Category Archives: អ្នកនិពន្ធ ​និង កវីនៅប្រទេសបារាំង

បណ្ឌិតច្បាប់​ ឌុក​ រ៉ាស៊ី​ អ្នក​នយោបាយ​ខ្មែរជើងចាស់​ ទទួល​អនិច្ចកម្ម​ នៅប៉ារីស

បណ្ឌិត ឌុក រ៉ាស៊ី (រូបភាព​ថតនៅឆ្នាំ​២០១៧ ដោយ ហេង ឧត្តម)

ខ្ញុំ​ ប៉ិច សង្វាវ៉ាន និងស្វាមី ប៉ិច ឈុន មាន​សេចក្តី​សោកស្តាយ​ជាពន់ពេល​ ដែល​បាន​ទទួល​ដំណឹង​មរណភាព​របស់​លោកពូ ឌុក រ៉ាស៊ី។ លោក​ជាអតីតសាស្ត្រាចារ្យ​ច្បាប់របស់​ស្វាមីខ្ញុំ។ គ្រួសារយើងទាំងពីរ​រាប់​អាន​គ្នា​យ៉ាង​ជិត​ស្និត និងស្រឡាញ់គ្នា​ដោយ​ក្តីគោរព​យ៉ាង​ស្មោះស្មើ​។ ខ្ញុំ​​រន្ធត់ និង​សោកស្តាយ ដែល​ខ្មែរ​យើង បាន​បាត់​បង់​ បណ្ឌិត​ច្បាប់​និងអ្នកនយោបាយ ដ៏ក្លាហាន​រូប​ទៀត​ដូចលោកពូ ឌុក រ៉ាស៊ី។ ខ្ញុំ​និងស្វាមី សូមសម្តែង​ក្តី​គោរព​ចំពោះ​វិញ្ញាណក្ខន្ធលោកពូ និង​សូម​សម្តែង​ក្តីក្រៀមក្រំ ​ព្រមទាំងចូលរួម​ចំណែក​រំលែក​ទុក្ខ​ព្រួយ​ជាមួយ​ក្រុមគ្រួសារ និង​លោកជំទាវ​បង ឌុក សេដ្ឋា (បណ្ឌិត មាស សេដ្ឋា) ពី​ចម្ងាយ​ផង។ សូម​វិញ្ញាណក្ខន្ធ​របស់លោកពូ សោយសុខ​គតិភព​នៅ​ឋានសួគ៌នៃបរលោក កុំបីឃ្លាងឃ្លាតឡើយ។​

ខាងក្រោមនេះ ជាអត្ថបទរបស់ វិទ្យុ​បារាំង​អន្តរជាតិ RFI ផ្សាយថ្ងៃទី២៥ ខែមីនា ឆ្នាំ​២០២០។​ គួរ​បញ្ជាក់ថា សពរបស់​លោក ឌុក រ៉ាស៊ី បាន​បូជា​នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ ទី​៣០ មីនា ២០២០។​

បណ្ឌិត ឌុក រ៉ាស៊ី នៅថ្ងៃទី​៨មីនា២០២០ ទិវារម្លឹក​ខួបកំណើត គម្រប់​៩៥ឆ្នាំ។ (រូបភាព​ថតនៅឆ្នាំ​២០១៧ ដោយ ហេង ឧត្តម)

បណ្ឌិត ឌុក​ រ៉ាស៊ី​ អ្នក​នយោបាយ​ខ្មែរជើងចាស់​ ទទួល​មរណភាព​ នៅជន្មាយុ​ ៩៥ឆ្នាំ

ដោយ ហេង ឧត្តម​

បណ្ឌិតច្បាប់ លោក ឌុក​ រ៉ាស៊ី​ អតីត​ឯកអគ្គរដ្ឋទូតខ្មែរ​ប្រចាំទីក្រុងឡុងដ៍  បាន​ទទួល​មរណភាព​  ដោយជរាពាធ នៅថ្ងៃពុធ ទី​២៥មីនា នៅរដ្ឋធានីប៉ារីស។  លោកគឺជា​អ្នកនយោបាយជើងចាស់ មាន​កិត្តិនាម​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​ល្បីល្បាញ នៅក្នុង​​សម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម​ ​និងសម័យសាធារណរដ្ឋខ្មែរ។ ជំនាន់នោះ ​លោក​មាន​តួនាទី​ជាអ្នកតំណាងរាស្ត្រ​ មណ្ឌលកំពង់ឆ្នាំងនិងជាព្រឹទ្ធបុរសមហាវិទ្យាល័យច្បាប់នៅភ្នំពេញ។  តើ​ព្រឹទ្ធាចារ្យ​បណ្ឌិត​នីតិសាស្ត្រ​រូបនេះ មាន​ជីវប្រវត្តិ​ យ៉ាង​ដូច​ម្តេច​ខ្លះ?

«ចេះច្បាប់  គេបោកមិនបាន ធ្វើអ្វីត្រឹមត្រូវ និងដឹងខុសដឹងត្រូវ​» នេះជា​គំនិត​ដែល​លោក ឌុក រ៉ាស៊ី យល់ឃើញ​តាំងតែ​ពីក្មេងវ័យ​ម្ល៉េះ។ ឈរ​លើ​ទស្សនៈ​​នេះហើយ ដែលលោក​បាន​ប្រឹង​ប្រែង​បន្តវិជ្ជាវិស័យច្បាប់​ រហូត​បញ្ចប់​ថ្នាក់​បណ្ឌិត​នីតិសាស្ត្រ​សាធារណៈ ពី​ប្រទេស​បារាំង នៅឆ្នាំ​១៩៥៧។ បណ្ឌិត​រូប​នេះ ចូល​​​បំពេញការងារ​ នៅ​​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ចំនួន២ឆ្នាំ​ ក្នុង​គណៈកម្មការនីតិកម្ម​ នៅ​បុរី​ញូវយក សហរដ្ឋអាមេរិក​ ហើយ​បន្ទាប់មកទៀត​ បម្រើ​ការងារ​​​នៅស្ថានទូតខ្មែរ​នៅ​ប្រទេស​ថៃ​ ចំនួន​១ឆ្នាំ រួចត្រឡប់ មកធ្វើការនៅក្រសួងការបរទេសវិញ ដល់១៩៦២។

ក្រោយជម្លោះរឿង​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ លោក ឌុក រ៉ាស៊ី ចាក​ចេញ​ពី​ក្រសួងការបរទេស និង​ផ្តើម​ប្រលូក​​ជីវិត​នយោបាយ ហើយ​ក្លាយ​ជាអ្នក​តំណាងរាស្ត្រ។ លោកយល់ថា «ធ្វើ​ជាអ្នក​នយោបាយនិង​​សមាជិកសភា​ មានសិទ្ធនិយាយស្តី​បានច្រើន ទាក់ទងជិតស្និទ្ធជាមួយប្រជា​​ពលរដ្ឋ  និងអាច​បង្រៀនបុរីជន​​​ឱ្យក្លាហាន ​យល់ចេះដឹង​ពីសិទ្ធ​របស់ខ្លួន​។» ក្នុង​ពេល​ដំណាលគ្នា អ្នកតំណាងរាស្ត្ររូបនេះបាន​បង្កើត​កាសែត​ជា​ភាសា​បារាំង​ ឈ្មោះថា Phnom Penh Presse។ នៅ​លើ​សង្វៀន​នយោបាយ លោក​មាន​ការ​ខ្វែង​គំនិត​ទស្សនៈ​នយោបាយ​មួយ​ចំនួន ជាមួយ​សម្តេច​ នរោត្តម សីហនុ រហូត​ដល់​ព្រះអង្គ​​បិទកាសែតភាសាបរទេស​ទាំងអស់ ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦៧។ សម្តេច សីហនុ ក៏ធ្លាប់​​មាន​បន្ទូល​គំរាម ​តាម​វិទ្យុ​ជាតិទៀតផង​ថា«ចង់​​បញ្ជូន ឌុក រ៉ាស៊ី ទៅបរលោក»។

នៅ​សម័យ​សាធារណរដ្ឋខ្មែរ ដោយ​ឈរលើគោលការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ​និង​យុត្តិធម៌​សង្គម​​ បណ្ឌិត​ ឌុក រ៉ាស៊ី បាន សរសេរ​រិះគន់ស្ថាបនា​​របប​ លន់ នល់ ជា​រៀងរាល់ថ្ងៃ តាម​ទំព័រសារព័ត៌មាន​។ អត្ថបទ​វិចារណកថាទាំង​នោះ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​របបថ្មី ក្តៅ​ស្លឹកត្រចៀក​មិនតិចទេ​​។

