ្នកភូមិមក​សុំ​ចាក់គម្ពីរ ដើម្បីសាកសួរ​អំពីរឿងរកគូដណ្តឹង រឿងបាត់គោ ឬពីស្ថានភាពជំងឺ។ល។ ក្នុងពេលហ្នឹង ជីតានិស្ស័យបានរៀបចំរាន​ទេវតាដោយមានថ្​វាយ​ធូប​ទាន​ផ្កា​។ បន្ទាប់មក នៅលើកន្ទេលដែលក្រាលនៅមុខរានទេវតា មានការធ្វើ​ពិធី​ចាក់គម្ពីរ ហើយនិងការបកស្រាយតាមលំនាំព្រឹត្ដិការណ៍ផ្សេងៗ។ អនុស្សាវរីយ៍ទាំងនេះ បានដិតជាប់ក្នុងសតិវិញ្ញាណរបស់និស្ស័យជានិច្ច។

តែពេលវេលាដែលកន្លងទៅគ្មានប្រណីបានមកប្រឡេះយកជីវិតជីដូនជីតាទៅម្តងមួយៗ។ លុះដល់ពេលនិស្ស័យមានវ័យជំទង់ មរណៈភាពបានបើក​ទំព័រ​ជីវិត​ជា​ថ្មី។ ម្តងនេះ គឺមីងមាខាងឪពុកនិងខាងម្តាយនៅស្រុកព្រៃកប្បាសនិង​ស្រុក​កោះ​ធំ ដែលបានរលាយរូបពីភពផែនដី។

និស្ស័យមានការស្រណោះស្តាយដោយមិនបានឆ្លៀតឱកាសមកលេងស្រុកភូមិកំណើតខាងឪពុកនិងខាងម្តាយឲ្យបានញឹកញាប់និងសមតាំងចំណងសាច់ញាតិលោហិត។ កាលពីជីដូនជីតានៅមានជីវិតនៅឡើយ និស្ស័យនឹកស្មានថា

ពេលវេលាមានលំហធំទូលាយ ហើយអត់ធ្មត់រង់ចាំនិស្ស័យមានឱកាស។ តែឱកាសគឺជាលេស ជាឱកាសរង់ចាំឱកាសមួយទៀត។ ដល់ដូច្នេះទៅ ពី​ឱកាស​ខកខានមួយទៅឱកាសខកខានមួយទៀត ជីវិតមនុស្សម្​នាក់ៗ​បានដើរទៅដល់ទីចុងចប់ទៅហើយ។ដល់សរុបទៅ ជីវិតច្រើនតែ​ជា​ឱកាស​ខក​ខាន ដោយខ្វះឆន្ទៈ ខ្វះចំណង់ ខ្វះសេចក្តីក្លាហាន ខ្វះការស្រមៃ។