មុនពេល​ ​ខ្មែរក្រហម លេបត្របាក់​រដ្ឋធានីភ្នំពេញ លោក ឌុក រ៉ាស៊ី បានត្រូវ​តែង​តាំង​ជា​​ឯកអគ្គរដ្ឋទូត វិសាមញ្ញ​និងពេញសមត្ថភាព​​ ប្រចាំ​ចក្រភព​អង់គ្លេស បែលហ្សិក ដាណឺម៉ាក និងហូឡង់ដ៍។ ចាប់ពីឆ្នាំ​១៩៧៥ លោក​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ​នីតិសាស្ត្រ​ បង្រៀន​នៅ​សកលវិទ្យាល័យ Amiens ប្រទេសបារាំង​។  ​​ពេល​ចូលនិវត្តន៍ លោកបង្កើត​ព្រឹត្តិបត្រ​ Le Salut Khmer និង ​បង្កើត​សមាគមសិទ្ធមនុស្ស​ឈ្មោះថា «សម្ព័ន្ធខ្មែរការពារ​សិទ្ធមនុស្ស​និង​សិទ្ធបុរីជន»។ ក្រោយ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ក្រុង​ប៉ារីសរួចមក លោក​ ឌុក រ៉ាស៊ី​ បាន​រៀបចំ​សន្និសីទ​និងសិក្ខាសាសា​​ជាច្រើន​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​សិទ្ធ សេរីភាព និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​​នៅ​កម្ពុជា។ ពេញ​មួយ​ជីវិតនេះ លោក​បាន​និពន្ធសៀវភៅ ​អត្ថបទវិភាគ​ច្បាប់​ ​និង​វិចារណកថា​ជាច្រើន ជាភាសា​ខ្មែរ​និង​បារាំង។

ជីវិត​របស់​លោក ឌុក រ៉ាស៊ី ហាក់​ជាប់ប្រទាក់​ក្រឡារដឹក​ទៅនឹង​នៅ​ស្ថានការណ៍​ប្រទេស​កម្ពុជា​។​ ក្នុង​មជ្ឈិមវ័យនិងជរា​ភាព​ លោក ឌុក រ៉ាស៊ី តែងតែរញ្ជួល​​ចិត្ត និងបង្ហូរទឹកភ្នែក​ជាញឹកញយ​ ​កាលណា​គេ​និយាយ​លើកឡើងពីរឿង​ខ្មែរ លោក​ស្រណោះស្រុកទេស​ ដែលមិន​គួរ​ធ្លាក់គ្រោះថ្នាក់​​លំបាក​វេទនា ដូច​សម័យ​ខ្មែរក្រហម​សោះ​។​

សព្វថ្ងៃ ភរិយានិង​បុត្រាបុត្រីរបស់លោក ​ចំនួន​៥នាក់ រស់​នៅប្រទេស​បារាំង​។ ភរិយារបស់លោក ឌុក រ៉ាស៊ី គឺ​លោកស្រី​បណ្ឌិត មាស សេដ្ឋា សោកស្តាយ​ និងរន្ធត់ជាពន់ពេក​​ចំពោះការ​បាត់បង់​ស្វាមី ដែលជា​ឥស្សរជន​មួយ​រូប​របស់ខ្មែរ។ លោកស្រីបានរម្លឹកប្រាប់វិទ្យុបារាំង​អន្តរជាតិ​ RFI ពីពាក្យសម្តី​របស់​ស្វាមី ដែល​តែងតែពោល​ និងសរសេរថ្លែងជាញឹកញយ គឺ ៖ «Une paix juste et durable ne peut être fondée que sur les Droits, l’Education et la Morale» (សន្តិភាពសង្គម ពិតប្រាកដនិងគង់វង្ស តែងសំអាងទៅលើច្បាប់, ការអប់រំ និងសីលធម៌)៕​

វណ្ណកម្ម​មួយចំនួន​របស់​អ្នក​និពន្ធ ឌុក រ៉ាស៊ី

-«វិចារណកថា ឌុក រ៉ាស៊ី» បោះពុម្ពឆ្នាំ​២០១៨ ដោយ​ គ្រឹះស្ថាន​បោះពុម្ពឯកសារខ្មែរ នៅភ្នំពេញ​

-«វាសនាខេមរៈបុត្រ» បោះពុម្ពឆ្នាំ​២០១២ ដោយ​បណ្ណាគារអង្គរ នៅភ្នំពេញ​

-«វាសនាប្រទេសជាតិ » បោះពុម្ពឆ្នាំ​២០១២ ដោយ​បណ្ណាគារអង្គរ នៅភ្នំពេញ​

-«Cambodge, Déclin et résurrection», 2012, Société des Ecrivains, Paris

-«La Question de la Représentation khmère à l’ONU, Droit ou Politique», 1974, ed. PEDONE, Paris

-«Les Frontière de la faute personnelle et de la faute de service dans le droit administratif français», 1963, collection Bibliothèque de droit public, Tome XLIII, Paris

 

មាត់កង្កែប​ និព​ន្ធ​ដោយ ប៉ិច​ សង្វាវ៉ាន

មិត្តអ្នកអានឃើញ មាត់ និងថ្លង់សំឡេងសត្វកង្កែបនេះ ពេលវាយំ ដើម្បីទាមទារឱ្យមេឃបង្អុរភ្លៀងហើយមែនទេ? «អែប! អែប! អែប!» សំឡេងកង្កែបខ្លាំងគួរឱ្យថ្លង់មែនពេលវាស្រែកយំម្ដងៗ។ រូបរាងកង្កែបក៏មិនល្អ ទំហំប៉ុនបាតដៃកូនក្មេងអាយុ ៤ឆ្នាំសោះ តែសំឡេងកង្កែបខ្លាំងឮដល់ព្រះពិរុណហ្ន៎!។ អ្នកអានចំណាំដូចខ្ញុំដែរមែនទេ កាលណាសត្វកង្កែបបបួលគ្នាយំហើយ ព្រះពិរុណលោកមេត្តាតែងតែមេត្តាបង្អុរភ្លៀងមួយមេពីរមេ ស្រោចស្រពលើព្រះធរណីមិនខានឡើយ។ ខ្ញុំនៅចាំកាលខ្ញុំនៅជាកុមារីម្នាក់ មាតាសម្លាញ់ជាទីគោរពរបស់ខ្ញុំ តែងតែមានប្រសាសន៍ជារឿយៗអំពីស្រីៗដែលចូលចិត្តនិយាយដើមគេពីនេះពីនោះ បែកជាអូរហូរជាស្ទឹងថាជាស្រី «មាត់ដាច ឬមាត់កង្កែប»។​ ស្រីមាត់ដាច ឬស្រីមាត់កង្កែប… ស្រីប្រភេទនេះមិនដែលបិទមាត់លាក់ការសម្ងាត់ណាមួយដែលមិនគួរនិយាយទេ មិនខុសពីសត្វកង្កែបឡើយ។ ពេលខ្លះវានាំគ្នាស្រែកយំយ៉ាងទ្រហឹងគួរឱ្យថ្លង់មិនចង់ឮទេ។ បើយើងហាមវាក៏វាមិនយល់។ វាមិនចេះស្ដាប់ភាសាមនុស្សដូចឆ្កែនិងឆ្មាទេ។

ខ្ញុំលើកយករឿងមួយដែលខ្ញុំបានឮផ្ទាល់ត្រចៀក តាមទូរសព្ទលើតុក្នុងការិយាល័យរបស់ខ្ញុំ។ ជាសំឡេងបុរសម្នាក់ដែលខ្ញុំមិនស្គាល់មុខ មិនស្គាល់ឈ្មោះ និងមិនស្គាល់សំឡេង គ្រាន់តែដឹងថាជាអ្នកស្ដាប់វិទ្យុម្នាក់ប៉ុណ្ណោះ។

-ម៉ាដាម (Madame អស់លោកប្រុសៗទម្លាប់ហៅស្ត្រីមានស្វាមីថា លោកស្រី-អ្នកស្រី ជាពាក្យបារាំង) ខ្ញុំដឹងថាម៉ាដាមជាអ្នកនាំគាត់មកធ្វើការ គួរតែទទួលស្ដាប់អំពើនេះ តែអ្នកស្រីនោះតែងតែនិយាយដើមម៉ាដាមប្រាប់គេឯង…។

-ចា៎… អរគុណលោក បើទោះជាខ្ញុំមិនអាចប្រព្រឹត្តអំពើនេះដូចសហការីរបស់ខ្ញុំ ក៏ខ្ញុំមិនអាចហាមប្រាម ឬបន្ទោសគាត់ក្នុងនាមជាមិត្តដែលធ្លាប់ស្គាល់គ្នាក្នុងវិទ្យាល័យទេ។ ខ្ញុំក៏មិនខឹងដែរ ព្រោះបើ​មាត់គាត់ដាច។ បើជារូបខ្ញុំវិញ ខ្ញុំពិតជាមិនអាចដើរនិយាយដើម អ្នកដែលបានធ្វើអំពើល្អ និងមានគុណ​ចំពោះខ្ញុំទេ។

និយាយចប់ខ្ញុំក៏ស្ងប់អារម្មណ៍ មិនអាក់អន់ចិត្ត ហើយថ្វាយបញ្ហានេះទៅព្រះ ហើយនឹកថា ហេតុអ្វីក៏ម្ចាស់វាចានេះ មិនប្រាថ្នាក់កើតជាតិក្រោយឱ្យមានស្អាតល្អសមសួនជាងជាតិនេះ? បើជារូបខ្ញុំវិញ ពេលណាខ្ញុំប្រទះរឿង ឬឮពាក្យនិយាយដើមខ្ញុំម្ដងៗ ខ្ញុំគិតថា «គួរណាស់គេស្គាល់ខ្លួនគេ មើលឃើញខ្លួនឯងក្នុងកញ្ចក់ ហើយខំប្រព្រឹត្តតែអំពើល្អ ក្រែងលោព្រះលោកប្រទានរូបសម្បត្តិ មុខមាត់ភ្នែកច្រមុះ ឱ្យល្អជាងជាតិបច្ចុប្បន្ននេះ ទើបប្រសើរជាង។ ខ្ជិលខឹង ជឿសុភាសិតខ្មែរយើង «ធ្វើល្អបានល្អ ធ្វើអាក្រក់បានអាក្រក់»។ គ្មាននរណាម្នាក់អាចខ្ទប់មាត់ជនមាត់ដាចបានឡើយ។ មនុស្សយើងរាល់រូបសុទ្ធតែមានមាតាបិតាអប់រំតាំងពីតូចក្រូចឆ្មារម្ល៉េះ។ កុសលធម៌មិនចាំបាច់យកប្រាក់មួយបាច់ ឬអំណោយមួយការ៉ុងទៅជួយជនខ្វះខាត ឬជនក្រីក្រទេ។ អំពើល្អដោយកាយវាចាចិត្តមិនបាច់ប្រើឬចំណាយប្រាក់កាសឡើយ ហើយទទួលផលល្អក្នុងជាតិនេះតកូនតចៅ…។ ខ្ញុំជឿជាក់ ពីព្រោះអំពើសប្បុរសធម៌របស់មាតាបិតាខ្ញុំគ្រប់យ៉ាង តាំងពីជំនួយប្រាក់កាស ទីកន្លែងក្នុងវីឡា ឬភូមិគ្រឹះឱ្យសាច់ញាតិដែលមកពីខេត្ត ឬជនបទស្នាក់នៅបរិភោគឥតបង់ថ្លៃនោះ បានហុចផលក្នុងជាតិនេះ គឺក្រុមគ្រួសារទាំងមូលរបស់យើង ចំនួន៩៤នាក់ បានគេចផុតពីរបបយង់ឃ្នងខ្មែរក្រហមទាំងអស់គ្នា ហើយបានចេញមកក្នុងនាមជាជនជាតិបារាំងធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍យ៉ាងងាយ ដោយគ្មានសំបុត្រស្នាមបញ្ជាក់ ព្រោះលិខិតបញ្ជាក់ទាំងអស់ត្រូវបានយើងកម្ទេចចោល គ្មានសល់នៅតាមផ្លូវដើម្បីបំបាត់ដានថាគ្រួសារយើងជាអ្នកអន្ទ្រើស មានឋានៈវណ្ណៈខ្ពស់ និងចេះដឹង ដែលជាទីប្រាថ្នារបស់អង្គការ ដើម្បីសំឡេះចោលឱ្យខ្ទេច។ សូមរង់ចាំអាន «ខ្ញុំជាស្រី» និង «ដំណើរឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាពក្នុងដែនឥណ្ឌូចិន» ដែលខ្ញុំនឹងនិពន្ធទុកជូនអ្នកស្នេហាវប្បធម៌ខ្មែរទាំងអស់ដែលចង់ដឹងជីវិតនៃអ្នកស្រឡាញ់អក្សរសាស្ត្រយ៉ាងប្ដូរផ្ដាច់មួយរូប។

សរសេរចប់នៅម៉ុងទីញី ប្រទេសបារាំង

ថ្ងៃទី១០ មេសា ២០១៩

មាត់វៀច និពន្ធដោយ ប៉ិច សង្វាវ៉ាន

ប្រអប់មាត់មនុស្សយើងម្នាក់ៗបញ្ជាក់ពីអត្តចរិតរបស់យើង។ អ្នកដែលកើតមកខ្វះនេះខ្វះនោះ ឬមានលក្ខណៈមិនសមរម្យដូចគេ ខ្មែរយើងតែងតែមានជំនឿ តែងតែនិយាយថា «យើងមិនបានធ្វើបុណ សាងកុសល ពីអតីតជាតិ ឬបច្ចុប្បន្នជាតិ»។ ខ្ញុំបានអានសៀវភៅខ្លះដែលសរសេរភាសាខ្មែរ ឬបរទេស (បារាំង ឬអង់គ្លេស) បានសរសេរអំពីលក្ខណៈប្រអប់មាត់របស់មនុស្សប្រុសស្រី។ ខ្ញុំយល់ស្របថាគេសរសេរត្រូវ។

ខ្ញុំនេះរងកម្មណាស់ ជួបតែមនុស្សស្រីមួយចំនួនរិះគន់មិនសមហេតុផល អាងតែមាត់គ្មានគម្រប ចេះតែព្រួសវាចាអមិត្តតាមតែគំនិតខ្វះវិចារណញ្ញាណ មិនខ្វល់និងគ្មានវិប្បដិសារីលើពាក្យដែលខ្លួនបាននិយាយ។ ថាកូនក្មេងមិនទាន់ដឹងក្ដីចុះ គ្នាមិនទាន់ចេះពិចារណា មនុស្សកញ្ចាស់សក់ពីរពណ៌ទៅហើយ កោតនិយាយស្ដីមិនសមហេតុផល មិនខ្លាចគេវាយតម្លៃបន្ទាបបន្ថោក។

មេម៉ាយម្នាក់ដែលជាភរិយាបញ្ញវន្តម្នាក់ ដែលរស់នៅជាយក្រុងប៉ារីស៍។ តាមពិតខ្ញុំបានជួបស្ត្រីនេះតែពីរដងគត់ គឺនៅផ្ទះខ្ញុំម្ដងនៅពេលយើងអញ្ជើញមកពិសារបាយ និងម្ដងទៀត នៅផ្ទះស្ត្រីនោះដែលដែលអញ្ជើញស្វាមីខ្ញុំ និងខ្ញុំទៅបរិភោគនៅផ្ទះគាត់វិញ។ មិនដឹងជាខ្ញុំបាននិយាយពីអង្កាល់ថា «ខ្ញុំមាននិស្ស័យអាណិត និងចូលចិត្តជួយជនដែលមានជីវភាពទន់ខ្សោយក្រីក្រណាស់។ មេត្តាករុណាធម៌នេះ ជាគំរូប្រពៃដែលខ្ញុំទទួលបានពីអំពើ និងសកម្មភាពភាពរបស់លោកប៉ាចៅ យី ស៊ុម និងលោកម្ដាយ ឌីវណ្ណ ឌីឡូបែស្ស៍ តាំងពីរូបខ្ញុំនៅតូចអាយុ ៩ ឬ ១០ ឆ្នាំម្ល៉េះ។ នៅភ្នំពេញតាំងពីខ្ញុំមានអាយុ ១៣ ឬ ១៤ ឆ្នាំ ខ្ញុំចាប់ផ្ដើមដាក់ទានជាលុយ ជាសម្លៀកបំពាក់ឱ្យជនក្រីក្រដោយហេតុថា ខ្ញុំតែងតែពិចារណាធ្វើការប្រៀបធៀនខ្លួនខ្ញុំ ជាមួយនឹងអ្នកក្រីក្រតោកយ៉ាកដែលខ្ញុំបានឃើញផ្ទាល់ភ្នែក។ ធម្មជាតិស្មោះត្រង់របស់ខ្ញុំ ខ្ញុំតែងតែតំណាលពីសន្ដានចិត្តរបស់ខ្ញុំប្រាប់អ្នកដែលខ្ញុំស្រឡាញ់រាប់អាន រាប់ទាំងសាច់ថ្លៃរបស់ខ្ញុំ។ តាមពិតទៅមិនមែនមនុស្សតិចជាង ១០ ឬ ២០ ទេ ដែលខ្ញុំបាននិយាយពីទឹកចិត្តមេត្តាធម៌របស់ខ្ញុំនេះ។

ស្ត្រីម្នាក់បានលើកយកពាក្យពិតរបស់ខ្ញុំ ថាចូលចិត្តរាប់អានអ្នកក្រីក្រជាងអ្នកមាន ដែលវាយឫកមើលងាយបន្ថោកអ្នកទុរគត ទៅប្រាប់ក្មួយរបស់ស្វាមីខ្ញុំថា «ខ្ញុំចូលចិត្តរាប់អានអ្នកក្រនេះ ព្រោះតែចង់ឱ្យអ្នកទាំងនោះទ្រខ្ញុំ»។ ឱ! ម្ចាស់ថ្លៃអើយ! ខ្ញុំរាប់អានគាត់យ៉ាងស្មោះអស់ពីដួងចិត្ត គ្មានក្នុងគ្មានក្រៅ គ្មានចង់បានការកោតសរសើរពីអ្នកនេះ ឬអ្នកផងឯទៀតទេ ចុះហេតុអ្វីស្ត្រីនេះទិតៀននិយាយដើមខ្ញុំខុសពីសន្ដានចិត្តខ្ញុំទាំងស្រុងដូច្នេះ? ខ្ញុំហួសចិត្ត និងខកចិត្ត ហើយក៏ដកការរាប់អានអស់ពីបេះដូងខ្ញុំ។ ខ្ញុំមិនស្ដាយទេ មនុស្សណាក៏ដោយមិនថាជាបងប្អូន ជាញាតិសន្ដាន ឬជាមិត្ត មនុស្សដែលប៉ិនខាងវាយតម្លៃខ្ញុំមិនសមហេតុផល និងគ្មានមូលដ្ឋានពិតប្រាកដនិងច្បាស់លាស់ ខ្ញុំកាត់ចោលឥតស្រណោះ និងមិនចង់ឃើញស្រមោល ឬដានជើងមនុស្សប្រភេទនេះ។ ខ្ញុំយល់ថា សេពគប់ជនប្រភេទនេះនាំឱ្យខាតពេល ខាតទឹកមាត់ដើម្បីនិយាយគ្នា។