បន្ថែមពីការបាត់បង់សមាជិកគ្រួសារម្តងមួយៗ ដោយអាយុចាស់ ​ដោយជំងឺឬ​ដោយ​គ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ ម្តងនេះការព្រាត់ឃ្លាតបានទាក់ទង​និងមនុស្សដែល​រស់​ជុំវិញ​និស្ស័យក្នុងមជ្ឈដ្ឋាននៃក្រសួងធ្វើការឬនៃមហាវិទ្យាល័យ។
ក្នុងចន្លោះឆ្នាំ១៩៦០ដល់១៩៧០ និស្ស័យដូចបុគ្គលិករាជការផ្សេងៗទៀត បានត្រូវទៅធ្វើការហត្ថកម្មមួយដងមួយកាល​តាមទីជនបទ។ និស្ស័យបានដឹងច្បាស់ថា ការហត្ថកម្មទាំងនេះពុំបានផ្តល់លទ្ធផលអ្វីជា​សំខាន់​ទេ ហើយមិនតែប៉ុណ្ណោះ​នៅពេលខ្លះទៀត កសិករម្ចាស់ស្រែបានត្រូវធ្វើការស្​ទូងស្រូវ​​ជាថ្មីវិញតាម​ពី​ក្រោយ​​កិច្ចការដែលហត្ថករខ្លះបានធ្វើ។ តែទោះ​យ៉ាងណាក៏ដោយ នេះជា​ឱកាស​តែ​​មួយ​ដែល​បាន​នាំ​បុគ្គលិក​រដ្ឋនិងជនមកពីទីក្រុង​ឲ្យបានស្គាល់​ដោយ​ធ្វើ​ការ​ផ្ទាល់​ដោយ​ដៃឯងនូវភាពដ៏នឿយលំបាកនៃកិច្ចការ​ដែលប្រជាកសិករ​ត្រូវ​បំពេញ​ក្រោយ​ភ្លៀង ខ្យល់ និង ចំហាយក្តៅ ដើម្បីរស់ទាំង​វេទនា​ពីព្​រោះកម្រៃដែល​ទាញ​មក​ពី​ការ​លក់​ផលិតផល មិនសមនឹងចំណាយកម្លាំងធ្វើផលិតកម្ម។ និស្ស័យយល់ថាមានតែនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍ជនបទយ៉ាងពិតប្រាកដទេ ដែល​អាច​ជាកត្តាបង្រួញគម្លាតរវាងជីវភាពនៃបណ្ដាជន​តាមទីជន​បទនិងប្រជាជន​តាម​ទីប្រជុំជន។មួយវិញទៀត ការទៅធ្វើការហត្ថកម្មតាមទីជនបទ​បាន​អនុញ្ញា​ឲ្យ​ដកឃ្លា​មួយរយៈ​ពី​សម្ពាធន៍នៃបញ្ហារដ្ឋបាល​គ្រប់យ៉ាងក្នុងក្រសួង។ មិនត្រឹមប៉ុណ្ណឹង ក្នុងពេលសម្រាកដើម្បីបរិភោគបាយថ្ងៃត្រង់​ក្រោម​ដើម​ត្នោត​ឬដើម​ក្រសាំង និស្ស័យបានឱកាសនិយាយសន្ទនាជាមួយ​មិត្ត​ភក្តិ​ពីក្រសួង​ដទៃៗអំពីបញ្ហាវគ្រប់យ៉ាងក្នុងឆាកជីវិតទូទៅ និងបញ្ហាប្រទេសជាតិដែលស្ថាន​កាណ៍​បានប្រែប្រួលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងក្រៃលែង។ តែការជជែកគ្នាច្រើនតែវិលមកជុំវិញរឿងពុករលួយដែលស៊ីរូងសង្គមខ្មែរ ហើយជាពិសេសអំពីបញ្ហា«ចេតនាកម្ម»និង «ចេតនាកុសល» ។ ចេតនាកម្ម គឺក្នុងន័យថាពុករលួយទាំងនោះគ្មានវិប្បដិសារីក្នុងការកំហែងបំភ័យចម្រាញ់ទាញកម្រៃផ្ទាល់ខ្លួនគ្រប់ស្ថានការណ៍ ទោះបីជនទាំងនោះបានដឹង ច្បាស់ជាមុន ថា អំពើ​នេះជា​បទទុច្ចរិត។ ចេតនាកុសល​គឺក្នុងន័យគេធ្វើ​បុណ្យ​ទាន​ដើម្បី​ទទួល​មគ្គ​ផល​មកវិញ។ បើដូច្នេះទៅ គេធ្វើអំពើកម្មដោយចេតនា។ រួចហើយ​គេយកកម្រៃដែលបានមកអំពីកម្ម ទៅកសាងកុសលដោយចេតនា ដើម្បីលុបលាងផាត់សងអំពើកម្មរបស់គេវិញ។

តើគេផាត់សងតាមរបៀបណា ក្នុងខណៈណា? នៅមច្ចុរាជឬ? ចំពោះសំណួរដែលគ្មានចម្លើយក្នុងជាតិនេះ ពីព្រោះវប្បធម៌

គ្មានទោសពៃរ៍ គេក៏ឆ្លៀតឱកាសត្រេកត្រអាលជាមួយនឹង​ភោគទ្រព្យ​ដែល​បាន​មក​ពីចេតនាកម្មសិន ដោយមានភូមិគ្រឹះ​មានរថយន្តធំភ្លឺរលើប​មានមិត្ត​ភក្តិ​ក្នុង​មជ្ឈ​ដ្ឋានអ្នកកាន់អំណាច មានឈ្មោះដំបូងមុនគេលើ​បញ្ជី​នៃអ្នកផ្តើម​បុណ្យ​កឋិនឬបុណ្យផ្កា។ ដល់សរុបទៅ ចេតនាកុសលរបស់និស្ស័យ ដោយ​គ្មាន​ចេតនា​កម្មជួយជាកំសួល​បានស្ថិតត្រឹមក្នុងស្ថានភាពនៃការធ្វើអធិ​ដ្ឋាន​ប៉ុណ្ណោះក្នុង​ពេល​ចូលបច្ច័យ១០រៀល ឬ២០រៀលម្តងៗ។

នៅមានត

Advertisements

ឆ្លើយ​តប

Fill in your details below or click an icon to log in:

ឡូហ្កូ WordPress.com

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី WordPress.com របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

រូប Twitter

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Twitter របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

រូបថត Facebook

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Facebook របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

Google+ photo

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Google+ របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

កំពុង​ភ្ជាប់​ទៅ​កាន់ %s