ខឹងពេក ថ្ងៃនេះខ្ញុំនិយាយប្រាប់អ្នកនៅជិតខាងខ្ញុំថា ប្រហែលពីជាតិមុន គាត់មានចរិតចូលចិត្តពេបជ្រាយ ឬនិយាយមិនល្អពីគេហើយ បានជាក្នុងជាតិនេះមាត់គាត់វៀច។ បើគាត់យកគំនិតមកគិតបញ្ហាល្អៗ និងសំខាន់ៗប្រហែលជាត្រូវបានគេគោរព និងកោតសរសើរ ជាជាងគេដៀលជេរ។

បុរសណាបានភរិយាបែបនេះ ច្បាស់ជាយ៉ាប់ហើយ ទោះជាបុរសនោះមានសញ្ញាបត្រខ្ពស់កម្រិតណា​ក៏ដោយ។

ខ្ញុំតែងតែបន់ព្រះរាល់យប់ សូមព្រះអង្គបញ្ចៀសមនុស្សមិនល្អពីខ្ញុំ៕

ភ្លើងប្រចណ្ឌ​​ និពន្ធដោយ ប៉ិច សង្វាវ៉ាន

មិនថាភេទស្រី ឬភេទប្រុស បើជនណាម្នាក់មានចិត្តប្រចណ្ឌស្វាមី ឬភរិយារបស់ខ្លួនហើយ ជនប្រភេទនោះបាត់បង់ទាំងអស់នូវវិចារណញ្ញាញ។ អារម្មណ៍ពួកគេត្រូវភ្លើងប្រចណ្ឌឆេះរោលរាលពេញខួរក្បាល និងដុតរោលពេញបេះដូងដែលអាចធ្វើឱ្យខូតខាត ឬបែកបាក់គ្រួសារក៏មាន។

ក្នុងមួយជីវិតរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំបានទទួលពាក្យសម្ដីរបស់ស្ត្រីនាក់ដែលធ្វើឱ្យខ្ញុំហួសចិត្ត និងគិតស្មានមិនដល់។ ខ្ញុំពិចារណាថា ចុះហេតុអ្វីបានជាស្ត្រីទាំងនេះ ព្រួសភ្លើងប្រចណ្ឌមកលើខ្ញុំដែលមិនបានប្រព្រឹត្តអំពើថោកទាបលើស្វាមីនារីទាំងនេះឡើយ ​កុំថាឡើយដល់ទៅសម្ដី ឬអាកប្បកិរិយា និងរូបកាយ។

រសៀលថ្ងៃមួយ កាលនោះខ្ញុំមានវ័យ៣០ឆ្នាំ និងមានកូនពីរនាក់ គឺស្រីម្នាក់អាយុ១៧ឆ្នាំ និងកូនប្រុសបន្ទាប់អាយុ១៦ឆ្នាំ​ ទូរសព្ទរោទ៍ឡើង សំឡេងនិងសម្ដីស្រីបញ្ញវន្តម្នាក់បានថ្លែងទាំងកំរោលមកកាន់ខ្ញុំថា៖

-មើលវិក្កយបត្រទូរសព្ទ ឃើញតែផ្ទះនេះដែលប្ដីខ្ញុំបានហៅមកមិនឈប់ឈរ…

ខ្ញុំមិនបាច់គិតច្រើនថាអ្នកដែលខំហៅទូរសព្ទមករករឿងខ្ញុំនេះ ជាអ្នកដែលខ្ញុំមិនស្គាល់ឡើយ។ ខ្ញុំស្គាល់ច្បាស់ណាស់សំឡេងរបស់អតីតមិត្តនារីខ្ញុំដែលបានរួមថ្នាក់រៀនទីបញ្ចប់នៃវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ។ ខ្ញុំក៏បានឆ្លើយទៅវិញយ៉ាងហី និងចិត្តត្រជាក់៖

-ហេតុអ្វីក៏ឯងមិនហាមប្ដីរបស់ខ្លួន ឬសួរដើមហេតុ ហៅទូរសព្ទមកខ្ញុំញឹកញាប់? ខ្ញុំគ្រាន់តែជាអ្នកលើកទូរសព្ទមកស្ដាប់ ខ្ញុំខុសដែរឬ? ធម្មតា មិនថាខ្លួន មិនថាខ្ញុំទេ កាលណាទូរសព្ទក្នុងផ្ទះរោទ៍ហើយ ត្រូវតែលើកស្ដាប់និងឆ្លើយ។ ហេតុអ្វីថាឱ្យខ្ញុំ។ គួរតែសួរប្ដីរបស់ខ្លួនជាមុនសិន ឬក៏ហាមប្ដីខ្លួនទៅ មុននឹងព្រួសកំហឹងលើខ្ញុំ។ សូមបញ្ជាក់ខ្លីថា៖ លោកប្ដីរបស់ខ្លួនទូរសព្ទមកសួរអំពីចំនួនអ្នកចូលរួមក្នុងរាត្រីជប់លៀងរាំកម្សាន្ត ដើម្បីរកកម្រៃមកផ្គត់ផ្គង់សកម្មភាពអក្សរសាស្ត្រ នៃសមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរនៅបរទេស ដោយចង់ដឹងថា តើមានភ្ញៀវចូលរួមសមតាមប្រាថ្នាឬទេ? ខ្លួនក៏ដូចខ្ញុំដែរ កាលណាទូរសព្ទក្នុងផ្ទះរោទ៍ ត្រូវតែលើកដើម្បីឆ្លើយជាដរាប។

ប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយមក អ្នកដែលហៅទូរសព្ទមកខ្ញុំច្រើនលើកច្រើនសារនោះ ក៏បានហៅមកទៀត។ ខ្ញុំបាននិយាយតាមត្រង់៖

-សូមលោកឈប់ហៅមកខ្ញុំទៀត។ ភរិយាលោកប្រចណ្ឌលោកជាមួយខ្ញុំមិនសមហេតុផល។ ខ្ញុំឆ្លៀតពេលនេះជម្រាបលោកឱ្យប្រាប់ភរិយាលោកផងថា ខ្ញុំនេះមិនយកប្ដីនរណាទេ។

ខ្ញុំមានប្ដីមានទាំងកូន។ ខ្ញុំជាមនុស្សមានពូជអម្បូរ បើទោះជាខ្ញុំនៅទំនេរឯកា ក៏ខ្ញុំមិនសម្លឹងស្វាមីរបស់ស្ត្រី។​

ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ខ្ញុំឈប់ទាក់ទងគ្រួសារនេះ ហើយក៏មិនដែលនឹកស្ដាយអតីតមិត្តនារីរួមថ្នាក់ម្នាក់នេះទាល់តែសោះ ពីព្រោះខ្ញុំមិនឱ្យនរណាម្នាក់ប្រមាថតម្លៃទឹកចិត្តរបស់ខ្ញុំជាដាច់ខាត។ លើសពីនេះពូជរបស់ខ្ញុំ គ្មាននរណាម្នាក់យកស្វាមី ឬយកភរិយារបស់នរណាឡើយ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ខ្ញុំសុខចិត្តហត់នឿយធ្វើការបម្រើសមាគមតែម្នាក់ឯង មិនត្រូវការសមាជិកម្នាក់នេះ ដែលមិនបានជួយខ្ញុំម្ដងណានោះទេ។ មនុស្សខ្លះធ្វើការកាប់គាស់ លីសែងធ្ងន់ៗ គេមិនត្អូញត្អែរមួយម៉ាត់ផង ចុះត្រឹមការចំណាយពេលវេលាដើម្បីសមាគមមួយដែលខ្ញុំស្រឡាញ់អស់ពីដួងចិត្ត ដើម្បីអក្សរសាស្ត្រជាតិ ទោះណាជាមានកិច្ចការច្រើនជាងនេះក៏ខ្ញុំអាចទ្រាំទ្របំពេញកាតព្វកិច្ចខ្ញុំជាអ្នកបង្កើតសមាគមនេះ ប្រៀបបីដូចជាមាតាល្អម្នាក់ដែលបានបង្កើតកូនមកហើយត្រូវតែចិញ្ចឹម និងមើលថែបុត្រីបុត្រា ទោះជាអត់ងងុយ ភ្ញាក់កណ្ដាលយប់អាធ្រាត្រក៏ដោយ៕

សរសេរនៅថ្ងៃទី១០ មេសា ២០១៩

នេះឬចិត្តប្រុស?វណ្ណកម្មទី១របស់ខ្ញុំផ្សាយឆ្នាំ១៩៦៨

ខ្ញុំ​បានចាប់ផ្តើមបម្រើអក្សរសាស្រ្តជាតិយើងតាំងពីឆ្នាំ១៩៦៨ គីតាំងពីក្នុងយុវវ័យម្ល៉េះដោយបានសរសេររឿងពិតមួួយរបស់នារីម្នាក់ដែលរៀនក្នុងវិទ្យាល័យព្រះយុគន្ធរដូចខ្ញុំដែរ តែគេរៀនថ្នាក់ធំជាងខ្ញុំ។ កាលនោះ ខ្បាននិពន្ធរឿង«នេះឬចិត្តប្រុស?»ប្រើរហស្សនាមថា«​ព្រហ្ម​ សុទ្ធធីតា»ចេ្ផញផ្សាយនៅឆ្នាំ១៩៦៨តាមសារព័ត៌មាន«កោះសន្តិភាព»ដែលមានលោក«ជូ ថានី»ជាចាងហ្វាង។ ក្នុងឆ្នាំដដែលនោះ ប្រលោមលោកទី១របស់ខ្ញុំនេះត្រូវបានលោកម៉ៅ ប៊ុនថនសុំយកទៅផ្សាយក្នុង«នាទីភាគនិទានរឿងប្រលោមលោក»តាមរលកអាកាសនៃវិទ្យុជាតិនៅភ្នំពេញរយះពេល៣ខែទើបចប់។ សូមបញ្ជាក់ដែរថា​ លោក«ម៉ា ឡៅពី»បាននិពន្ធចម្រៀង១បទដែលមានចំណងជើងថា​«នេះឬចិត្តប្រុស?»ដែលច្រៀងដោយអ្នកស្រិ«សូ​ សាវឿន»​ដែលរស់នៅប្រទេសបារាំងសព្វថ្ងៃនេះ។ខ្ញុំនឹងសរសេរលំអិតក្នុងសៀវភៅជីវប្រវត្តិរបស់ខ្ញុំដែលត្រូវសរសេរឆ្នាំនេះក្រោយពីបានសរសេរចប់រឿងពិតក្នុងរបបប្រល័យពូជសាសន៍ជាមួយប្អូនស្រិខ្ញុំ២នាក់ដោយប្រើនាមត្រកូលផ្ទាល់ខ្លួនគឺ«ព្រហ្ម»ដើម្បីជាមធ្យោបាយរក មិត្តរួមថ្នាក់តាំងពីបថមសិក្សា អនុវិទ្យាល័យនិងវិទ្យាល័យ មិត្តនារីនិងមិត្តរួមថ្នាក់ក្នុងអនុវិទ្យាល៏យ វិទ្យាល័យ​ និង«មហាវិទ្យាល័យនិតិសាស្ត្រនិងវិទ្យាសាស្រ្តសេដ្ឋកិច្ច» មហាវិទ្យាល័យអក្សរសាស្ត្រនិងមនុស្សសាស្រ្»ព្រមទាំង«មហាវិទ្យាល័យគរុកោសល្យ»ត្រូវបែកគ្នាព្រោះតែសង្គ្រាមនិងការភៀសខ្លួនចេញពីមាតុភូមិកំណើតដើម្បីគេចចេញពីរបបប្រល័ួយពូជសាសន៍។«។ សូមជ្រាបបដេរថា​ ក្រោយពីរៀបការ ខ្ញុំពាក់ឈ្មោះស្វាមីីទាំងមូលគឺ «ប៉ិច ឈុន»នៅភ្នំពេញ​ (មិនដុចនៅ ស្រុកបារាំងទេ ស្រី្តដែលរៀបការពាក់នាមត្រកូលស្វាមី គឺ ប៉ិច និងប្រើអត្តនាមរបស់ខ្លួនដដែល«ប៉ិច ​សង្វាវ៉ាន»គឺឈ្មោះដែលខ្ញុំប្រើរាល់ថ្ងៃ ​)។
«ក្នុងវិស័យអក្សរសាស្ត្រ ខ្ញុំបាននិពន្ធរឿង«នេះឬចិត្តប្រុស?»ឆ្នាំ១៩៦៨ដោយដាក់រហស្សនាមថា «ព្រហ្ម សុទ្ធធីតា»។ គឺជារឿងរបស់នារី២នាក់ដែលបាននិយាយរឿងពិតរបស់គេប្រាប់ខ្ញុំ ។ ម្នាក់នៅភ្នំពេញនិងម្នាក់
ទៀតនៅព្រៃវែង។
អនុស្សាវរីយ៍១ដែលចាំមិនភ្លេចគឺ កាលនោះ មានអ្នកស្តាប់រឿងប្រលោមលោកដែលជាវណ្ណកដំបូងរបស់ខ្ញុំម្នាក់
បានតែងចម្រៀងខ្ញុំ១បទបន្ទាប់ពីរឿងនេះបានផ្សាយតាមសារព័ត៌មាន«កោះសន្តិភាព»ដែលមានលោក«ជូ ថានី»ជាចាងហ្វាង។
ក្នុងឆ្នាំដដែលនោះ ប្រលោមលោកទី១របស់ខ្ញុំនេះត្រុវបានលោក«ម៉ៅ ប៊ុុនថន»សុំយកទៅផ្សាយក្នុង
«នាទីភាគនិទានរឿងប្រលោមលោក»តាមរលកអាកាសនៃវិទ្យុជាតិនៅភ្នំពេញរយះពេល៣ខែទើបចប់។ សូមបញ្ជាក់ដែរថា​ លោក«ម៉ា ឡៅពី»ក៏បាននិពន្ធចម្រៀង១បទមានចំណងជើងថា​«នេះឬចិត្តប្រុស?»។ បទនេះច្រៀងដោយអ្ន្នកស្រីសូ សាវឿន
កាលនោះ អ្នកស្តាប់របស់ខ្ញុំម្នាក់ឈ្មោះ «ជា ម៉ាក់លីន»បាននិពន្ធបទ «សំណោកយុុវនារីនិពន្ធ»ដើម្បីលើក
ទឹកចិត្តខ្ញុំក្រោយពីបានដឹងថា«មានអ្នកស្តាប់ម្នាក់នៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំងឈ្មោះ«ឃ្នុះ ទាំ»បានទិទៀនថា«ខ្ញុំសរសេរ
រឿងពិតរបស់ខ្ញុំហើយបង្អាប់ប្រុសៗ»។ ខ្ញុំតូចចិត្តពេកក៏បាននិយាយជម្រាបអ្នកស្រី«ជា ​ម៉ាក់លីន»​អ្នកស្តាប់ម្នាក់
ដែលសរសើររឿងដែលខ្ញុំនិពន្ធដំបូងនេះ។​ អ្នកបង ជាម៉ាក់លីនក៏បាននិពន្ធទំនុកច្រៀង១តាមលំនាំបទ«នេះឬចិត្
ប្រុសដាក់ចំណងជើង«សំណោកយុវអ្នកនិពន្ធនារី»។ បទនេះមានទំនុកថា
«គ្រាន់តែខ្ញុំចងក្រងប្រលោមលោក
មតិគគោកពេបជ្រាយជេរស្តី
គិតទៅនារីគ្មានសិទ្ធសេរី
បើចង់ធ្វើល៏អ្វីក៏ខុសទាំងអស់។
ខំរៀនពីតូចរហូតពេញវ័យ
វិជ្ជាថ្លាថ្លៃគ្មានបានការសោះ
សាកល្បងចំណេះប្រែក្លាយជាខុស
គេចោទដាក់ទោសថាខុសក្រិត្យក្រម»
ខ្ញុំនឹងសរសេរលំអិតក្នុងរឿង «ខ្ញុំជាស្រី»ដែលត្រូវនិពន្ធឆ្នាំ២០១៨នេះ។
ផ្ទះអ្នកបងជា ម៉ាក់លីនដែលជាអ្នកនិពន្ធបទនេះ ដើម្បីលើកទឹកចិត្តខ្ញុំ ស្ថិតនៅម្តុំអាគារអាយស្ម័យយានកម្ពូជា។​ខ្ញុំសង្ឃឹមថានិងបានទទួលដំណឹងពីអ្នកបង៕

ច្បាប់ស្រី និពន្ធដោយកវីបណ្ឌិត មឺុន ម៉ៃ និង​វិភាគដោយបណ្ឌិត វ៉ាន់ឌី កាអុន

ថត​ក្រ​ប​ដោយ ឃុត សុខឿន

ថត​ក្រ​ប​ដោយ ឃុត សុខឿន

បណ្ឌិត វ៉ាន់ឌី កាអុន បានវិភាគពីវណ្ណកម្មកំណាព្យ «ច្បាប់ស្រី និពន្ធដោយកវីបណ្ឌិត មឺុន ម៉ៃ» ហើយ​បាន​ផ្សាយនៅវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI កាល​ពី​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​មកនេះ ក្នុង​នាទី​អក្សរសិល្ប៍​ខ្មែរ។

នៅក្នុងអក្សសិល្ប៍ខ្មែរគេឃើញមានពាក្យប្រៀបប្រដៅម្យ៉ាងដែលហៅថា ច្បាប់ស្រី។ អ្នកប្រាជ្ញបណ្ឌិតខ្មែរ ហាក់បី​ដូច​ជា​យក​ចិត្ដ​ទុក​ដាក់​​អំពី​ការ​អប់​រំ​ស្ដ្រី​ភេទ​នេះ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្លា។ ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​ខ្មែរ​ពីរ​អង្គ​គឺ ព្រះ​រាជ​សម្ភារ និង​ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ហារីរៈ​រាមា​រិស្ស​រា​ធិប​តេយ្យ​ព្រះ​អង្គ​ឌួង​ ក៏​ហាក់​បី​ដូច​ផ្ដល់​សារ​សំខាន់​ពិសេស​ទៅ​អោយ​ដល់​ការ​អប់​រំ​នេះ​ដែរ។ នេះ​ជា​ការ​ធម្មតា​ទេ​ ព្រោះ​សង្គម​ខ្មែរ​ជា​សង្គម​មាតា​ធិប​​តេយ្យ គឺ​ស្រី​មាន​តួនា​ទី​ដឹក​នាំ​ដ៏​សំខាន់ បើ​ស្ដ្រី​មាន​ឥរិយា​បថ​បែប​ណា គ្រួសារ​និង​សង្គម​ទាំង​មូល​ក៏​មាន​លក្ខណៈ​បែប​នោះ​ដែរ។ ក៏​ប៉ុន្ដែ​គេ​សង្កេត​ឃើញ​ផង​ដែរ​ថា ពាក្យ​ទូន្មាន​ទាំង​ឡាយ​នោះ យក​ចិត្ដ​ទុក​ដាក់​ជា​ពិសេស​អំពី​ទំនាក់​ទំនង​រវាង​ប្ដី​និង​ប្រពន្ធ​។

នៅថ្ងៃអាទិត្យនេះខ្ញុំសូមលើក​ឡើង​អំពី​ច្បាប់​ស្រី របស់​បណ្ឌិត​ម៉ឺន ម៉ៃ ដែល​ត្រូវ​គេ​បញ្ចូល​មក​ក្នុង​កម្ម​វិធី​សិក្សា​អក្សរ​សាស្ដ្រ​ខ្មែរ​នៅ​តាម​សាលា​រៀន​។ ក្រៅ​ពី​ប្រៀន​ប្រ​ដៅ​ស្រី​ជា​ភិរិយា អោយ​គោរព​ប្ដី​គ្រប់​ប្រការ បណ្ឌិត​ម៉ឺន​ម៉ៃ​បាន​លើក​ឡើង​អំពី​ប្រភព​នៃ​ការ​សៅ​ហ្មង​ ៣​យ៉ាង ដែល​លោក​​ហៅ​ថា​ភ្នក់​ភ្លើង​ទាំង​បី គឺ​១ យក​រឿង​មិន​ល្អ​ពី​ក្រៅ មក​ដុត​អោយ​ឆេះ​សន្ធោស​ន្ធៅ​នៅ​ក្នុង​ផ្ទះ រឺ​ក៏​យក​រឿង​ខាង​ក្នុង​ផ្ទះ​ទៅ​អុច​បង្កាត់​អោយ​ឆេះ​នៅ​ខាង​ក្រៅ។ ​ប្រភព​រឿង​សៅ​ហ្មង​ទី​ពីរ​គឺ ការ​ប្រើ​ពាក្យ​ពេចន៍ មិន​គួរ​គប្បី​ចំពោះ​មាតា​បិតា និង​ការ​មិន​រវល់​ញិក​ញ៉ុក ក្នុង​ការ​ផ្គាប់​ចំណី​អាហារ​ដល់​ឪពុក​ម្ដាយ និង​ប្ដី ។ អំពើ​សៅ​ហ្មង​ទី៣ កើត​ចេញ​មក​ពី​ការ​រួម​រក្ស​ជា​មួយ​ប្ដី គឺ​មិន​ត្រូវ​ធ្វើ​អ្វី​អោយ​ស្វាមី​អាក់​អន់​ស្រពន់​ចិត្ដ​ឡើយ​។

ដោយ​អនុ​វត្ដ​ពាក្យ​ទូន្មាន​ជា​មូល​ដ្ឋាន​ទាំង​ឡាយ​នេះ សង្គម​បូរាណ​ខ្មែរ​មាន​លក្ខណ​ដ៏ល្អ​ប្រពៃ រី​ឯ​បុរស​វិញ​តាម​រយ​ច្បាប់​ប្រុស​របស់​បណ្ឌិ​ម៉ៃ​ដដែល ក៏​ត្រូវ​ប្រកាន់​ឥរិ​យាបថ​អោយ​បាន​សម​សួន​ដែរ ទើប​រក​ភាពសុខ​ក្សេម​ក្សាន្ដ​នៅ​ក្នុង​គ្រួសារ​បាន​។

យ៉ាង​ណា​មិញ​រឿង​រាវ​សៅ​ហ្មង​ទាំង​ឡាយ​ដែល​កើត​ឡើង​ក្នុង​គ្រួសារ ក៏​កើត​ឡើង​បណ្ដាល​មក​ពី​ការ​មិន​គោរព​ក្រិត​ក្រម​ទាំង​ឡាយ​នោះ​ដែរ​។ រី​ឯ​បញ្ហា​ដែល​ចោទ​ឡើង​ក្នុង​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ គឺ​សំនួរ​ដែល​ថា ហេតុ​ដូចម្ដេច​បាន​ជា​ប្រពន្ធ​ត្រូវ​គោរព​ផ្គាប់​ផ្គុន​ប្ដី​ដល់​ថ្នាក់​នេះ បើ​ម្នាក់​ៗ​សុទ្ធ​តែ​មាន​សេរី​ភាព រឺ​ឥស្សរ​ភាព​រៀង​ៗ ខ្លួន​នោះ​។

តាម​ការ​ពិត​បណ្ឌិត​ម៉ឺន​ម៉ៃ​ចង់​និយាយ​អំពី​ក្បួន​ចិត្ដ​សាស្ដ្រ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ គឺ​អំពី​អាថិ៍​កំបាំង​ដែល​ជា​កត្ដានៃ​ទំនាក់​ទំនង​ល្អរ​វាង​ប្ដី​និង​ប្រពន្ធ ហើយ​ដែល​ជា​មូល​ដ្ឋាន​នៃ​វប្បធម៌ និង​អរិយ​ធម៌​ខ្មែរ។ តាម​ការ​ពិត​ផ្ទុយ​ពី​មតិ​ទូ​ទៅ សង្គម​ខ្មែរ​ជា​សង្គម​ដែល​ស្រ្ដី​ជា​អ្នក​ដឹក​នាំ និង​ចាត់​ចែង​កិច្ច​ការ​គ្រប់​សារ​ពើ។ ទោះ​បី​មាន​ការ​កៀប​សង្កត់ ផ្ចាញ់​ផ្ចាល​ពី​សំណាក់​ចរន្ដ​បិតា​ធិប​តេយ្យ​ ដែល​មក​ពី​ចិន និង​ឥណ្ឌៀ​ក្ដី ហើយ​ទោះ​បី​មាន​ឥទ្ធិ​ពល​ផ្សេង​ៗ​ទៀត​មក​ពី​អ៊ឺរ៉ុប​ក្ដី​ ក៏​សង្គម​ខ្មែរ​ នៅ​តែ​ស្ថិត​នៅ​ជា​​សង្គម​មាតា​ធិប​តេយ្យ​ដដែល។ ស្ដ្រី​ដែល​ជា​ប្រពន្ធ រឺ​មាតា​ នៅ​តែ​ស្ថិត​នៅ​ជា​អ្នក​សំរេច​ចុង​ក្រោយ​បង្អស់​ដដែល​ជា​ដដែល។ រី​ឯ​ច្បាប់​ក្បួន​របស់​ម៉ឺន​ម៉ៃ មាន​គោល​ដៅ​ពីរ​ផ្ទុយ​គ្នា​ជា​មូល​ដ្ឋាន គឺ​ផ្ដល់​ទៅ​អោយ​ស្រ្ដី​ជា​ភរិយា នូវ​លទ្ធ​ភាព រឺ​អំណាច​ចិត្ដ​សាស្ដ្រ​គ្រប់​គ្រាន់​ សំរាប់​គ្រប់​គ្រង​គ្រួសារ​ផង ហើយ​ធ្វើ​ការ​គៀប​សង្កត់​ទៅ​លើ​ឥស្សរ​ភាព​របស់​ស្ត្រី​ផង​ដែ។រ ហើយ​នេះ​មិន​ខុស​ប៉ុន្មាន​ពី​ក្បួន​នយោ​បាយ​សំរាប់​គ្រប់​គ្រង​ប្រ​ទេស​នោះ​ទេ។ ម៉ឺន​ម៉ៃ​ បាន​បង្ហាញ​អោយ​ឃើញ​ជា​អាទិ​ថា អំណាច​របស់​ស្រ្ដី​ទៅ​លើ​បុរស គឺ​ការ​តំរូវ​ចិត្ដ​បុរស​គ្រប់​បែប​យ៉ាង គឺ​ថា​បុរស​មិន​អាច​ចាប់​ចិត្ដ​ទៅ​លើ​អ្នក​ណា​ទៀត​បាន​ឡើយ។ បើ​ប្រពន្ធ​ប្រកាន់​ខ្ជាប់​នូវ គោល​ការណ៍​ទាំង​អម្យាល​មាណ​នោះ ជា​ពិសេស​នៅ​ក្នុង​ការ​រួម​រក្ស​ស្នេហា។ ដូច្នេះ​ឃើញ​ថា គោល​ការណ៍​ទាំង​នោះ ជា​ការ​បង្កើត​នូវ​សម្ផស្ស​មួយ​ដ៏​ខ្លាំង​ខ្លា សំរាប់​នារី​ខ្មែរ​។

នៅ​ក្នុង​វប្ប​ធម៌​អរិយ​ធម៌​ខ្មែរ​សុទ្ធ​សាទ ចរន្ដ​ចរិយា​មាយាទ​ទន់​ភ្លន់​ ជា​សោភណ្ឌ​សាស្ដ្រ​មួយ​ប្រ​ភេទ​ដែល​ទាក់​ទាញ​អារម្មណ៍​អ្នក​ផង​ទាំង​ពួង។ ប៉ុន្ដែ​ក៏​ជា​អាវុធ​មួយ​ដ៏ស្រួច​ស្រាវ​ផង​ដែរ នៅ​ក្នុង​ករណី​ដែល​គេ​យក​ទៅ​ប្រើ​សំរាប់​គោល​ដៅ​ផ្សេង​ៗ​ទៀត ក្រៅ​ពី​ការ​កសាង​សុភ​មង្គល​ក្នុង​គ្រួសារ។ ពាក្យ​ខ្មែរ​តែង​ពោល​ថា ក្ដៅ​ស៊ី​រាក់ ត្រជាក់​ស៊ី​ជ្រៅ រឺ ទឹក​ត្រ​ជាក់ ត្រី​កុម​​ជា​ដើម។​ ទាំង​នេះ​តាម​ការ​ពិត​ទៅ​សុទ្ធ​តែ​ជា​ក្បួន​ចិត្ដ​សាស្ដ្រ​សំរាប់​សង្គម​ខ្មែរ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​។

ជួសជុលអង្គរ​ទំនុកច្រៀងនិពន្ធដោយកវី អ៊ីវ ​ហួត

 

PHOTO IV HUOT ORIGINAL

១- យើងកើតជាខ្មែរស្រឡាញ់ខ្មែរ

ជាតិយើងៗថែឱ្យសុខសប្បាយ

មានបានគ្រប់គ្នាទឹកមុខរីករាយ

សប្បាយចាយវាយចិញ្ចឹមគ្រួសារ។

២ – យើងបើកទ្វារចិត្តទទួលវប្បធម៌

ចំណានបវរល្អផុតលោកា

នៃទ្វីបទាំងប្រាំចងចាំរចនា

ចែកចេញគ្រប់គ្នាបំផុុសអង្គរ។

បន្ទរ  – យើងបណ្តាក់ខ្យងក្មេងចាស់ប្រុសស្រី

ប្រឌិតហើយឆ្នៃបង្កើតបង្ករសម្បត្តិសម្បូរណ៍

សប្បាយនគរជួសជុលអង្គរជាមួួយលោកា។

៣  – យើងចងគម្ពីសាមគ្គីសេដ្ឋកិច្ច

ក្បួនសង្គមកិច្ចសេរីថ្លៃថា្ល

បណ្តុះអ្នកប្រាជ្ញគ្រប់ផ្នែកវិជ្ជា

ជួយកម្ពុជាគ្រាប៉ាស៊ីហ្វីក៕

ដកស្រង់ចេញពីថាសចម្រៀង «នឹកស្រុក» NOSTALGIE

Collection MERVEILLES D’ANGKOR

Angkor Phnom Penh 2000

អង្គរ-ភ្នំពេញ-ប៉ារីស៍

 

 

 

 

លោកគ្រូ ប៊ុន ថាន់​ និងភរិយាសក់ អៀងព្រមទាំងកូន ប្រុសម៉ុង ហ្វី អនុស្សាវរីយ៍១ក្នុងពេលភៀសខ្លួន ដែល មិនអាចបំភ្លេចបានឡើយនៅភូមិនួនញ៉ាងប្រទេសលាវ

ខាងក្រោមនេះជាទំព័រដួងចិត្តដែលភរិយារបស់លោកគ្រូប៊ុន​ថាន់បានសរសេរទុក

ឱ្យខ្ញុំជាអនុស្សាវរីយ៍នៅក្នុងពេលដែលយើងបានស្គាល់គ្នានិងបានរស់នៅជាមួួយគ្នា

ក្នុងសាលាឆាន់ដ៏កញ្ចាស់មួយដែលគេបោះបង់ចោលក្នុងឃុុំ«នួនញ៉ាង»ប្រទេសលាវ។

សាលានោះគ្មានជញ្ជាំងទេ ជាសាលាក្នុងវាលរហោដ្ឋានមួួយដែលហ៊ុំព័ទ្ធដោយដើម

ឈើធំៗប្រៀបដូចជានៅក្នុងព្រៃស្រ្មសាន។  ក្នុងពេលយប់ម្តងៗ សម្លេងចចកវយំគួរឱ្យ

ភ័យខ្លាចខ្លាចណាស់ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះមានទីនេះក៏បិសាចលងបន្លាចទៀតផង។

ប្រុសធំដែលកូនប្រុសខ្ញុំឈឺគ្រុនក្តៅស្រែករវើរវាយថា «យក្សធំណាស់ម៉ាម៉ង់»។

(MAMANគឺជាពាក្យហៅមាតាដែលគ្រួសារខ្ញុុុំមានទម្លាប់ហៅដូច្នេះតរៀងៗមកតាំង

ពីដើម​ ដែលប្រែជាខ្មែរថា« លោកម៉ាក់ ឬអ្នកម៉ាក់​ ឬម៉ាក់ ​ឬម៉ែទៅតាមទម្លាប់​នៃការ

និយមនិងថាន:វណ្ណះនៃគ្រួសារនិមួយៗក្នុងសង្គមខ្មែរយើង)។

នៅនោះមានបីសាចលងបន្លាច។ ចំណែកឯប្អូនប្រុសខ្ញុំម្នាក់ដែលឈឺគ្រុនក្តៅដែរបាន

ឃើញមនុស្សមាឌធំៗខ្ពស់កាប់ដើមចេកពន្លំលើក្បាលរបស់គេ។

ក្នុងពេលអាសន្ននោះ លោកគ្រូ ប៊ុនថាន់ដែលជាគ្រូកីឡាម្នាក់ធំខ្ពស់និងមានមនុស្សធម៌

ពេញបេះដូងបានអៀវស្វាមីខ្ញុុំដែលកំពុុងតែឈឺធ្ងន់ដើរមិនរួចពីភូមិមឿងភីនទៅភូមនួនញ៉ាង

ដែលមានចម្ងាយ១០គីឡូម៉ែត្រ ព្រោះ ​នៅទីនោះមានផ្ទះពេទ្យ។ សមាជិកគ្រួសារខ្ញុុំដែលមាន

ចំនួន១៨នាក់ត្រូវជំងឺគ្រុនចាញ់នៅតែខ្ញុំម្នាក់គត់។

ក្រុមគ្រួសារខ្ញុុំទាំងមូលមិនអាចបំភ្លេចគុណបំណាច់របស់លោកគ្រូប៊ុនថាន់ក្នុងគ្រាដ៏កំសត់

វេទនានេះបានឡើយ។ យើងតែងតែនឹកនិងស្វែងរកចង់ជួបលោកគ្រូនិងភរិយាព្រមទាំងម៉ុង

ហ្វីដែលជាកូនប្រុសរបស់លោកគ្រួនិងភរិយាឈ្មោះសក់ អៀងជានិច្ច​ ប្រសិនបើលោកគ្រូនិង

គ្រួសារនៅមានរស់រានមានជីវិតក្នុងប្រទេសណាក៏ដោយ។

សូមទាក់ទងតាមសារអេឡិចត្រូនិចនេះ​ aeke.sp@gmail.comនិងតាមគេហទំព័រនេះ៕

 

ឃ្លា កវី អ៊ីវ ហួត

«ឃ្លាពីរោះ​សង្គ្រោះ​វប្បធម៌

អ្នក​អាន​ត្រេកអរ​សរសេរ​សៀវភៅ»។

 

សុន្ទរកថា លោក លឹម ប៊ុន ឡេង

សុន្ទរកថា

លោក លឹម ប៊ុន ឡេង

តំណាងលោកស្រី ប៉ិច សង្វាវ៉ាន

ប្រធានសមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរនៅបរទេស

img_9406-pech-s%e1%9e%9f%e1%9f%86%e1%9e%96%e1%9f%87

សូមគោរពឯកឧត្តម សុខ អាន ទេសរដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីទីស្តីការគណរដ្ឋមន្ត្រី និង

លោកជំទាវជាតំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់សម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃ

ប្រទេសកម្ពុជា!

សូមគោរពឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក-លោកស្រីនាងកញ្ញាជាទីគោរព!

សមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរនៅបរទេស «ស.អ.ខ.ប.» AEKE បានកើតចេញ

ជារូបរាងក្នុងប្រទេសបារាំងនៅថ្ងៃទី២ខែកក្កដាឆ្នាំ១៩៨៩ដោយសារការផ្តួច

ផ្តើមគំនិតរបស់លោកស្រីប៉ិច សង្វាវ៉ានដែលជាអ្នកនិពន្ធខ្មែរមួយរូបចាប់ពីឆ្នាំ

១៩៦៨។ លោកស្រីលជាអតីតសមាជិកាសកម្មមួយរូប(Membre active)នៃ

សមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរពីដើម។ គឺដោយសារការស្រឡាញ់អក្សរសាស្ត្រខ្មែរប្តូរ

ផ្តាច់នេះហើយទើបលោកស្រីប៉ិច សង្វាវ៉ាន បានធ្វើពលិកម្មចំណាយពេល

វេលាឥតនឿយណាយខំប្រឹងប្រែងដឹកនាំសមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរនៅបរទេស

ប្រចាំនៅប្រទេសបារាំងជាង១០ឆ្នាំមកហើយ។ សកម្មភាពលើកតម្កើងអក្សរ

សាស្ត្រនេះ ក៏បានត្រូវជ្រួតជ្រាបដល់បេះដូងកូនខ្មែរមួយចំនួនក្នុងប្រទេស

បារាំងហើយចាប់អារម្មណ៍និងជួយគាំទ្រទាំងផ្លូវចិត្តនិងផ្នែកថវិកា។ រូបខ្ញុំផ្ទាល់

លឹមប៊ុនឡេងក៏បានចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងសកម្មភាពខាងលើនេះដោយបានខំ

ជួយផ្សព្វផ្សាយ ឧបត្ថម្ភជាប្រាក់កាស និងជួយធ្វើជាមេប្រយោគ។

ថ្ងៃនេះ  ខ្ញុំបាទមានកិត្តិយសតំណាងលោកស្រីប៉ិច សង្វាវ៉ាន ប្រធានសមាគម

អ្នកនិពន្ធខ្មែរនៅបរទេសប្រចាំនៅប្រទេសបារាំង ក្នុងការទទួលភារៈកិច្ចនាំ

រង្វាន់មកចែកជូនជ័យលាភីក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដែលមិនអាចទៅទទួលរង្វាន់

ក្នុងប្រទេសបារាំងនៅថ្ងៃទី២០មករាកន្លងទៅ។

សមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរនៅបរទេស(ស.អ.ខ.ប) (A.E.K.E.)មានសេចក្តីសោក

ស្តាយយ៉ាងខ្លាំងពីព្រោះពុំទាន់មានលទ្ធភាព ដោយខ្វះថវិកាបោះពុម្ពប្រលោម

លោក ស្នាដៃជ័យលាភីដែលជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ដើម្បីលើកតម្លៃនិងលើក

ទឹកចិត្តអ្នកនិពន្ធ។ ខ្ញុំបាទក៏សូមជម្រាបដែរថា ពិធីចែករង្វាន់ក្នុងប្រទេសបារាំង

បានប្រព្រឹត្តទៅដោយអឹកធឹកដោយមានវត្តមានឯកឧត្តមប្រាក់ សុខុនឯកអគ្គរាជ

ទូតខ្មែរប្រចាំប្រទេសបារាំង និងលោកជំទាវចូលរួមផងដែរ។

លោកស្រីប៉ិច សង្វាវ៉ានមានចិត្តស្តាយក្រៃលែង ដោយមានធុរៈមិនអាចអញ្ជើញ

មកបំពេញភារកិច្ចនេះដោយផ្ទាល់ដៃ ប៉ុន្តែលោកស្រីផ្ញើសេចក្តីថ្លែងអំណរគុណដ៏

ជ្រាលជ្រៅចំពោះលោកយូ បូ ប្រធានសមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ

ដែលអញ្ជើញមកក្នុងពិធីចែករង្វាន់អក្សរសិល្ប៍«សន្តិភាពលើកទី២»ឆ្នាំ២០០០

នេះ។ លោកស្រីប្រធានក៏សូមផ្ញើសេចក្តីនឹករលឹកនិងមិត្តភាព ភាតរភាព សាមគ្គី

ភាពនិងការស្រឡាញ់រាប់អានដ៏ស្មោះសបំផុតចំពោះអស់លោក-លោកស្រីដែល

ជាកវីអ្នកនិពន្ធខ្មែរទាំងអស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ខ្ញុំបាទសូមជម្រាបថា ថ្វីត្បិតតែ

ជីវភាពរស់នៅក្នុងប្រទេសបារាំងមមាញឹកពិតមែនតែសមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរនៅ

បរទេសប្រចាំនៅប្រទេសបារាំងមានការរីកចម្រើនបោះជំហានទៅមុខជានិច្ចគួរ

ឲ្យសង្ឃឹម។ នេះក៏ដោយសារការខំប្រឹងប្រែងឥតសំចៃកម្លាំងកាយកម្លាំងចិត្ត

និងគោលគំនិត ព្រមទាំងរក្សាទំនាក់ទំនងស្ទើរតែមិនដែលស្គាល់ការសម្រាក

របស់លោកស្រីប្រធាន ប៉ិច សង្វាវ៉ាន។

គោលបំណងធំបំផុតគឺចង់ឲ្យខ្មែរយើងទោះនៅទីណាក៏ដោយ ស្គាល់តម្លៃ អក្សរ

សាស្ត្រនិងវប្បធម៌ជាតិខ្មែររបស់យើង ព្រោះថា អក្សរសាស្ត្រ អក្សរសិល្ប៍ដែល

មែកធាងនៃវប្បធម៌នេះជាអត្តសញ្ញាណរបស់ជាតិយើង។

ប្រទេសនីមួយៗមានគណបក្សនយោបាយ២ឬ៣ ឬច្រើនពិតមែន តែវប្បធម៌មាន

តែមួយគត់។ វប្បធម៌នេះហើយជាព្រលឹងនៃជាតិនិមួយៗ។

ប្រទេសណាឬជនណាម្នាក់ដែលបាត់បង់វប្បធម៌គឺប្រៀបដូចជារូបកាយនិងគ្មាន

ព្រលឹង។

ឆន្ទៈរបស់សមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរនៅបរទេសប្រចាំប្រទេសបារាំង ក៏មិនខុសពីឆន្ទៈរបស់

សមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរនៅកម្ពុជាដែរគឺប្រកាន់ខ្ជាប់ជានិច្ចលើពាក្យស្លោកមួយថា

«អក្សរសាស្ត្ររលត់ ជាតិរលាយ អក្សរសាស្ត្រពណ្ណារាយ ជាតិថ្កើងថ្កាន»។

ឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក-លោកស្រី អ្នកនាងកញ្ញា ៤ឆ្នាំហើយដែលសមាគម

អ្នកនិពន្ធខ្មែរនៅបរទេសបានរៀបចំមហោស្រពតែងនិពន្ធ «ពានរង្វាន់អក្សរ

សិល្ប៍សន្តិភាព»។

នេះជា«ពានរង្វាន់អក្សរសិល្ប៍សន្តិភាពលើកទី២»ដែលត្រូវប្រព្រឹត្តធ្វើនៅថ្ងៃ

នេះ។

សូមបញ្ជាក់ថា«ពានរង្វាន់អក្សរសិល្ប៍សន្តិភាពលើកទី១»បានប្រព្រឹត្តទៅនៅ

ឆ្នាំ១៩៩៧និង១៩៩៨។ «សន្តិភាព»ពាក្យ៣ម៉ាត់នេះមិនត្រឹមតែពីរោះទេតែ

ត្រជាក់ល្ហឹមក្នុងបេះដូងនិងក្នុងអារម្មណ៍មនុស្សជាតិ។ ឈ្មោះពានរង្វាន់នេះប្រគល់

ជូនអ្នកនិពន្ណាដែលមានឧត្តមគតិខ្ពស់ខ្ពស់ចេះរកសុខជូនមនុស្សផងគ្នា ជៀសវាង

ការបៀតបៀននិងច្រណែននិន្ទាឈ្នានិសគ្នាដើម្បីរស់នៅជិតឬរស់នៅជាមួយគ្នា

ឲ្យបានសេចក្តីសុខ។ «គ្មានអ្នកណាម្នាក់ចង់បានទុក្ខទេ»«គេចង់បានសុខ

យើងក៏ចង់បានសុខដែរ»។ នេះជាប្រធានបទដែលជ័យភីទាំងឡាយបាននិពន្ធ

និងបានទទួលពានរង្វាន់ថ្ងៃនេះ។

តាងនាមលោកស្រី ប៉ិច សង្វាវ៉ាន ប្រធានសមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរនៅបរទេស និង

សមាជិកសមាជិកាទាំងអស់ ខ្ញុំបាទសូមថ្លែងអំណរគុណដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ទូលថ្វាយព្រះ

ករុណាព្រះបាទសម្តេច នរោត្តម សីហនុ ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជានៃព្រះរាជាណា

ចក្រកម្ពុជានិងសម្តេចព្រះរាជអគ្គមហេសីដែលបានប្រទានព្រះរាជូរាជូបបត្ថម

ទឹកប្រាក់ចំនួនពីរពាន់(២០០០ដុល្លារអាមេរិកUSD)ដល់សមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរ

នៅបរទេសនិងសូមថ្លែងអំណរគុណជាភិយ្យោភាពដល់ឯកឧត្តម ប្រាក់ សុខុម

នឹងលោកជំទាវ  ព្រមទាំងអស់លោក លោកស្រី ញាតិមិត្តទាំងអស់ដែលបាន

អញ្ជើញចូលរួមផ្តល់កិត្តិយសជូនអ្នកនិពន្ធជ័យលាភីទាំងគ្រប់រូបក្នុងពេលនេះ។

នេះជាសក្ខីភាពបង្ហាញនូវសាមគ្គីភាពរវាងអ្នកនិពន្ធខ្មែរក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និង

ក្រៅប្រទេសគឺប្រទេសបារាំង។

ឆ្លៀតឱកាសដ៏ប្រសើរនេះ ខ្ញុំបាទសូមបញ្ជាក់ជូនថា សមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរនៅ

បរទេសជាសមាគមឯករាជ្យគ្មាននិន្នាការនយោបាយណាមួយឡើយ។ សមាគម

មានគោលដៅសំខាន់តែម្យ៉ាងគត់ គឺលើកតម្កើងអ្នកនិពន្ធឱ្យសរសេរនិងលើកស្ទួយ

អក្សរសាស្ត្រខ្មែរយើងងើបមុខឡើងឈានដើរទន្ទឹមស្មើអក្សរសាស្ត្រនានាក្នុងអារ្យ

ប្រទេសលើសកលលោក។

ជយោ!ពានរង្វាន់«សន្តិភាព»

ជយោសាមគ្គីភាព!

ជយោវប្បធម៌ខ្មែរ!

ជយោព្រលឹងជាតិ!

សូមអរគុណ!